III OZ 256/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1013/20 o odrzuceniu skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2020 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia części działki do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 11 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przywrócenia części działki do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na braki formalne i fiskalne skargi zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z 14 września 2020 r. wezwano skarżącą do ich uzupełnienia poprzez podanie numeru PESEL oraz nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, ze wskazaniem, że odpisem pisma mogą być też uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł. Do wezwań dołączono stosowne pouczenie, że nieusunięcie powyższych braków w terminie 7 dni, licząc od dnia doręczenia wezwania, skutkować będzie odrzuceniem skargi. Wezwanie zostało doręczone ze skutkiem prawnym 2 października 2020 r., zaś w zakreślonym terminie, tj. w dniu 9 października 2020 r., skarżąca uiściła wpis od skargi i podała numer PESEL oraz nadesłała 5 egzemplarzy odwołania od decyzji Burmistrza Miasta J. z [...] marca 2020 r. Zdaniem jednak Sądu pierwszej instancji przesłane 9 października 2020 r. 5 egzemplarzy pisma z 10 kwietnia 2020 r., nie stanowi odpisów skargi. Oznacza to, że skarżąca pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braków skargi oraz pouczenia o konsekwencjach grożących w razie niedokonania tych czynności nie wykonała wezwania Sądu i nie nadesłała żądanych odpisów skargi. Sąd wskazał przy tym na stanowisko zawarte w uchwale składu 7 sędziów NSA z 18 grudnia 2013 r. sygn. I OPS 13/2013, w której stwierdzono, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (publ. ONSAiWSA 2014/3 poz. 39). Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 i art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł, jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie: 1. art. 58 §1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się odrzuceniem skargi w sytuacji, gdy strona dokonała uzupełnienia braków w terminie; 2. art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 ust 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez odebranie stronie gwarancji prawa do rozpoznania sprawy przez niezawisły sąd i zamknięcie stronie drogi sądowej; 3. art 49 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się nieprecyzyjnym wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że skarżąca w wyznaczonym terminie wykonała ciążący na niej obowiązek uzupełnienia braków formalnych, a jedynie omyłkowo wysłała do Sądu 5 egzemplarzy innego pisma. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Natomiast brak odpisu skargi jest jej brakiem formalnym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 września 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, ONSAiWSA z 2014 r., nr 3, poz. 39). W okolicznościach niniejszej sprawy należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że skarżąca nie wykonała należycie wezwania w zakresie nadesłania 5 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżąca wraz z pismem z 9 października 2020 r. przesłała do Sądu odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta J., adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Przesłanie odpisów skarg nastąpiło natomiast wraz z rozpoznawanym zażaleniem 31 grudnia 2020 r. (data umieszczona na prezentacie Biura Podawczego Sądu – na zażaleniu i odpisach skarg). Tym sam wobec prawidłowego ustalenia przez Sąd pierwszej instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca nie wykonała w terminie wezwania Sądu do nadesłania odpisów skargi, skarga podlegała odrzuceniu. Z tych też przyczyn nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 49 § 1 P.p.s.a., jak również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP oraz art. 6 ust 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Odnośnie tego ostatniego, stwierdzić trzeba, że postanowienia Konstytucji RP ani powyższej Konwencji nie wykluczają ustanowienia określonych wymogów formalnych, zmierzających do przyspieszenia postępowania, a formalizm procesowy - sam w sobie - jest niezbędny w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia sprawności i rzetelności postępowania, ponieważ brak rygorów formalnych niechybnie prowadziłby do arbitralności rozstrzygnięć i destrukcji wymiaru sprawiedliwości (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt SK 22/11, OTK-A 2014/4/37). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.