III OZ 17/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1905/25 o odrzuceniu skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 3 czerwca 2025 r., znak DOK-1.7770.1.2023.ŁF w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zwrócić Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.

Pismem z 27 czerwca 2025 r. Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji) skargę na decyzję Ministra Infrastruktury (dalej: Minister) z 3 czerwca 2025 r., znak: DOK.1.7770.1.2023.ŁF odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z 28 czerwca 2023 r., znak WS.V.759.22.2021.MS odmawiającej potwierdzenia reprezentacji Skarbu Państwa przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dniem 1 stycznia 2018 r., w stosunku do nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...], [...] oraz [...] położone w obręb [...], jednostka ewid. [...], księga wieczysta nr [...]. W skardze wskazano, że zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu w dniu 9 czerwca 2025 r. (vide k. 2 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Minister wnosząc o jej oddalenie wskazał jednocześnie, że skarga została wniesiona z naruszeniem terminu, bowiem zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 4 czerwca 2025 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, Identyfikator Poświadczenia: ePUAP-UPP162073963 znajduje się w aktach sprawy), zaś skarga została nadana w dniu 7 lipca 2025 r. Postanowieniem z 30 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 1905/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 200 złotych. W uzasadnieniu wskazano, że z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 4 czerwca 2025 r., a zatem 30-dniowy termin na wniesienie skargi upływał z dniem 4 lipca 2025 r., podczas gdy skarga została wniesiona w dniu 7 lipca 2025 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie reprezentowany przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie W.K. i w zażaleniu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Postanowieniu Sądu I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 134 p.p.s.a. poprzez brak zbadania w pełnym zakresie, przy rozstrzyganiu w granicach sprawy, zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w tym z punktu widzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art. 134 § 2 p.p.s.a.), - art. 58 § 1 pkt 2 i art. 83 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 8, art. 9 oraz art. 10 w zw. z art. 40 § 1 i 2 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana przez organ na inny podmiot niż strona postępowania oraz nie została nigdy doręczona stronie w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami k.p.a., przez co doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 9 oraz 10 w zw. z art. 39 oraz art. 40 § 1 i 2 k.p.a. Minister Infrastruktury całkowicie arbitralnie i błędnie uznał, że stroną postępowania jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i to jego uczynił adresatem decyzji oraz jemu doręczył decyzję z 3 czerwca 2025 r. (data doręczenia 4 czerwca 2025 r.). Zdaniem skarżącego, w konsekwencji wadliwego działania organu, wnioskodawca pominięty został jako adresat decyzji kończącej postępowanie, którego był inicjatorem, a decyzja ta nie została mu prawidłowo doręczona. Doręczenie Prezesowi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nie wywołało skutków prawnych, jakie przepisy wiążą z doręczeniem decyzji stronie, przez co termin na złożenie skargi dla skarżącego nie rozpoczął biegu w dacie 4 czerwca 2025 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie powziął informację o wydaniu decyzji przez Ministra Infrastruktury w dniu 9 czerwca 2025 r. za pośrednictwem Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Skarżący wskazał, iż postępowanie administracyjne, skutkiem którego wydana została przez Ministra Infrastruktury decyzja z 3 czerwca 2025 r. zostało zainicjowane wnioskiem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (wniosek z 5 października 2023 r.) o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wojewody Małopolskiego znak WS-V.759.22.2021.MS z 28 czerwca 2023 r. odmawiającej potwierdzenia, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie reprezentuje Skarb Państwa oraz wykonuje prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...], [...] oraz [...] położone w obr. [...], jedn. ewid. [...]. Stroną inicjującą postępowanie zarówno na etapie postępowania przed Wojewodą Małopolskim, jak i w postępowaniu przed Ministrem Infrastruktury był Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. Mając na uwadze powyższe, stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., jest bezsprzecznie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, a nie Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. To Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, winien być zatem adresatem decyzji Ministra Infrastruktury, tak jak był adresatem decyzji Wojewody Małopolskiego z 28 czerwca 2023 r. W ocenie skarżącego, odrzucając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, błędnie przyjął, iż doszło do uchybienia przez skarżącego terminowi do złożenia skargi, w sytuacji gdy prawidłowym było uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z 3 czerwca 2025 r. na podstawie art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odrzucił skargę przyjmując, że wynikający z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu sądami administracyjnym (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) termin na wniesienie skargi nie został zachowany. Stosownie bowiem do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przede wszystkim podkreślić należy, że odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1772/15, z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1229/16 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Również wykazanie na późniejszym etapie postępowania takich okoliczności, na podstawie których można ustalić inny stan faktyczny sprawy, nie może pozostawać bez wpływu na ocenę terminowości złożenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec przedstawionych w zażaleniu okoliczności, odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy ocenić jako przedwczesne. W rozpoznawanej sprawie nie dokonano bowiem wyczerpujących ustaleń, co do zasadniczej okoliczności, tj. prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji, w szczególności w świetle rozbieżności w zakresie dat doręczenia rozstrzygnięcia wskazywanych przez stronę skarżącą oraz organ. Z okoliczności faktycznych wynika bowiem, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 5 października 2023 r. Jednakże wszelkie pisma w prowadzonym postępowaniu kierowane były do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Także decyzja z 3 czerwca 2025 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z 28 czerwca 2023 r. została doręczona Prezesowi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia – nazwa adresata dokumentu: PGW Wody Polskie – KZGW). Co więcej, podmiotem inicjującym postępowanie przed Wojewodą Małopolskim, w wyniku którego wydano decyzję z 28 czerwca 2023 r. również był Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. Z rozdzielnika tej decyzji wynika, że została ona doręczona Dyrektorowi RZGW w Krakowie, PGW Wody Polskie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja została mu doręczona w dniu 9 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniono, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie powziął informację o wydaniu decyzji w dniu 9 czerwca 2025 r. za pośrednictwem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (na skutek wewnętrznej korespondencji w ramach struktur Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie). Tymczasem w odpowiedzi na skargę Minister wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 4 czerwca 2025 r. Już z tych pism wynika, że jest to kwestia sporna między stronami, a Sąd I instancji nie poddał tej kwestii rozważeniu w żadnym zakresie, ograniczając się do przyjęcia za własne stanowiska organu i pomijając bez uzasadnienia argumentację strony przeciwnej. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest więc nader lakoniczne wobec wskazanych wyżej wątpliwości. Sąd I instancji odrzucając skargę jako wniesioną po terminie wskazanym w art. 53 § 1 p.p.s.a., wskazał jedynie datę doręczenia decyzji oraz datę nadania skargi, nie wyjaśniając dlaczego uznał tę datę za datę rozpoczynającą bieg terminu do wniesienia skargi. Tymczasem jednym z wymogów uzasadnienia postanowienia jest wskazanie przez WSA jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to jest o tyle istotne, że ma wpływ na wynik sprawy, bowiem data doręczenia zaskarżonej decyzji jest sporna między stronami. Wobec powyższego Sąd I instancji powinien wyjaśnić wątpliwości w zakresie dat oraz prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji i na tej podstawie stwierdzić, czy skarga została wniesiona w terminie, uzasadniając zajęte stanowisko w sposób wyczerpujący. Na tym etapie postępowania odrzucenie skargi jako wniesionej z uchybieniem terminu było przedwczesne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez wnoszącego zażalenia wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2025 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 i art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2025 r., poz. 1427).