III OW 86/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska [...] a Wójtem Gminy [...] przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia: wskazać Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] jako organ właściwy w sprawie.

W piśmie z 5 kwietnia 2023 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...] (dalej: "RDOŚ", "Regionalny Dyrektor") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wójtem Gminy [...] (dalej: "Wójt") poprzez wskazanie Wójta jako organu właściwego do rozpoznania sprawy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku od ronda węzła [...] do włączenia w istniejący przebieg z uwzględnieniem budowy wiaduktu nad linią kolejową nr [...]. W uzasadnieniu wniosku RDOŚ wskazał, że Wójt pismem z 3 marca 2023 r. przekazał Regionalnemu Dyrektorowi do procedowania wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W treści pisma przekazującego wniosek, Wójt przywołał kompetencję Regionalnego Dyrektora wynikającą z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( dalej określana jako ustawa środowiskowa ). W jego bowiem ocenie właściwość Regionalnego Dyrektora wynika z tego, że przedmiotowe zadanie jest niezbędne do właściwej realizacji i funkcjonowania odcinka drogi ekspresowej [...]. Stanowi ono integralną część inwestycji głównej i będzie z nią realizowane jako jedno przedsięwzięcie. Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się Regionalny Dyrektor stwierdzając, że inwestycja dotyczy zadania polegającego na budowie odcinka drogi krajowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Jest to realizacja odrębnej inwestycji i nie stanowi rozbudowy lub przebudowy drogi ekspresowej. Tylko w przypadku rozbudowy drogi ekspresowej [...] właściwym do wydania przedmiotowej decyzji byłby Regionalny Dyrektor. Wniosek dotyczy zaś inwestycji niezależnej od drogi ekspresowej [...], formalnie odrębnego zadania inwestycyjnego, jakim jest budowa drogi krajowej nr [...]. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy [...] wniósł o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...]. Uzasadniając swoje stanowisko Wójt stwierdził, że powyższe przedsięwzięcie nie stanowi odrębnej inwestycji w stosunku do budowy drogi ekspresowej [...]. Przesądzają o tym zapisy w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz wspólny projekt budowlany. Przedmiotowe przedsięwzięcie zostało określone jako zamierzenie stanowiące elementy towarzyszące dla budowy przedsięwzięcia głównego, których zakres przestrzenny wykracza poza uzyskaną już decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zaistniały pomiędzy organami spór kompetencyjny jest sporem negatywnym, albowiem ani Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...], ani Wójt Gminy [...] nie uznają się za organy kompetentne do rozpoznania wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad ( dalej: Generalna Dyrekcja ) dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku od ronda węzła [...] do włączenia w istniejący przebieg z uwzględnieniem budowy wiaduktu nad linią kolejową nr [...]. Stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. p ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2023 r., poz.1094 ) regionalny dyrektor ochrony środowiska jest także właściwy w odniesieniu do przedsięwzięć polegających na zmianie lub rozbudowie przedsięwzięć, dla których do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy był regionalny dyrektor ochrony środowiska. Kluczowe znaczenie w tej sprawie ma zatem ustalenie, czy obecnie planowane przez Generalną Dyrekcję przedsięwzięcie stanowi rozbudowę lub zmianę przedsięwzięcia, dla którego została już wydana decyzja środowiskowa przez regionalnego dyrektora ochrona środowiska. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie, kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z zapisów w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, jak i pisemnych wyjaśnień Generalnej Dyrekcji w sposób jednoznaczny wynika, że wykonanie robót polegających na rozbudowie drogi krajowej nr [...] na odcinku wskazanym we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej stanowi część inwestycji głównej. Związane jest to z budową odcinka nr 6: węzeł [...] wraz z węzłem – węzeł [...]; długości około 12,430 km. Natomiast jeżeli budowa odcinka nr 6 drogi ekspresowej [...] wymaga również prac związanych z rozbudową drogi krajowej nr [...] to inwestycje te powinny być uznane, jako powiązane technologicznie za jedno przedsięwzięcie. Przypomnieć należy również, że to Regionalny Dyrektor wydał w dniu 8 kwietnia 2016 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla odcinka nr 6: węzeł [...] wraz z węzłem – węzeł [...] drogi ekspresowej [...]. W rozpoznawanej sprawie bez znaczenia pozostaje, że decyzja ta w części została zmieniona Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w związku z wydaną przez Regionalnego Dyrektora decyzją środowiskową dla odcinka nr 6 drogi ekspresowej [...] to on jest organem właściwym w sprawie stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. p) ustawy środowiskowej. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.