III OZ 2/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 956/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 września 2023 r., nr SKO Gd 5009/22 w przedmiocie umorzenia opłaty za zezwolenie na usunięcie drzew postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 956/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku"), po rozpoznaniu wniosku E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "skarżąca") odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: "SKO w Gdańsku") z [...] września 2023 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia w części opłaty za zezwolenie na usunięcie drzew i zobowiązania do uiszczenia części opłaty w wysokości 208 140,37 złotych. W uzasadnieniu orzeczenia WSA w Gdańsku wskazano, że skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować następstwa, warunkujące udzielenie ochrony tymczasowej, bowiem wniosek o wstrzymanie jej wykonania został uzasadniony w sposób bardzo ogólnikowy. We wniosku wskazano jedynie, że kwota 208 140,37 zł jest "istotna" i "bardzo wysoka" z punktu widzenia płynności finansowej spółki. Wskazano również, że skarżąca poniosła "znaczne nakłady finansowe" na wykonanie nasadzeń kompensacyjnych i zabiegi pielęgnacyjne. Sąd I instancji podkreślił, że do wniosku nie załączono jednak żadnych dokumentów, które w sposób jednoznaczny i przekonywający wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby się wiązać ze stratami dla spółki. Nie wskazano chociażby kwoty, jaką skarżąca poniosła na wykonanie nasadzeń kompensacyjnych i zabiegi pielęgnacyjne. Pismem oznaczonym datą 29 listopada 2023 r., skarżąca spółka wywiodła zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z 17 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 956/23. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w niektórych okolicznościach argument, iż wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody, jest uzasadniony per se. Zdaniem skarżącej tak jest w niniejszej sprawie, która nakłada na stronę obowiązek natychmiastowej zapłaty niebagatelnej kwoty 208 140,37 złotych. Spółka wskazała, że kwota to prawie 60-krotność wynagrodzenia minimalnego brutto oraz prawie 30-krotność wynagrodzenia przeciętnego brutto. Takimi oszczędnościami - w gotówce — mało kto w Polsce dysponuje. Jest to także kwota, której przeciętny przedsiębiorca, a zwłaszcza z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, nie trzyma tak po prostu na rachunku bankowym, lecz - jeżeli nawet jego obrót jest wyższy — po prostu na bieżąco wykorzystuje na potrzeby podstawowej działalności - opłacania pensji pracowników, zapłaty podatków, opłacania bieżących zobowiązań z tytułu zakupu towarów i usług koniecznych dla normalnego prowadzenia jego działalności. Zdaniem skarżącej, konieczność natychmiastowego "wyjęcia" takiej kwoty z bieżącego obrotu odbije się niekorzystnie na rachunku przepływów finansowych każdej firmy, może za wyjątkiem tych największych — a skarżąca mieści się w kategorii przedsiębiorstw MSP (małych i średnich). Sama konieczność poczynienia jednorazowo takiego wydatku doprowadzi do zachwiania płynności finansowej strony, co mogłoby negatywnie przełożyć się na jej działalność w perspektywie średnio- lub długoterminowej poprzez utratę przez nią wiarygodności jako rzetelnego i regulującego w terminie swoje zobowiązania należności, oraz skutkować wstrzemięźliwością kontrahentów w odniesieniu do kontynuowania relacji biznesowych ze skarżącą, albo np. cofnięciem lub odmową przyznania skarżącej limitów kredytów kupieckich. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, lecz kontrola postanowienia wydanego przez Sąd I. instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowadministracyjnego oraz doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia: 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OZ 375/09, 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1240/11; 3 marca 2016 r., sygn. akt I FZ 33/16 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21, z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Samo powołanie określonych twierdzeń na okoliczności związane z sytuacją materialną czy majątkową strony skarżącej nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawarte w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (post. NSA: z 3.7.2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, z 6.2.2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z 18.3.2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 - CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że skarżąca ani w zawartym w skardze wniosku, ani w wywiedzionym zażaleniu nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej. Wśród załączników skargi oraz zażalenia nie znajdują się dokumenty, które przedstawiałyby jej sytuację majątkową, a sama argumentacja przedstawiona w zażaleniu ma ogólny i powierzchowny charakter. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt zobowiązania do wpłaty znacznej kwoty nie stanowi o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. O takiej obawie można byłoby mówić jedynie po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji finansowej skarżącej spółki i zestawieniu tej sytuacji z wysokością zobowiązania zawartego w zaskarżonej decyzji. Dokonanie takiej oceny, wobec braku stosownych twierdzeń i dowodów, jest niemożliwe. Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową, ani nawet nie przedstawiła szczegółowych i zindywidualizowanych twierdzeń w tym zakresie. Zażalenie nie podważyło zatem prawidłowej oceny wniosku, która dokonana została przez WSA w Gdańsku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.