III OZ 161/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S.A. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 12/26 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą we W. na pkt 1 decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 12 listopada 2025 r., nr DS.523.3660.2021.FT.MI w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 12/26 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez A. S.A. z siedzibą we W. (dalej także jako: Bank) decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej także jako: organ) z dnia 12 listopada 2025 r., nr DS.523.3660.2021.FT.MI, na mocy której organ nakazał Bankowi usunięcie danych osobowych T. F. (dalej także jako: uczestnik postępowania) w zakresie wynikającym z zapytania kredytowego z dnia 10 lipca 2020 r., które nie zakończyło się zawarciem umowy kredytowej. Bank argumentując zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazywał, że jest ono konieczne, bowiem usunięcie danych osobowych będzie miało trudne do odwrócenia skutki. Bank podniósł, że może to również rodzić ryzyko po jego stronie związane z niemożnością wykonywania w należyty sposób obowiązków w zakresie przechowywania danych. Bank podkreślił bowiem, że zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, jest zobowiązany do przechowywania przez okres 5 lat, licząc od dnia zakończenia stosunków gospodarczych z klientem lub od dnia przeprowadzenia transakcji okazjonalnej, uzyskanych w wyniku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego kopii dokumentów i informacji, w tym informacji uzyskanych za pomocą środków identyfikacji elektronicznej oraz usług zaufania umożliwiających identyfikację elektroniczną w rozumieniu rozporządzenia 910/2014. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 12/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że przewidziana w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z ich wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Sąd I instancji wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uregulowana w sposób kompleksowy, a zgodnie z rekomendacją Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z 15 listopada 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych, środki tego rodzaju nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił więc, że na etapie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest merytoryczna ocena zaskarżonego aktu administracyjnego, a przez to kwestia prawidłowości obowiązków nałożonych w zaskarżonej decyzji nie mogła mieć wpływu na ocenę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Sąd I instancji zaznaczył, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodał, że to w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń, a także był poparty faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji stwierdził, że argumenty zawarte we wniosku Banku nie dają podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że jego zdaniem nie przedstawiono faktów pozwalających przyjąć możliwość wystąpienia tych zdarzeń. W ocenie Sądu I instancji, Bank nie uprawdopodobnił, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji mogą wystąpić skutki trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia. Sąd I instancji dodał także, że Bank nietrafnie przywołał – jako argument przemawiający za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – przepisy ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niezasadnie podaje, że odtworzenie danych będzie niemożliwe. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie argumentacja Banku nie wskazuje na zaistnienie przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej, a przez to wniosek nie podlegał uwzględnieniu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Banku, w którym zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia Bank podniósł, że wskazał w uzasadnieniu złożonego wniosku, że odtworzenie usuniętych danych nie będzie możliwe, a z kolei ich usunięcie będzie wiązało się z niemożnością realizacji obowiązków prawnych ciążących na Banku, co w jego ocenie wystarczająco uprawdopodabnia wystąpienie w sprawie trudnych do odwrócenia skutków. Bank dodał, że dane osobowe raz usunięte, nie będą już mogły zostać odtworzone w stanie poprzednim. W sytuacji, w której Sąd uznałby w orzeczeniu kończącym postępowanie, że Bank istotnie dysponuje przesłankami legalizującymi przetwarzanie danych osobowych podmiotu danych, ich odtworzenie w niezmienionej postaci nie byłoby już po prostu możliwe - dane z wniosku kredytowego dotyczą bowiem sytuacji z dnia jego złożenia. Ponadto, zdaniem Banku trudno wyobrazić sobie, by w takim przypadku miał on zwrócić się do podmiotu danych z żądaniem przekazania uprzednio usuniętych danych i że podmiot ten podałby je, mimo iż nie zgadza się na ich przetwarzanie przez Bank. W związku z tym Bank ponownie podkreślił, że wykonanie zaskarżonej decyzji niewątpliwie wywołałoby skutek niweczący, co uczyniłoby dalsze postępowanie bezprzedmiotowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu. Prawidłowe jest bowiem stanowisko Sądu I instancji, który wskazując na ustawowe przesłanki determinujące możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu, stwierdził, że Bank nie uzasadnił przekonująco możliwości ich wystąpienia w realiach rozpoznawanej sprawy. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zasadą jest zatem wykonalność zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jednak może, choć nie musi - stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym koniecznym jest wykazanie zaistnienia okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona określonymi obowiązkami (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ma chronić, by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub żeby nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. B. Gruszczyński, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto, wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, chociaż i również tych wynikających z akt sprawy. Jednak to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Pierwszoplanową rolę odgrywa wola strony wnoszącej o wstrzymanie wykonania aktu, a więc to argumentacja wniosku będzie miała istotne znaczenie przy rozstrzyganiu o jego zasadności; nie można bowiem przenosić całego ciężaru poszukiwania okoliczności uzasadniających wniosek na sąd, który ma wniosek ten oceniać. W związku z tym za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji z uwagi na brak przedstawienia przez Bank na etapie złożenia wniosku przekonującego uzasadnienia zaistnienia okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku Banku jest bardzo ogólne, lakoniczne i w żaden sposób nie odnosi się do konkretnych okoliczności przedmiotowej sprawy. Nie wskazano w nim jakichkolwiek okoliczności faktycznych związanych z niniejszą sprawą, a to Bank powinien przedstawić we wniosku na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub konkretną argumentację odwołującą się do okoliczności sprawy, czy jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Należy podkreślić, że celem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest uchronienie wnioskodawcy przed określonymi w tym przepisie negatywnymi skutkami wykonania decyzji do czasu zakończenia kontroli sądowoadministracyjnej, jednak należy uwzględnić, że podejmując decyzję w sprawie zastosowania bądź odmowy zastosowania ochrony tymczasowej sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes prawny skarżącego, czy interes publiczny, ale także interesy prawne i stanowiska innych stron i uczestników postępowania. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.