III OZ 246/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt III SO/Kr 3/25 w sprawie z wniosku K.J. o wymierzenie grzywny Komendantowi Powiatowemu Policji [...] za nieudzielenie odpowiedzi na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt III SO/Kr 3/25 oddalił wniosek K.J. o wymierzenie Komendantowi Powiatowemu Policji [...] grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 23 października 2024 r. K.J. domagał się wymierzenia Komendantowi Powiatowemu Policji [...] grzywny za "niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu", bowiem, jego zdaniem, wypowiedź organu z dnia 10 października 2024 r. nie spełnia wymogów odpowiedzi na skargę. We wniosku o wymierzenie grzywny podkreślił, że "odpowiedź na skargę jest pismem procesowym w rozumieniu art. 45 P.p.s.a., a zatem ze swej istoty powinna ona wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi". Organ, po otrzymaniu skargi, jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w trybie autokontroli i w razie uznania skargi za zasadną w całości wydać orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. W przeciwnym przypadku powinien sporządzić odpowiedź na skargę ze wskazaniem, czy organ odmówił uwzględnienia w trybie autokontroli skargi i zarzutów strony w całości, czy w części oraz ze wskazaniem, że nie można dać wiary środkom dowodowym przedstawionym przez stronę. Następnie WSA w Krakowie wyjaśnił, że istotą odpowiedzi na skargę jest to, że powinna ona wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi. Z akt sprawy o sygnaturze III SAB/Kr 87/24 wynika, że organ w piśmie z dnia 10 października 2024 r. zawarł stanowisko co do wniesionej przez K.J. skargi, żądając jej oddalenia. Organ wyjaśnił przebieg postępowania w sprawie wydania wnioskowanego zaświadczenia zakończonego postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści i wskazał, że skarga jest bezzasadna. W ocenie Sądu pierwszej instancji, argumentacja ta jest w pełni wystarczająca z perspektywy wymogów, jakie spełniać winna odpowiedź na skargę. W konsekwencji WSA w Krakowie uznał, że nie zaszły podstawy do wymierzenia organowi grzywny. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł K.J. W jego ocenie, przy rozpoznawaniu wniosku o wymierzenie grzywny należało zbadać, czy odpowiedź na skargę spełniała wymogi w zakresie samokontroli organu, o której mowa w art. 54 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przy czym organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zatem wyłącznymi przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Przyczyny nieprzekazania skargi w terminie mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada jedynie terminowość przekazania skargi. Oznacza to, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Organ w dniu 10 października 2024 r. przesłał bowiem do WSA w Krakowie skargę z dnia 5 października 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy. A zatem obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy, organ wykonał w terminie określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniu skarżącego, pismo organu z dnia 10 października 2024 r. stanowiło w istocie odpowiedź na skargę zawierającą stanowisko i argumentację organu w tej sprawie. Skoro zatem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, zaś w niniejszej sprawie organ obowiązki te wypełnił w tym terminie, to w konsekwencji brak było podstaw do wymierzenia wnioskowanej przez skarżącego grzywny. Wyjaśnić przy tym należy, że uprawnienie organu do skorzystania z instytucji samokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 P.p.s.a. jest uprawnieniem całkowicie zależnym od inicjatywy procesowej organu, z którego organ nie ma obowiązku skorzystać. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.