III OZ 1211/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora [...] w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SO/Kr 10/21 w sprawie z wniosku K. R. o wymierzenie [...] w K. grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SO/Kr 10/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy z wniosku K. R. o wymierzenie Dyrektorowi [...] w K. grzywny za nieprzekazanie skargi, na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." wymierzył Dyrektorowi [...] w K. grzywnę w kwocie 500 złotych (pkt 1), zasądził od Dyrektora [...] w K. na rzecz K. R. kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz oddalił wniosek K. R. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (pkt 3). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że orzekając o wymierzeniu grzywny związany był wytycznymi NSA zawartymi w postanowieniu z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OZ 280/21, w którym przesądzono, że organ nie wypełnił obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz że przedstawione przez organ powody nieprzekazania skargi nie mogą przemawiać za odstąpieniem od wymierzenia organowi grzywny, lecz powinny mieć wpływ na wysokość grzywny. W tym zakresie Sąd stwierdził, że grzywna w wysokości 500 zł będzie adekwatna ze względu na przedstawione przez organ okoliczności, w tym brak reakcji na skargę wniesioną drogą elektroniczną z uwagi na problemy organizacyjne i kadrowe, a nie z uwagi na celowe działanie. Zażalenie na to postanowienie złożył Dyrektor [...] w K., zaskarżając je w całości. Dyrektor wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa dla radcy prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że brak jest jakiegokolwiek zawinionego działania po stronie Filharmonii, a WSA powinien odstąpić od wymierzenia kary. Podano, że obecny Dyrektor nie miał wpływu na działanie Dyrektora poprzedniej kadencji, który ponosi odpowiedzialność za zaistniałą sytuację. W odpowiedzi na zażalenie K. R. wniósł o oddalenie zażalenie w zakresie pkt. 1 i 2 oraz o zmianę pkt. 3 poprzez zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 340 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OZ 280/21 ustalił, iż przekazanie skargi nastąpiło po terminie. Argumenty podane przez organ nie mogą przemawiać za odstąpieniem od wymierzenia organowi grzywny, lecz powinny mieć wpływ na wysokość grzywny, która powinna zostać zasądzona z tytułu niewywiązania się organu z obowiązków ustawowych. NSA w składzie orzekającym jest związany wskazaną powyższą wykładnią. Na zasadzie art. 190 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. nie można oprzeć zażalenia od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tego też względu oczywiście bezzasadna jest argumentacja zażalenia, negująca odpowiedzialność Dyrektora za nieprzekazanie skargi w terminie. Przepis art. 190 p.p.s.a. powoduje bowiem, pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, iż pewne kwestie sporne w sprawie zostają ostatecznie przesądzone. Prowadzi to w konsekwencji do zawężenia granic ponownego rozpoznania sprawy (zob. wyrok NSA z 18. maja 020 r. sygn. akt I OSK 4150/18, LEX nr 3025406). W rozpatrywanej sprawie zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy powoduje, że organ uprawniony jest tylko i wyłącznie do kwestionowania wysokości nałożonej grzywny. Zagadnienia tego Dyrektor nie uczynił jednak przedmiotem zażalenia, zaś z uwagi na związanie ustaleniami zawartymi w postanowieniu NSA w sprawie III OZ 280/21 bezprzedmiotowe byłoby odnoszenie się do argumentów w przedmiocie odpowiedzialności Dyrektora. Kwestia naruszenia obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., a w konsekwencji odpowiedzialności Dyrektora za nieprzekazanie skargi w terminie, pozostaje ostatecznie rozstrzygnięta. Niezależnie od powyższego, wytłumaczyć trzeba że brak winy organu w tym zakresie nie może mieć znaczenia pod kątem stwierdzenia naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny. Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Co więcej, żalący mylnie utożsamia pojęcie organu oraz piastuna organu. Dlatego trzeba żalącemu wyjaśnić, że grzywna za nieprzekazanie skargi została nałożona na organ, jakim jest Dyrektor [...] w K. Natomiast grzywna ta nie została nałożona na piastuna organu, tj. na osobę fizyczną, pełniącą aktualnie funkcję Dyrektora. Powyższe rozróżnienie jest w realiach rozpatrywanej sprawy o tyle istotne, że wbrew zarzutom zażalenia okoliczność, iż obecny Dyrektor nie powinien ponosić odpowiedzialności za działania poprzednika, pozostaje irrelewantna względem możliwości nałożenia grzywny na organ. Na gruncie prawa administracyjnego organ ponosi odpowiedzialność za naruszenie prawa niezależnie od dołożenia należytej staranności przez aktualnego piastuna tego organu (por. postanowienie NSA z 13 października 2021 r. sygn. akt III OZ 818/21, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Odnosząc się natomiast do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku o zmianę pkt. 3 zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, że wniosek ten jest niedopuszczalny. Postępowanie zażaleniowe prowadzone jest w granicach wniesionego środka odwoławczego. K. R. nie wniósł zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SO/Kr 10/21, nie jest zatem uprawniony do wnoszenia o zmianę tego postanowienia. Jednocześnie brak było podstaw do uznania, że wniesiona przez K. R. "odpowiedź na zażalenie" jest w istocie zażaleniem, albowiem wnioskodawca reprezentowany jest przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wolą strony było wyłącznie wniesienie odpowiedzi na zażalenie, a nie zaskarżenie ww. postanowienia WSA w Krakowie.