III OZ 109/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D.Ś.i R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1946/23 odrzucające skargę w sprawie ze skargi D.Ś. i R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 września 2023 r., nr SKO.4171/27/2023 w przedmiocie bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 2 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1946/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę D.Ś. i R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 19 września 2023 r., nr SKO.4171/27/2023 w przedmiocie bezczynności wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numerów PESEL. W zakreślonym terminie skarżący uiścili wymagany wpis w sprawie, jednak nie nadesłali numerów PESEL. Pismami z 16 stycznia 2024 r. D.Ś. i R.K. wywiedli zażalenia na ww. postanowienie WSA w Rzeszowie z 2 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu zażaleń wskazano, że skarżący 11 grudnia 2023 r. otrzymali doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę wraz z odpisem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Podkreślono, że w kopercie nie było wezwania do podania numeru PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia zasługiwały na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie WSA uznał, że brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., jest niepodanie numerów PESEL skarżących, czego wymaga wprost art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. W świetle przytoczonych przez składających zażalenia okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji gdy przesłano łącznie kilka pism, nie można wykluczyć, że jedno z wezwań omyłkowo nie zostało przez pracownika sekretariatu włożone do koperty adresowanej do strony skarżącej. Podczas pokwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma wystarczającej ilości czasu na konfrontowanie treści poświadczenia z treścią pism znajdujących się wewnątrz koperty. Tym samym, jedynie z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w przesyłce (w kopercie) były wszystkie wskazane dokumenty (por. postanowienia NSA z: 25 lutego 2021 r., sygn. akt II GZ 28/21; 25 września 2018 r., sygn. akt II GZ 323/18; 8 maja 2019 r., sygn. akt II GZ 68/19). Skoro na gruncie niniejszej sprawy nie jest możliwe w sposób pewny zweryfikowanie tego, jaka była zawartość przesyłek sądowej skierowanej do stron, to należy za wiarygodne przyjąć ich wyjaśnienia, że wśród doręczonych pism nie było jednego z wezwań dotyczących braków skargi. Co istotne skarżący wykonali jedno z wezwań, bardziej dotkliwe (uiścili wpis sądowy), a nie przesłali numerów PESEL, czyli nie wykonali czynności prostszej, mniej wymagającej. Ponadto, NSA uznał również, że dopiero umieszczenie w przesyłce pisma przewodniego wymieniającego, co zostało przesłane do strony w danej kopercie, albo przesyłanie pism w odrębnych kopertach byłoby bardziej przekonujące co do tego, co znajdowało się w przesyłce oraz pozwalałoby stronie na weryfikację, czy otrzymała wszystkie pisma pochodzące od Sądu. Z uwagi na powyższe NSA uznał, że wobec braku dowodów na to, co w istocie zawierała przesyłka z Sądu, przyjąć należy wersję korzystniejszą dla skarżącego i uznać, że nie doręczono wezwania do uzupełnienia braku formalnego przez podanie numerów PESEL skarżących (por. postanowienia NSA z: 27 maja 2021 r., sygn. akt II FZ 13/21, 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II OZ 1366/16). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że zaakceptowanie w takiej sytuacji odrzucenia skargi stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienia NSA z: 27 maja 2021 r., sygn. akt II FZ 13/21, 19 marca 2009 r., sygn. akt II OZ 506/09, 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09, 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/09, 26 września 2012 r., sygn. akt I OSK 2161/12). Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazuje bowiem, że jeżeli istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy, to przy uwzględnieniu okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienia NSA z: 1 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1448/11, 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13, 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1388/15, 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 664/16, 25 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1015/16, 22 marca 2022 r., sygn. akt II GZ 64/22). Wobec powyższego należało przyjąć, że termin do podania numerów PESEL nie rozpoczął biegu, a tym samym odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. było niezasadne. Z uwagi na to, że skarżący nadesłali już numery PESEL, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powinien podjąć dalsze czynności w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.