III OZ 218/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt III SPP/Gd 8/23 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 24 października 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt III SPP/Gd 8/23, odmówił W.K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Potrzeba zastosowania art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej "P.p.s.a.") zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. Z taką "oczywistą bezzasadnością" skargi w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku skargi wniesionej z oczywistym uchybieniem terminu w sytuacji braku wniosku i podstaw do jego przywrócenia. Stosownie bowiem do art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Z akt administracyjnych wynika, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 listopada 2022 r., a zatem 30-dniowy termin na złożenie skargi upływał w dniu 15 grudnia 2022 r. Skarga natomiast została złożona za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 20 grudnia 2022 r., tj. z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. W treści skargi nie został zawarty wniosek o przywrócenie terminu na jej wniesienie. Należało zatem przyjąć, że w sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi z uwagi na jej wniesienie po upływie terminu. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi zatem o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie nasuwa najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. W orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten zawiera samoistną negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przy czym ocena wystąpienia tej przesłanki jest dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony (por. postanowienia NSA z dnia: 14 lutego 2014 r. sygn. akt II FZ 1622/13; 5 marca 2014 r. sygn. akt I OZ 143/14; 27 maja 2014 r. sygn. akt II OZ 494/14). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie bowiem z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 listopada 2022 r., a zatem 30-dniowy termin na złożenie skargi upływał w dniu 15 grudnia 2022 r. Skarga zaś została złożona w dniu 20 grudnia 2022 r., tj. z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a. W skardze tej skarżący nie wnosił o przywrócenie terminu. Z tych względów, Sąd pierwszej instancji musiał odrzucić skargę zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skoro wystąpiła przesłanka do odrzucenia skargi, to skarga ta była oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.