III OZ 220/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1320/23 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 marca 2023 r., nr DS.523.3845.2021.WP.AB.205519 w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1320/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. H. (dalej także jako: skarżący) na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 marca 2023 r., nr DS.523.3845.2021.WP.AB.205519 w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku, wyjaśniając w uzasadnieniu, że pełnomocnik skarżącego w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie, nie uzupełnił stwierdzonych braków formalnych skargi w postaci braku numeru PESEL skarżącego oraz odpisu skargi w celu doręczenia jej uczestnikowi postępowania, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za okoliczność rozstrzygającą o wyniku niniejszego postępowania. Sąd I instancji zaznaczył przy tym, że wprawdzie skarżący usunął braki formalne skargi, niemniej jednak uczynił to po upływie terminu wyznaczonego do dokonania czynności procesowej. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd I instancji działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił odrzucić skargę M. H. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 marca 2023 r., nr DS.523.3845.2021.WP.AB.205519. Skarżący wywiódł w terminie do zaskarżenia powyższego postanowienia zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2024 r. i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przyznanie pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte w całości, ani w części, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, w sytuacji gdy nie został on skutecznie i właściwie zobowiązany do ich uzupełnienia. W uzasadnieniu zażalenia kategorycznie podkreślono, że wezwanie do uzupełnienia skargi poprzez wskazanie numeru PESEL skarżącego oraz nadesłanie odpisu skargi skierowane zostało do ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego, a nie bezpośrednio do skarżącego. Natomiast pełnomocnik skarżącego niezwłocznie po otrzymaniu powyższego wezwania wskazał, że z uwagi na upływ bardzo krótkiego czasu od ustanowienia go pełnomocnikiem w niniejszej sprawie, nie zdołał nawiązać kontaktu ze skarżącym i w związku z tym nie jest w stanie wykonać wezwania Sądu. Skarżący z kolei, po otrzymaniu informacji od pełnomocnika, osobiście w dniu 6 lutego 2024 r. uzupełnił wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie braki formalne skargi. W ocenie skarżącego skierowanie przez Sąd I instancji wezwania do pełnomocnika skarżącego zamiast na adres zamieszkania samego skarżącego, było wadliwe i działaniem takim Sąd I instancji pozbawił stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu, jak i prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło być uwzględnione. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (...). Z kolei zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że brak wskazania przez skarżącego numeru PESEL, a także nienadesłanie odpisu skargi, w zakreślonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie terminie, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i stanowi podstawę do jej odrzucenia. Podkreślić przy tym należy, odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu, że z akt niniejszej sprawy wynika, że pierwsze wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało wysłane bezpośrednio do skarżącego już w dniu 12 lipca 2023 r., a skarżący mimo odebrania ww. wezwania w dniu 18 lipca 2023 r., nie odpowiedział na nie. Z kolei wezwanie skierowane do pełnomocnika skarżącego w dniu 22 grudnia 2023 r. stanowiło już drugie wezwanie do nadesłania numeru PESEL skarżącego oraz odpisu skargi w niniejszej sprawie i tym razem zostało wystosowane do pełnomocnika skarżącego z uwagi na uzyskanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie od Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie informacji o wyznaczeniu go w dniu 6 grudnia 2023 r. pełnomocnikiem z urzędu dla M. H. Pełnomocnik skarżącego odebrał wezwanie Sądu w dniu 8 stycznia 2024 r. i w dniu 12 stycznia 2024 r. nadesłał pismo, w którym poinformował, że nie jest w stanie wykonać nałożonego na niego zobowiązania, gdyż w jego ocenie winno ono zostać skierowane bezpośrednio do skarżącego. W konsekwencji odpowiedź na wezwanie Sądu została nadesłana dopiero w dniu 4 lutego 2024 r., a więc po upływie terminu zakreślonego przez Sąd I instancji do uzupełnienia braków formalnych skargi, kiedy to skarżący osobiście nadesłał swój numer PESEL oraz odpis skargi. Abstrahując od tego, że termin do uzupełnienia baków formalnych skargi w postaci nadesłania numeru PESEL skarżącego oraz odpisu skargi wniesionej do WSA w Warszawie upłynął już w dniu 25 lipca 2023 r., tj. w dniu w którym upłynął 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi zakreślony w pierwszym wezwaniu skierowanym bezpośrednio do skarżącego, to na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mogła mieć także wpływu argumentacja podnoszona w zażaleniu. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa, dlatego z momentem zawiadomienia przez organ samorządu zawodowego o wyznaczeniu konkretnej osoby pełnomocnikiem z urzędu danej strony, a w realiach niniejszej sprawy informacja taka wpłynęła do Sądu I instancji w dniu 14 grudnia 2023 r., powstaje dla sądu obowiązek doręczania pism sądowych, w tym wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi, temu pełnomocnikowi. W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja podnoszona przez pełnomocnika skarżącego w zażaleniu jakoby wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi należało kierować bezpośrednio do skarżącego. Z powyższych względów nie było podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w niniejszym postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a., a zatem w celu uzyskania wynagrodzenia pełnomocnik skarżącego powinien złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stosowny wniosek w tym przedmiocie.