III OZ 171/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 września 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1167/23 o wstrzymaniu wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 23 marca 2023 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 23 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 23 marca 2023 r. nr [...].

Postanowieniem z 11 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku A. sp. z o. o z siedzibą w N. (dalej: spółka), wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 23 marca 2023 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczyła nałożenia na spółkę administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych z tytułu przetwarzania odpadów niezgodnie z udzielonym zezwoleniem. W skardze na tę decyzję spółka wniosła o wstrzymanie jej wykonania. We wniosku wskazano na trudną sytuację finansową i niebezpieczeństwo likwidacji spółki, która jest głównym podmiotem świadczącym usługi gospodarki odpadami na terenie miasta Nowy Sącz. Dodatkowo wskazano, że spółka zatrudnia ponad 100 pracowników, a ogłoszenie upadłości może doprowadzić do konieczności redukcji zatrudnienia oraz "kryzysu śmieciowego". Spółka wskazała również, że w tym samym czasie organ wydał wobec spółki cztery decyzje nakładające administracyjne kary pieniężne, które łącznie wynoszą 1.075.000 zł. Do wniosku spółka załączyła m.in. bilans na dzień 31 marca 2023 r., zobowiązania z terminem płatności do 15 maja 2023 r., analizę finansową skutków w przypadku zapłaty kar nałożonych na spółkę i decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z 4 kwietnia 2023 r. o rozłożeniu na raty opłaty za korzystanie za środowiska za 2022 r. Wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wskazał, że spółka uprawdopodobniła przesłanki przemawiające za udzieleniem ochrony tymczasowej. Spółka wskazała bowiem na całokształt obecnej sytuacji finansowej. Wniosek został poparty materiałem dowodowym, z którego wynika, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu może spowodować utratę płynności finansowej spółki. W szczególności o problemach finansowych spółki może świadczyć załączony do skargi bilans za marzec 2023 r. z którego wynika, że spółka poniosła stratę rzędu 1.540.968,87 zł. Dodatkowo z analizy finansowej wynika, że skarżąca odprowadza odpady pochodzące z terenu sąsiednich gmin: [...], więc w przypadku zaniechania działalności na skutek możliwej upadłości, spółka dodatkowo byłaby narażona na zapłatę kar umownych z tego tytułu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ. Organ zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), a także art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a., jak i w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji albo uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że spółka uprawdopodobniła przesłanki wskazane w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Natomiast uzasadnienie Sądu I instancji jest lakoniczne i sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że spółka poniosła w 2022 r. stratę finansową. Jak trafnie wskazał organ w zażaleniu, Sąd I instancji pominął przy tym wielkość posiadanych przez spółkę aktywów trwałych (ponad 17 milionów złotych) oraz wynagrodzenie, jakie spółka ma otrzymać w ramach realizacji umowy zawartej z gminą (ponad 25 milionów złotych). Jednocześnie ze złożonego do akt sprawy sprawozdania biegłego rewidenta wynika, że spółka wykazuje co roku stratę finansową nie przeznaczając środków na jej pokrycie, ale pomimo to nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Trudno zatem przyjąć, że spółka uprawdopodobniła, że konieczność uiszczenia przedmiotowej administracyjnej kary pieniężnej doprowadzi do upadłości spółki lub chociaż utraty płynności finansowej, uwzględniając w szczególności, że ewentualnie nienależnie uiszczona administracyjna kara pieniężna podlega zwrotowi. Stanowiska zaprezentowanego przez spółkę nie można zatem ocenić w kategorii trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Spółka nie wykazała w istocie, że uiszczenie administracyjnej kary pieniężnej (która w tej konkretnej sprawie wynosi 10.000 zł), spowoduje w jej majątku uszczerbek, które może zostać oceniony w kategorii znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwiał uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów i na podstawie art. 188 w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz w związku art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.