III OZ 233/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 234/24 odrzucające skargę kasacyjną J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 234/24 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 29 lutego 2024 r. nr KO.4116.9.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 234/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 234/24, w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 29 lutego 2024 r. nr KO.4116.9.2024 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali, odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji, stwierdził, że skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. WSA w Łodzi wyjaśnił, że zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej " p.p.s.a.", skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Skarga kasacyjna jest zatem szczególnym pismem procesowym, który musi czynić zadość wymaganiom dla pisma procesowego (art. 176 § 2 p.p.s.a.) oraz musi zostać sporządzona przez osobę do tego uprawnioną (przymus adwokacko-radcowski). Wyjątkiem jest sporządzenie skargi kasacyjnej przez sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, będących stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator. Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a). Wniesienie skargi kasacyjnej osobiście przez skarżącego stanowi nieusuwalny, niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 176 i art. 193 p.p.s.a. brak formalny, uniemożliwiający nadanie sprawie prawidłowego biegu. W takiej sytuacji sąd odrzuca skargę kasacyjną bez wzywania do uzupełnienia innych braków. Skoro skarżący wniósł skargę kasacyjną osobiście i jest osobą, która nie ma kwalifikacji wymaganych w art. 175 p.p.s.a., to skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że skarżący został prawidłowo pouczony o przymusie adwokacko-radcowskim (pkt 2 pouczenia - k. 98). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Pełnomocnik skarżącego zaskarżył postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie również w całości. Wystąpił o przyznanie kosztów udzielonej skarżącemu pomocy prawnej z urzędu według norm prawem przepisanych i oświadczył, iż koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj.: art. 178 w zw. z art. 175 § 1 w zw. z art. 177 § 3 oraz § 4 p.p.s.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przedwczesne odrzucenie skargi kasacyjnej złożonej samodzielnie przez skarżącego J. W. w dniu 7 stycznia 2025 r., tj. przed upływem terminu na złożenie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej złożenia przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu na mocy postanowienia z dnia 10 stycznia 2025 r. (III SPP/Łd 1/25) wskutek wniosku strony z dnia 7 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarga kasacyjna została wniesiona przez skarżącego osobiście i podlegała z tego powodu odrzuceniu, co wynikało jednoznacznie z treści przepisu art. 178 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. W sprawie, wbrew zarzutom zażalenia, nie miało znaczenia, że skarga została odrzucona przed upływem złożenia skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej złożenia przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Oczywistym bowiem jest, że prawo skarżącego, działającego przez ustanowionego z urzędu radcę prawnego, do złożenia skargi kasacyjnej przysługiwało na mocy art. 177 § 3 p.p.s.a w terminie, który rozpoczął bieg od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, czyli na gruncie rozpoznanej sprawy – od dnia 28 stycznia 2025 r. Następnie termin ten został otwarty na nowo na zasadzie przepisu art. 177 § 4 p.p.s.a., czyli od dnia doręczenia skarżącemu odpisu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym przypadku termin ten rozpoczął swój bieg od dnia 28 lutego 2025 r. Tym samym skarżący miał zapewnione prawo do rozpoznania sprawy przez Sąd II instancji niezależnie od odrzucenia jego pierwszej skargi kasacyjnej, którą sporządził osobiście. Toteż zasadnie Sąd I instancji stwierdził niedopuszczalność tejże skargi i ją odrzucił. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznaje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej. Stosownie do art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.