III OZ 105/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. II SAB/Bd 78/24 o zasądzeniu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi H. Z. i A. Z. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Bd 78/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu zażalenia H. Z. i A. Z. na postanowienie o zwrocie kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie 4. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Bd 78/24 w sprawie ze skargi H. Z. i A. Z. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), w pkt. 1. sentencji postanowienia uchylił zaskarżone postanowienie o zwrocie kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie 4. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 września 2024 r. sygn. akt II SAB/Bd 78/24, a w pkt 2. sentencji postanowienia zasądził od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu solidarnie na rzecz H. Z. i A. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji stwierdził, że przeprowadzona analiza zażalenia wykazała, że jest ono oczywiście uzasadnione i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia w zakresie kosztów postępowania zawartego w punkcie 4. wyroku z dnia 30 września 2024 r., którym to postanowieniem zasądził od organu solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Natomiast na koszty te, poza uiszczonym wpisem od skargi (100 zł), składa się kwota 480 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Wobec tego łączna suma kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wynosi 597 zł. To czyniło złożone zażalenie skarżących oczywiście uzasadnionym w rozumieniu art. 195 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem, jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Zażalenie na ww. postanowienie z dnia 16 stycznia 2025 r. wniósł Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu. Organ zaskarżył postanowienie w całości. Wniósł o jego uchylenie oraz wydanie merytorycznego postanowienia oddalającego wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zainicjowanego skargą z dnia 31 maja 2024 r. a dotyczącą bezczynności organu. Zaskarżonemu postanowienie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 210 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a. polegające na zasądzeniu od Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz Państwa H. i A. Z. kwoty 597 zł uznając, że składający skargę (z dnia 31 maja 2024r.) na bezczynność organu pełnomocnik wniósł o przyznanie zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. zwrotów kosztów postępowania, podczas gdy weryfikacja treści skargi jaka wpłynęła do Zarządu Zlewni w Toruniu, a która znajduje się w oryginale w aktach sprawy sądowej, wskazuje, że skarga nie zawiera w petitum punktu nr 5 wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisu art. 200 p.p.s.a. wynika, iż zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Przepis ten jest wyrazem tzw. zasady rezultatu, czyli odpowiedzialności finansowej za wynik postępowania. Zwrot kosztów postępowania możliwe jest jedynie w przypadku, gdy skarżący żądał ich zwrotu w terminie, o którym mowa w art. 210 § 1 p.p.s.a Z kolei w myśl art. 205 § 2 p.p.s.a, do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wbrew twierdzeniom zażalenia organu, wszystkie te warunki zostały w sprawie spełnione. I tak, w skardze wniesionej do WSA w Bydgoszczy skarżący, reprezentowania przez radcę prawnego, w pkt 5 petitum skargi (czyli już w piśmie wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne) zamieścili wniosek o treści: "wnoszę o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych". Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 6 czerwca 2024 r., a zatem, co oczywiste, w dniu poprzedzającym wydanie przez Sąd I instancji wyroku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2024 r. W konsekwencji w sprawie nie mogło dojść do utraty uprawnienia do żądania zwrotu kosztów przez skarżących reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ wniosek o zwrot kosztów postępowania został faktycznie złożony (art. 210 § 2 p.p.s.a stosowany a contrario). Należy zauważyć, że organ zakwestionował w zażaleniu nie wysokość zasądzonych kosztów zaskarżonym postanowieniem, ale samą prawidłowość zastosowanej przez Sąd zasady rezultatu (art. 200 p.p.s.a.). Jak wskazano powyżej Zasada ta została zastosowana właściwie, o czym świadczy złożony przed rozstrzygnięciem sprawy wniosek o zasądzenie kosztów i kierunek rozstrzygnięcia sprawy - uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.