III OZ 227/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 39/24 w sprawie z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z dnia 26 sierpnia 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 stycznia 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 39/24 wydanym w sprawie z wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z 26 sierpnia 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 200, art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), wymierzył Dyrektorowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych (pkt 1) oraz zasądził od Dyrektora [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy nieprzekazania skargi z 26 sierpnia 2024 r. na bezczynność Dyrektora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z przedłożonego przez wnioskodawcę dokumentu "UPP - Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia", wynika, że skarga została doręczona organowi w dniu 26 sierpnia 2024 r., tymczasem organ nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., do dnia wydania postanowienia o wymierzeniu grzywny. Sąd zwrócił uwagę na stanowisko Dyrektora, wedle którego organ nie otrzymał skargi z 26 sierpnia 2024 r. Jednak do odpowiedzi na wniosek organ dołączył poświadczoną za zgodność kserokopię skargi z 26 sierpnia 2024 r. Ponadto organ zaniechał realizacji zobowiązania Sądu do wskazania, w terminie 7 dni, jaka korespondencja została doręczona Zespołowi Szkół [...] w dniu 26 sierpnia 2024 r. przez Stowarzyszenie [...]. Ponadto organ pomimo dwukrotnego wezwania nie nadesłał odpisu odpowiedzi na wniosek oraz nie nadesłał oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem akt administracyjnych. Okoliczności te, w ocenie Sądu I instancji, przemawiały za wymierzeniem grzywny w wysokości 500 zł. Zażalenie wniósł Dyrektor [...], zaskarżając powyższe postanowienie w całości. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie w całości wniosku o wymierzenie grzywny, a także o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Ponadto Dyrektor wniósł o dopuszczenie dowodu ze screenshotu skrzynki ePUAP organu, na fakt braku doręczenia skargi z 26 sierpnia 2024 r. oraz wezwań WSA w Warszawie z 29 listopada 2024 r. i z 8 stycznia 2025 r. W zażaleniu Dyrektor podniósł, że Sąd I instancji błędnie wymierzył grzywnę za nieprzesłanie skargi oraz odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy, podczas gdy organ nie mógł przesłać skargi przez ePUAP do Sądu, albowiem nie odnalazł takiej skargi w ePUAP, zaś odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy przesłał w wersji papierowej w piśmie z 15 listopada 2024 r. W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawca wniósł o oddalenie zażalenia. W uzasadnieniu odpowiedzi wskazał, że grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni nie tylko funkcję dyscyplinującą, ale też prewencyjną. Ze względu na funkcje grzywny, każde przekroczenie terminu przekazania skargi do sądu powinno skutkować wymierzeniem organowi grzywny. Obowiązkiem organu jest zorganizowanie działania organu tak, aby poprawnie i terminowo realizować obowiązki narzucone ustawą o dostępie do informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu jako bezzasadne. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym także przyczyny niewypełnienia obowiązku (por. uchwała NSA w sprawie II GPS 3/09, ponadto postanowienie NSA z 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 382/14). Co więcej, w orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że "[t]o, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość" (tak NSA m.in. w postanowieniu z 6 maja 2025 r., III OZ 184/25). Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów zażalenia jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązek przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że brak winy organu w tym zakresie nie może mieć znaczenia pod kątem stwierdzenia naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a. Okoliczność, iż w systemie ePUAP widnieje kilka skrzynek ePUAP, nie może obciążać skarżącego, tj. podmiotu poszukującego ochrony prawnej przed sądem administracyjnym. Z wyjaśnień Dyrektora zawartych w zażaleniu wynika, iż pisma skarżącego oraz Sądu I instancji zostały wysłane na adres: [...], podczas gdy adres ePUAP, który na co dzień używa szkoła i na który przychodzą pisma między innymi od organu prowadzącego szkoły to: [...]. Okoliczność ta może mieć wpływ tylko i wyłącznie na wysokość wymierzonej organowi grzywny. Rolą każdego organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc i dyrektora szkoły, jest należyta organizacja pracy urzędu (tu: szkoły), tak aby nie dochodziło do sytuacji, w której skargom wnoszonym za pośrednictwem tego podmiotu nie jest nadawany bieg. Rację ma Stowarzyszenie wskazując, że obywatele mają bowiem prawo działać w zaufaniu do organu administracji i domniemywać, że wiadomość nadana na skrzynkę widniejącą jako skrzynkę organu zostanie przez tenże organ otrzymana. Przeciwne założenie pozwalałoby organowi wybierać, które wiadomości i otrzymane przez które kanały organ chce rozpatrzeć i przyjąć do wiadomości, a które nie. Podkreślić należy, iż jakkolwiek nie można postawić Dyrektorowi zarzutu umyślnego nieprzekazania skargi, to jednak okoliczność braku dostępu do przypisanych szkole skrzynek ePUAP jest okolicznością pozostającą po stronie organu. Skoro w realiach niniejszej sprawy nie doszło do terminowego przekazania do sądu skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J., to prawidłowo Sąd I instancji uznał, iż zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 55 § 1 p.p.s.a. Z tego też względu nieuzasadnione byłoby odstąpienie od nałożenia grzywny. Jak wyjaśnił NSA w ww. uchwale z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter nie tylko represyjny, ale też prewencyjny. Zatem wymierzenie grzywny w wysokości 500 zł było uzasadnione z uwagi na niedochowanie przez organ należytej staranności w prowadzeniu skrzynki ePUAP. Jakkolwiek w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można organowi zarzucić umyślnego nieprzekazania skargi, to rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego, zaaprobowane przez NSA, powinno zmobilizować organ do większej staranności w prowadzeniu jego spraw w przyszłości. Przy czym zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę z art. 55 p.p.s.a. wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W niniejszej sprawie grzywna pozostaje w wysokości zbliżonej do dolnej granicy przewidzianej sankcji, jest zatem adekwatna do stopnia naruszenia obowiązków przez Dyrektora [...]. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek dowodowy zawarty w zażaleniu. Art. 106 § 3 p.p.s.a. przewidujący postępowanie dowodowe ma charakter uzupełniający. Jednocześnie przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu zażaleniowym jest prawidłowość postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Tym samym powołany przez stronę dokument jest irrelewantny, albowiem ocena zaskarżonego postanowienia powinna być dokonana biorąc pod uwagę materiał dowodowy, którym dysponował Sąd I instancji w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.