III OZ 118/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2023 r., I SAB/Wa 95/23, w sprawie ze skargi M. J. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wpisania do rejestru publicznego zgromadzenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 lipca 2023 r., I SAB/Wa 95/23 odrzucił skargę kasacyjną M. J. na postanowienie z 17 maja 2023 r., odrzucające skargę M. J. (dalej: "skarżący") na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie wpisania do rejestru publicznego zgromadzenia. Powodem odrzucenia było nienadesłanie w zakreślonym przez Sąd terminie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego adw. A. N. do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Postanowienie to wraz z uzasadnieniem zostało skutecznie doręczone skarżącemu 18 sierpnia 2023 r. (k. 107). Następnie skarżący wniósł na nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie z 23 sierpnia 2023 r. (nadane 28 sierpnia 2023 r.). Z uwagi na to, że do zażalenia nie dołączono pełnomocnictwa procesowego, Przewodniczący Wydziału I zarządzeniem z 11 września 2023 r. wezwał adw. A. N. do usunięcia braków formalnych, poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie, przy piśmie z 7 października 2023 r. nadesłano zmodyfikowaną wersję znajdującego się już w aktach sprawy pełnomocnictwa z 28 maja 2023 r. (k. 119). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 października 2023 r., odrzucił zażalenie M. J. z 23 sierpnia 2023 r. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że zażalenie podlegało odrzuceniu zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. dalej "p.p.s.a."). Po pierwsze złożono je z uchybieniem ustawowego siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a. Po drugie, pomimo wezwania Sądu z 11 września 2023 r., nie uzupełniono braku formalnego zażalenia, poprzez nadesłanie prawidłowego pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez adw. A. N., wniósł zażalenie z 23 listopada 2023 r. W jego uzasadnieniu wskazano, że art. 36 p.p.s.a., definiuje iż pełnomocnictwo może być pełnomocnictwem ogólnym do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, może jednak obejmować tylko jedno postępowanie albo niektóre czynności w postępowaniu. W art. 36 ust. b i c p.p.s.a. nie zawarto zwrotu "do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi", co oznacza, że pełnomocnictwo określone w ust. b i c nie musi zawierać takiego zwrotu. Zdaniem autora zażalenia, skoro pełnomocnictwo złożone przez stronę zawiera oznaczenie konkretnego postępowania oraz adresata pełnomocnictwa, a nadto zwrot jednoznacznie wskazujący, że upoważnia ono do "dalszego reprezentowania mnie w toku postępowania", to tak sporządzone pełnomocnictwo jest prawidłowo sporządzonym w świetle dyspozycji art. 36 ust. b p.p.s.a. Autor zażalenia wskazał również, że prawidłowe pełnomocnictwo zaopatrzone w podpis elektroniczny z 6 lipca 2023 r. zostało złożone do akt postępowania w tej dacie za pomocą ePUAP. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie z 5 lutego 2024 r. zażalenie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z 14 marca 2024 r., III OZ 118/24 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w celu usunięcia dostrzeżonych braków. NSA uznał bowiem, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo (k. 77) swym zakresem nie obejmuje sporządzenia zażalenia oraz zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przed przekazaniem akt sprawy był zatem zobowiązany wezwać pełnomocnika skarżącego do usunięcia ww. braku formalnego zażalenia. Po otrzymaniu akt sprawy Przewodniczący Wydziału I WSA w Warszawie zarządzeniem z 21 marca 2024 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia, poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał zmienione pełnomocnictwo z 28 maja 2023 r., z którego treści wynikało, że upoważniono pełnomocnika do reprezentowania skarżącego "w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Z kolei zgodnie z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 2 i art. 197 § 2 p.p.s.a., sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił zażalenie na postanowienie z 25 lipca 2023 r., na podstawie art. 178 p.p.s.a. wskazując, że po pierwsze zażalenie to zostało złożone po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu, po drugie strona nie uzupełniła braków zażalenia (nadesłania pełnomocnictwa procesowego) w wyznaczonym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić. Po pierwsze, ze znajdujących się w aktach sprawy pełnomocnictw z 28 maja 2024 r. zarówno tego o treści "Ja niżej podpisany M. J. upoważniam adw. A. N. do reprezentowania mnie w toku postępowania" (k. 77), jak i tego z dopiskiem "do dalszego" reprezentowania (k. 119), nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości, aby adw. A. N. został przez skarżącego umocowany nie tylko do wniesienia spornego zażalenia, ale w ogóle do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi. Twierdzenie zażalenia, że dla uznania reprezentacji adw. A. N., wystarczające było, iż skarżący w toku postępowania złożył oświadczenie woli stanowiące pełnomocnictwo, w którym jednoznacznie stwierdził, że upoważnia pełnomocnika "do dalszego reprezentowania mnie w toku postępowania", bez wskazania na postępowanie sądowoadministracyjne jest nieuprawnione. Pełnomocnictwo powinno wyraźnie upoważniać do działania w sprawie przed sądem, tj. sądem administracyjnym, który rozpatrywać będzie wniesioną skargę lub środek odwoławczy. Sąd nie może bowiem domniemywać zakresu udzielonej reprezentacji. Wbrew wskazaniu autora zażalenia, 6 lipca 2023 r. skarżący nie przekazał do akt sprawy pełnomocnictwa zaopatrzonego w podpis elektroniczny. Tym samym nie można zarzucać Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 36 p.p.s.a., bowiem treść pełnomocnictwa wskazywała, że umocowanie pełnomocnika nie dotyczyło postępowania przed sądami administracyjnymi. Ponadto art. 36 p.p.s.a nie zawiera jednostek redakcyjnych "a,b,c", na które powoływano się w zażaleniu. Wbrew wskazaniu autora zażalenia, 6 lipca 2023 r. skarżący nie przekazał również do akt sprawy pełnomocnictwa zaopatrzonego w podpis elektroniczny, a jedynie pismo przewodnie, do którego pełnomocnictwo to miało być dołączone. W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika – na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – do przedłożenia pełnomocnictwa, z którego to wezwania wprost wynikało, że chodzi o umocowanie do występowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym lub sądami administracyjnymi. W zakreślonym w wezwaniu terminie nie uzupełniono prawidłowo braku formalnego zażalenia, wobec czego Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił wskazany środek zaskarżenia. Pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącego złożono dopiero na wezwanie z 26 marca 2024 r., w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny był uprawniony do rozpoznania niniejszego zażalenia. Podkreślić należy, że niezależnie od powyższego stanowiska, zażalenie z 23 listopada 2023 r. i tak podlegałoby odrzuceniu. Jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lipca 2023 r., odrzucające skargę kasacyjną zostało doręczone skarżącemu 18 sierpnia 2023 r. Oznacza to, że siedmiodniowy termin na złożenie środka zaskarżenia upływał dla skarżącego z 25 sierpnia 2023 r. Jeżeli zatem zażalenie zostało złożone dopiero 28 sierpnia 2023 r., oznacza to, że środek zaskarżenia złożony został z uchybieniem terminu, o którym mowa art. 194 § 2 p.p.s.a., co jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, stanowiło drugą podstawą odrzucenia zażalenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.