III OZ 1133/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/20 o odrzuceniu skargi R.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/20, odrzucił skargę R.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wyniku rozpoznania tego wniosku, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SPP/Wa 349/20 orzekł o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na skutek złożonego sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie z dnia 24 listopada 2020 r. W związku z tym, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1975/20, wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie Sądu zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 6 maja 2021 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Następnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega opłacie sądowej, którą strona na wezwanie sądu winna była opłacić. Wezwanie do wykonania zarządzenia w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 6 maja 2021 r., zatem ustawowy termin dla dokonania tej czynności upływał w dniu 13 maja 2021 r. W zakreślonym terminie brak fiskalny skargi nie został jednak uiszczony, a skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym WSA w Warszawie, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2017 r., I OZ 634/17, wskazał, że prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinna prowadzić do podjęcia czynności wpływających na przebieg postępowania, przesunąć jego tok na kolejny etap. Nie jest tak, że strona może na określonym etapie wielokrotnie i bezpodstawnie ponawiać wnioski o przyznanie prawa pomocy, dopuszczenie takiej praktyki prowadziłoby do blokowania toku postępowania. Zadaniem Sądu jest dbanie o dokonywanie kolejnych czynności w sprawie. Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, na etapie wniesienia skargi, uzasadnia wezwanie strony o wpis, pod rygorem jej odrzucenia. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną. Sąd winien podejmować czynności związane z weryfikacją skuteczności wniesienia skargi i skutkami zaniechania wykonania wezwania do uiszczenia wpisu. Skoro względem tego etapu postępowania (wniesienie skargi) i związanych z nim kosztów prawomocnie orzeczono w przedmiocie przyznania prawa pomocy, kolejne wnioski nie mogą dotyczyć już obowiązku uiszczenia wpisu. Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego, skargę należało na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. odrzucić. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl natomiast art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie skarga podlegała wpisowi. Jednakże, z uwagi na fakt, że skarżący zawarł w treści swojej skargi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był w pierwszej kolejności rozpoznać złożony wniosek. Z akt sądowych wynika, że postanowieniem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II SPP/Wa 349/20, referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2021 r. Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy stało się ostateczne. W konsekwencji, z uwagi na brak zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie zasadnie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący mimo prawidłowo doręczonego wezwania nie uiścił żądanego wpisu w zakreślonym terminie. Powtórzyć należy za Sądem pierwszej instancji, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy na danym etapie postępowania, w niniejszej sprawie na etapie wniesienia skargi, czyli zwolnienia od wpisu od skargi, to kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć tego samego etapu, tj. dotyczyć obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, gdyż ta kwestia została już prawomocnie rozstrzygnięta – prawomocnie bowiem orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy. Skoro zatem skarżącemu prawomocnie odmówiono przyznania prawa pomocy, a skarżący nie uiścił, mimo prawidłowo doręczonego wezwania do wpisu, żądanej opłaty (wpisu od skargi), to tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako nieopłaconą, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesione zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.