III OZ 121/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Z., E. J., M. S. oraz L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 291/22 o odrzuceniu sprzeciwu J. Z., E. J., M. S. oraz L. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2022 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 lipca 2022 r., VIII SA/Wa 291/22 odrzucił sprzeciw J. Z., E. J, M. S. oraz L. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lutego 2022 r., znak [...]w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że [...] (dalej: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...]lutego 2022 r., znak [...]w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 15 kwietnia 2022 r. skarżący, z uwagi na niewłaściwe podpisanie sprzeciwu, zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia, poprzez osobiste podpisanie sprzeciwu lub nadesłanie odpisu sprzeciwu własnoręcznie podpisanego. Wezwania Sądu doręczono skarżącym, tj. [...] 20 maja 2022 r. (zpo k. 193-196 akt sądowych). Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął odpowiednio 26 maja 2022 r. oraz 27 maja 2022 r. Skarżący nie odpowiedzieli na wezwanie Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a., odrzucił sprzeciw. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ponadto zgodnie z do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a p.p.s.a.). Zasady podpisywania dokumentów elektronicznych przewidziane w art. 46 § 2a p.p.s.a. dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a.). Sprzeciw, stanowiący załącznik do pisma ogólnego przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisany jedynie wówczas, gdy został on odrębnie podpisany podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (v. uchwałą Naczelnego sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2022 r., I FPS 2/21). W niniejszej sprawie, skarżący wnieśli sprzeciw drogą elektroniczną, przy czym sprzeciw ten stanowił załącznik do pisma przewodniego. Podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim. Wobec tego, Sąd pierwszej instancji zasadnie wezwał skarżących do usunięcia, w terminie 7 dni, braków formalnych sprzeciwu, poprzez jego podpisanie. Jednakże Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo sformułował wezwanie. W piśmie z 28 kwietnia 2022 r. Sąd zobowiązał bowiem skarżących do osobistego podpisania lub nadesłania odpisu sprzeciwu własnoręcznie podpisanego. Natomiast z uwagi na fakt, że sprzeciw został złożony w formie dokumentu elektronicznego, to obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było wezwanie do uzupełnienia braków w sposób właściwy dla sposobu wniesienia sprzeciwu, tj. Sąd pierwszej instancji powinien wezwać skarżących do nadesłania sprzeciwu podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, bądź podpisem zaufanym (za pośrednictwem e-PUAP) lub podpisem własnoręcznym (za pośrednictwem Poczty Polskiej). Wezwanie powinno precyzyjnie wskazywać sposób jego wykonania, aby strona postępowania nie miała wątpliwości w jaki sposób należy uczynić mu zadość. Tymczasem, znajdujące się w aktach sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych sprzeciwu zostało sformułowane nieprecyzyjnie, a jego treść mogła wzbudzić wątpliwości interpretacyjne. Wobec tego w niniejszej sprawie odrzucenie sprzeciwu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych sprzeciwu należało uznać za przedwczesne. Powyższe uwagi Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.