III OZ 146/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2877/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. B., E. W., C. B., G. B., M. S., W. G., Z. G., B. B., I. B., M. S., A. S., W. S., E. G., P., W., K. W., A. T., K. T., R. T., M. G., M. R., E., R., A. N., Ł. G., A. G., W. N., E. N., Z. Z.,, J. Z., Z. R., A. R., T. H., M. H., K. D., B. D., M., G., M. G., M. S., K. W., J. C., K. C., M. C., M. D., A. P., M. P., M. K., M. W., A. W., P., W., K. T., N. T., B. T., M. T., K. T., K. Z.,, D. Z., W. S., M. S., B. S., A. Z., A. D., D. S., M. C., K., B., M. O., A. M., R. R., S. K., J. W., K. S., F., R., Z. R., W. R., K. S., M. S., A. S., Ł. S., E. S., D. K., K. K., E. G., Z. G., A. Ż., K. Ż., K. L., M., G., J. S., K. J., A. D., A. K., M. Z., F. Z., J. Z., T., C., R. C., J. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2019 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. odrzucić zażalenie w części dotyczącej pkt. 2 zaskarżonego postanowienia, 2. oddalić zażalenie w części dotyczącej pkt. 1 zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z 16 lipca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2877/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi m.in. J. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] września 2019 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę M. B., E. G., M. S., M. S. (2), B. S., M. C., A., M., A. S., R. C. (pkt 1) oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę W. G., Z. G., M. G., A. N., Ł. G., W. N., E. N., Z. Z., Z. R., A. R., M. G., M. G. (2), K., T., M. T., D. S., M. O., R. R., S. K., J. W.,, K. S., F. R., Z. R., W. R., K. S., E. S., K. L., M., G. (3), K. J. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący wymienieni w pkt. 1 sentencji nie uzupełnili braków formalnych skargi. Wezwaniem z 2 grudnia 2019 r. zostali zobowiązani do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie uzupełnili braków formalnych skargi, wobec czego skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnośnie do pkt. 2 sentencji wskazano, że wymienieni w tym punkcie skarżący nie byli stronami postępowania administracyjnego i nie złożyli odwołania od decyzji organu I instancji, co w ocenie Sądu Wojewódzkiego przesądza, że nie posiadają oni interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji. W tej części skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zażalenie złożył J. S., zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że numery PESEL skarżących były ujęte w treści skargi w załączniku nr 1 do pisma z 7 lutego 2020 r. W załączniku tym ujęto zarówno nr ksiąg wieczystych nieruchomości stanowiących własność skarżących jak też ich numery PESEL. Część osób, które nie wskazały w załączniku swojego numeru PESEL uzupełniały ten numer w dalszych pismach do Sądu. W ocenie żalącego wadliwe jest również przyjęcie, że osoby wymienione w pkt. 2 zaskarżonego postanowienia nie mają interesu prawnego w złożeniu skargi, albowiem okoliczność, że osoby te nie złożyły odwołania od decyzji I instancji nie oznacza, że nie mają one interesu prawnego w rozstrzygnięciu. Wszystkie te osoby są właścicielami nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu w części dotyczącej pkt. 2 zaskarżonego postanowienia. Odrzucając skargę skarżących wymienionych w pkt. 2 postanowienia z 16 lipca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2877/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że osoby te nie były stronami postępowania. Osoby te nie złożyły odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i nie uczestniczyły w postępowaniu administracyjnym. Powyższe, w ocenie Sądu pierwszej instancji, przesądziło o niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniu w tej części na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W myśl art. 173 § 1 p.p.s.a, od postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna. Zażalenie natomiast przysługuje wyłącznie od postanowień w przypadkach przewidzianych w ustawie (art. 194 § 1 p.p.s.a.). Powyższe