III OZ 151/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1277/23 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 12 kwietnia 2023 r., znak DI-420/898/2020/kb w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 sierpnia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1277/23 wydanym w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 12 kwietnia 2023 r., znak DI-420/898/2020/kb w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej orzeczonej decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 14 sierpnia 2012 r., znak OS-IN.7061.11.2012.BM za wprowadzenie z Zakładu Produkcji nr [...] w G., ul. [...], [...] w 2010 r. ścieków do ziemi z naruszeniem warunków ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym w wysokości 700.466 zł. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego decyzja ta nie ma przymiotu wykonalności, albowiem negatywne rozpatrzenie wniosku o odroczenie terminu płatności kary pieniężnej nie wykreowało nowej sytuacji skarżącej w sferze jej obowiązków. Niezależnie od tego Sąd wskazał, że skarżąca spółka nie wykazała, że uiszczenie kary pieniężnej orzeczonej decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 14 sierpnia 2012 r. przyczyni się do istotnego ograniczenia zakresu prowadzonej działalności, prowadząc do spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez: 1. błędne przyjęcie, że decyzja o odmowie odroczenia płatności kary pieniężnej nie ma przymiotu wykonalności, podczas gdy z literalnej wykładni przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a, wynika, iż tylko ustawa szczególna może wyłączać wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, zaś żaden przepis prawa, nie wyłącza wstrzymania wykonania decyzji o odmowie odroczenia płatności administracyjnej kary pieniężnej i w piśmiennictwie dotyczącym art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz orzecznictwie sądów administracyjnych znana jest sytuacja wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej; 2. odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy poziom bieżących zobowiązań P., potwierdzony przedłożonymi przez skarżącego dokumentami finansowymi, w szczególności rachunkiem zysku i strat według stanu na dzień 28 lutego 2023 roku, umową kredytową nr [...] z 3 sierpnia 2017 roku wraz z załącznikiem nr 1 oraz aneksem nr 5, aneksem nr 11 i nr 13 do umowy kredytowej nr [...] z 7 sierpnia 2014 roku, aneksem nr 11 i nr 13 do umowy kredytowej nr [...] z 7 sierpnia 2014 roku, prowadzi do wniosku, iż brak wstrzymania wykonania decyzji nakładającej na spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości 700.466,00 zł, a w konsekwencji wszczęcie w tym zakresie postępowania egzekucyjnego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, w szczególności będzie wiązało się ryzykiem utraty przez P. płynności finansowej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, wg norm przepisanych. W zażaleniu Spółka wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu z umowy kredytowej nr [...] z 3 sierpnia 2017 roku oraz aneksów do tej umowy, wskazując że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania może dotyczyć nie każdej decyzji, a tylko takiego aktu, który podlega wykonaniu. Wbrew stanowisku prezentowanemu w zażaleniu, nie chodzi tu o wyłączenie dopuszczalności wstrzymania aktu wynikające z przepisu szczególnego, a o skutek, jaki miałoby wywołać wydanie postanowienia w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do przedmiotu zaskarżenia. Wielokrotnie, zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze, przyjmowano, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, wykonania nałożonych na adresata obowiązków lub przyznanych praw. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady cechy wykonalności nie posiadają akty odmowne (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r., s. 204, a także postanowienia NSA: z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1368/10; z 23 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 282/09). Odnosząc te rozważania do okoliczności sprawy, przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej. Jest to akt odmawiający przyznania uprawnienia (odroczenia terminu płatności), a więc hipotetyczne wstrzymanie wykonania tego aktu nie wywołałoby pożądanego przez skarżącą skutku. Należy bowiem podkreślić, iż obowiązek zapłaty kary pieniężnej wynika z wykonalności innego aktu administracyjnego, jakim jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 14 sierpnia 2012 r., znak OS-IN.7061.11.2012.BM. Decyzja ta nie jest jednak przedmiotem niniejszej skargi, wobec czego kwestia jej wykonalności znajduje się poza ramami zakreślonymi przedmiotem postępowania. Potencjalne wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 12 kwietnia 2023 r., znak DI-420/898/2020/kb w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej wywołałoby tylko ten skutek, iż w dalszym ciągu jako nierozpatrzony należałoby traktować wniosek skarżącej o odroczenie terminu płatności ww. kary. Tym samym stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezależnie od analizy sytuacji finansowej strony postępowania i powołanych przez nią w zażaleniu dokumentów na poparcie twierdzenia o utracie płynności finansowej Spółki, konieczności ograniczenia prowadzonej działalności, braku możliwości regulowania bieżących należności oraz realnego zagrożenia dla funkcjonowania skarżącej Spółki. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zawarty w zażaleniu wniosek dowodowy, albowiem przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.