III OZ 126/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2026 r., sygn. akt VIII SA/Wa 896/25 o odmowie wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w sprawie ze skargi A. z siedzibą w W. na zarządzenie pokontrolne Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 8 października 2025 r., znak: RA-IN.7024.59.2025.DŁ w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący wniósł skargę na zarządzenie pokontrolne Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 8 października 2025 r., wydane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 425) oraz na podstawie ustaleń kontroli udokumentowanych protokołem kontroli nr 155/2025. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził: - podjąć działania zmierzające do zmniejszenia poziomu hałasu emitowanego z terenu toru wyścigowego [...], co najmniej do poziomu dopuszczalnego, określonego w decyzji Starosty Grójeckiego z 5 grudnia 2023 r. znak: RS.6241.4.2023.TO (w terminie do 31 grudnia 2025 r.); - przesłać pisemną informację o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanego naruszenia na dzień 10 stycznia 2026 r. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Zdaniem skarżącego, zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie ww. zarządzenia wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki poprzez konieczność podjęcia przez skarżącego, i to w krótkim terminie, działań zmierzających do zmniejszenia hałasu emitowanego z [...], jak też konieczność przesłania, i to w krótkim terminie, pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanego w zarządzeniu pokontrolnym naruszenia, co związane jest z koniecznością poniesienia przez skarżącego wydatków i strat związanych z przemodelowaniem swojej działalności na [...], w tym w zakresie imprez sportowych organizowanych na [...], co byłoby trudne do odwrócenia w razie postulowanego uchylenia przez sąd w całości zaskarżonego zarządzenia, tj. w razie wyeliminowania z obrotu prawnego wiążącego dla skarżącego dokumentu stwierdzającego zaistnienie po jego stronie przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu i nakładającego na niego określone obowiązki z tego powodu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanym wniosku skarżący nie powołał okoliczności, które wskazywałyby na istnienie w sprawie przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zarządzenia pokontrolnego. W ocenie tego Sądu zawarta w przedmiotowej skardze argumentacja dotycząca wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, jest ogólnikowa i powierzchowna. Skarżący w zasadzie nie uzasadnił, w jaki sposób wykonanie obowiązków wynikających z zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego może wpłynąć negatywnie na prowadzoną przez niego działalność. Nie wykazał również, aby podjęcie działań zmierzających do wypełnienia tych obowiązków miało wyrządzić szkodę i to w znacznym rozmiarze. Nawet sama konieczność poniesienia wydatków związanych z wykonaniem aktu nie wpływa bowiem bezpośrednio na możliwość wstrzymania jego wykonania. Skarżący nie przedstawił aktualnych i pełnych danych o stanie majątkowym, jak i danych o kosztach ponoszonych w związku z prowadzoną działalnością, co uniemożliwia ocenę, czy przedstawiona przez skarżącego strata będzie mogły wyrządzić mu znaczną szkodę materialną. Ponadto, straty związane z przemodelowaniem działalności, wskazane przez skarżącego, mają jedynie charakter strat przewidywalnych, których wysokość nie została przez skarżącego poparta dokładnymi obliczeniami. Co więcej, poniesienie nakładów finansowych na wykonanie zaleceń zawartych w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym nie jest czynnością o nieodwracalnym skutku. Sąd zauważył również, że wykonanie nałożonego zarządzeniem pokontrolnym zobowiązania samo w sobie nie spowoduje znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Jego celem jest bowiem zmniejszenie przez skarżącego emisji hałasu do środowiska oraz uregulowanie kwestii informacyjnych o podjętych i zrealizowanych działaniach. Wykonanie obowiązków nałożonych zaskarżonym zarządzeniem odczytywać więc należy jako mające pozytywny wpływ na całe środowisko. Ochrona środowiska naturalnego i wypełnianie obowiązków wynikających z zasad ochrony środowiska odgrywa pierwszorzędną rolę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc, że wykazał we wniosku przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona skarżąca powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona sąd, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący swojego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie skonstruował zgodnie z ww. wymaganiami. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowy wniosek został uzasadniony w sposób ogólnikowy i powierzchowny. Z twierdzeń strony nie sposób wywieść na czym konkretnie polega w jej ocenie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co miałoby być spowodowane wykonaniem zaskarżonego aktu. Skarżący w żaden sposób nie opisał działań, które miałyby spowodować u niego wydatki, nie wskazał też na źródło strat finansowych. Nie uargumentował, dlaczego wykonanie przedmiotowego zarządzenia miałoby się wiązać z przemodelowaniem swojej działalności. Należy zwrócić uwagę, że organ zarządził wobec skarżącego podjęcie działania zmierzającego do zmniejszenia poziomu hałasu emitowanego z terenu toru wyścigowego [...]. Zarządzenie to nie obliguje więc skarżącego do podjęcia konkretnych, bliżej określonych przedsięwzięć, logiczną konsekwencją wykonania tego zarządzenia nie jest "przemodelowanie działalności", lecz ma na celu spowodowanie u skarżącego zainicjowania działań ukierunkowanych na zmniejszenie poziomu hałasu do stanu zgodnego z prawem, a następnie skarżący miał przedstawić organowi efekt tych działań – czyli co w tej sprawie udało mu się zrobić, zainicjować, oszacować, zaplanować. Jeżeli ww. działań nie da się zdaniem skarżącego podjąć bez przemodelowania działalności, to powinien to we wniosku wykazać. Strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd administracyjny mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub twierdzenia, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Na stronie skarżącej spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z uwagi na brak prawidłowego uzasadnienia wniosku, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.