przesądza o niedopuszczalności zażalenia w części dotyczącej pkt. 2 zaskarżonego postanowienia. Jak bowiem słusznie wskazał NSA w postanowieniu z 29 kwietnia 2014 r. I FZ 134/14, LEX nr 1454700, skoro ustawodawca przewidział skargę kasacyjną jako środek prawny zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w takim przypadku nie jest dopuszczalne wniesienie zażalenia, który to środek prawny zaskarżenia służy w innych sytuacjach przewidzianych w ustawie. W takim stanie rzeczy zastosowanie znajdzie art. 180 p.p.s.a. stanowiący, że Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym (tak NSA w postanowieniu z 16 stycznia 2009 r. I OZ 968/08, LEX nr 537399). Jednocześnie uznać należy, iż wniesienie zażalenia od postanowienia, od którego zażalenie nie przysługuje, stanowi brak nieusuwalny tego środka zaskarżenia. Z tego względu brak jest podstaw do zwrócenia sprawy Sądowi pierwszej instancji na podstawie art. 180 p.p.s.a. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do zastosowania zasady falsa demonstratio non nocet i uznania, że wbrew oznaczeniu pisma jako zażalenia należy uznać je w tej części za skargę kasacyjną (zob. powołane postanowienie NSA w sprawie I FZ 134/14). Jakkolwiek żalący nie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, to został on prawidłowo pouczony, że od pkt. 1 postanowienia z 16 lipca 2020 r. przysługuje zażalenie, a od pkt. 2 tego postanowienia – skarga kasacyjna (pouczenie – k. 259 akt sądowych). Pomimo to J. S. zaskarżył w drodze zażalenia ww. postanowienie w całości. Zatem żalący będąc prawidłowo pouczony przez Sąd pierwszej instancji ponosi negatywne skutki błędnego działania w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 i art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucono zażalenie w części dotyczącej pkt. 2 zaskarżonego postanowienia. Odnośnie natomiast do pkt. 1 zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę w stosunku do skarżących tam wymienionych, albowiem osoby te nie uzupełniły braku formalnego skargi i nie podały numerów PESEL. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Bezspornie M. B., E. G., M. S., M. S. (2), B. S., M. C., A. M., A. S. i R. C. nie wskazali numeru PESEL w treści skargi ani załącznika do skargi. Ponadto wbrew zarzutom zażalenia osoby te nie uzupełniły braku formalnego pomimo wezwania Sądu pierwszej instancji. Faktycznie pismem datowanym na 7 lutego 2020 r. nadesłano do Sądu Wojewódzkiego pismo z załącznikiem zawierającym numery PESEL niektórych skarżących. Jednak pismo to jak i załącznik do niego nie zawierały numerów PESEL skarżących, o których mowa powyżej (k. 43-45 akt sądowych). Numery PESEL ww. skarżących nie zostały podane także w innych pismach znajdujących się w aktach sądowych. Nie zasługuje także na uwzględnienie argumentacja zażalenia, jakoby wystarczające było powołanie numerów ksiąg wieczystych stanowiących własność skarżących. Pismo procesowe, jakim jest skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, musi spełniać wymogi formalne stawiane przez przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b powołanego aktu prawnego wyraźnie wynika obowiązek wskazania numeru PESEL w treści skargi. W świetle tego przepisu nie jest zatem wystarczające powołanie się na informacje zawarte we właściwych rejestrach publicznych, albowiem brak jest przepisu, który zwalniałby z obowiązku wskazania tego numeru w skardze (postanowienie NSA z 9 stycznia 2020 r. I OZ 1306/19, LEX nr 2769702, postanowienie NSA z 10 września 2020 r. I OZ 505/20, LEX nr 3051657). Konieczne jest zatem wskazanie właściwego numeru PESEL w treści skargi wniesionej do sądu administracyjnego, czego skarżący wskazani w pkt. 1 zaskarżonego postanowienia nie uczynili. Z tego względu prawidłowo wezwano skarżących do uzupełnienia powyższego braku, któremu to wymogowi bezsprzecznie w zakreślonym terminie nie sprostali. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalono zażalenie w części dotyczącej pkt. 1 zaskarżonego postanowienia.