III OZ 148/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt IV SPP/Wr 119/22 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt IV SPP/Wr 119/22 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji emerytalnej postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt IV SPP/Wr 119/22, odrzucił zażalenie K. K. na postanowienie tego Sądu z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt IV SPP/Wr 119/22 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt IV SPP/Wr 119/22 oddalił wniosek K. K. o przyznanie prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Na postanowienie to skarżąca złożyła zażalenie, które opatrzyła odciskiem kciuka ze wskazaniem, że jest osobą sparaliżowaną. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia, poprzez jego podpisanie, tj. nadesłanie egzemplarza zażalenia podpisanego zgodnie z art. 46 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.’’). Jednocześnie skarżącą pouczono o treści tego przepisu wyjaśniając, że upoważnienie do podpisania pisma przez stronę nie wymaga szczególnej formy, istotne jest tylko wskazanie przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Upoważnionym do złożenia podpisu za stronę może być każda osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, nie musi nią być pełnomocnik strony. Odpis wezwania doręczono skarżącej w dniu 14 listopada 2022 r. Następnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Natomiast zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie zaś do treści 46 § 4 P.p.s.a. za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której się nie podpisała. Z akt sprawy wynika, że skarżąca mimo wezwania nie uzupełniła braków formalnych zażalenia poprzez podpisanie zażalenia zgodnie z wymogami określonymi w art. 46 § 4 P.p.s.a. Z potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej wynika, że skarżąca otrzymała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych w dniu 14 listopada 2022 r., co potwierdził własnoręcznie dorosły domownik naniesionym podpisem oraz datą. Termin do usunięcia wskazanego braku formalnego upłynął bezskutecznie w dniu 21 listopada 2022 r. Z tych względów zażalenie podlegało odrzuceniu. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, domagając się jego uchylenia i wskazując, że zażalenie zawiera ważny i wyraźny podpis w postaci odcisku jej kciuka. Podniosła, że jest osobą sparaliżowaną i zażalenie podpisała w jedyny możliwy dla niej sposób. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis. Oznacza to, że warunkiem koniecznym pisma procesowego strony składanego do Sądu, jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis musi być własnoręczny z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a. Przepis ten dopuszcza, aby za stronę, która nie może się podpisać, podpisała pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Art. 46 § 4 P.p.s.a. ma zastosowanie w stosunku do strony, która nie może się podpisać z powodu nieusuwalnej lub długotrwałej przyczyny (np. kalectwo, choroba upośledzająca sprawność ruchową lub analfabetyzm). Ma on na celu umożliwienie sporządzenia pisma stronie, która jest obecna przy podejmowaniu tej czynności, ale nie potrafi posługiwać się w danym momencie lub w ogóle pismem ręcznym. Dla swej skuteczności wymaga spełnienia dwóch warunków: upoważnienia osoby podpisującej się w zastępstwie oraz podania przyczyny braku własnoręcznego podpisu wnoszącego pismo. Upoważnienie do złożenia podpisu nie wymaga szczególnej formy, wystarczy, że osoba powoła się na nie. Udowodnienie istnienia stosownego upoważnienia będzie konieczne dopiero w przypadku powstania wątpliwości sądu w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie bezspornie zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 24 października 2022 r. obarczone było brakiem formalnym, tj. nie było własnoręcznie podpisane. Pod zażaleniem zamiast podpisu znajdował się tuszowy odcisk palca skarżącej, z wyjaśnieniem, że jest to jej aktualny podpis, jako osoby sparaliżowanej. Wyjaśnić należy, że tuszowy odcisk palca nie jest podpisem. Niezłożenie własnoręcznego podpisu na składanym piśmie oznacza, że brak jest podpisu. Tym samym koniecznym było wezwanie strony do podpisania pisma. Z uwagi zatem na treść art. 46 § 4 P.p.s.a., Przewodniczący Wydziału WSA we Wrocławiu, wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego zażalenia i pouczył ją o treści art. 46 § 4 P.p.s.a. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 14 listopada 2022 r. Pomimo upływu 7-dniowego terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia, skarżąca nie nadesłała podpisanego - przez siebie lub osobę upoważnioną - egzemplarza zażalenia. W takim stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił zażalenie, gdyż skarżąca nie wykonała wezwania Sądu. Wyjaśnić należy, że Sąd pierwszej instancji nie zobowiązał skarżącą do osobistego, własnoręcznego podpisania wniesionego przez nią zażalenia, a jedynie do podpisania tego zażalenia zgodnie z treścią art. 46 § 4 P.p.s.a., tzn. do podpisania zażalenia przez osobę upoważnioną, np. przez M. S. Przy czym osoba upoważniona musi podać przyczynę, dla której strona sama się nie podpisała. Oznacza to, że w niniejszej sprawie koniecznym i jednocześnie wystarczającym było, aby zażalenie zostało podpisane za skarżącą przez np. M. S., który powinien wskazać przyczynę, dla której skarżąca się nie podpisała. Tego jednak w sprawie nie uczyniono. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.