III OW 68/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 30 września 2024 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Dyrektorem Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie a Wójtem Gminy Dobra przez wskazanie organu właściwego w sprawie przywrócenia stosunków wodnych postanawia: wskazać Wójta Gminy Dobra jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z 30 września 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Wójta Gminy Dobra jako organu właściwego w sprawie przywrócenia stosunków wodnych. W uzasadnieniu Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie wskazał, że pismem z 19 czerwca 2024 r. Wójt Gminy Dobra przekazał pismo T.M. (dalej: wnioskodawca) zatytułowane "wniosek do Wójta Gminy Dobra o nakazanie przywrócenia prawidłowych stosunków wodnych na działce nr [...]". Wójt Gminy Dobra jako podstawę właściwości organu Wód Polskich powołał niewłaściwe utrzymywanie urządzeń wodnych (zlikwidowane rowy melioracyjne) tj. art. 191 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087, dalej: Prawo wodne). W ocenie Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie, przekazanie mu sprawy było nieprawidłowe, ponieważ wnioskodawca jednoznacznie sformułował swoje żądanie powołując art. 234 ust. 3 w związku z art. 234 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Ponadto, Dyrektor Zarządu Zlewni w Szczecinie prowadził już postępowanie administracyjne na podstawie art. 190 ust. 13 oraz art. 191 Prawa wodnego, zakończone wydaniem decyzji z 10 sierpnia 2020 r. dotyczącej obowiązku likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego tj. stawu zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i nr ewid. [...], obręb [...] (decyzja została wyegzekwowana). Natomiast odnośnie do rowu zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], wydana została decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie z 25 listopada 2022 r. umarzająca postępowanie w sprawie odtworzenia tego urządzenia wodnego (decyzja nie jest ostateczna ani prawomocna). W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu, Wójt Gminy Dobra wniósł o wskazanie Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie jako organu właściwego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4. W świetle natomiast art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania, a w konsekwencji przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, a nie do sfery ocennej organu administracji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OW 31/21 oraz z 18 maja 2021 r., sygn. akt III OW 39/21). Organy powinny mieć więc przede wszystkim na uwadze stanowisko wnioskodawcy, który w sposób jednoznaczny sformułował swój wniosek. W oparciu o art. 234 ust. 3 w związku z art. 234 ust. 1 Prawa wodnego wnioskodawca wniósł o wydanie decyzji w sprawie przywrócenia prawidłowych stosunków wodnych. We wniosku poza podaniem podstawy prawnej, wnioskodawca precyzyjnie sformułował żądanie, wskazując jakich czynności żąda. Bez znaczenia jest okoliczność, że wniosek z 2 kwietnia 2024 r. był, jak to wskazuje Wójt Gminy Dobra w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu, "tożsamy treściowo" z wnioskiem z 23 sierpnia 2019 r. Na skutek wniosku z 23 sierpnia 2019 r. została bowiem wydana decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni z 25 listopada 2022 r. Postępowanie przed organem Wód Polskich toczyło się na podstawie art. 191 ust. 1 Prawa wodnego i zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Obecnie sprawa zakończyła się nieprawomocnym jeszcze wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 7 lutego 2024 r. II SA/Sz 572/23 oddalającym skargę wnioskodawcy na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie z 27 marca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Szczecinie z 25 listopada 2022 r. Brak jest zatem przeszkód prawnych, żeby postępowanie administracyjne, wobec wyraźnego żądania wnioskodawcy, toczyło się obecnie na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Wniosek przeciwny nie wynika także z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 7 lutego 2024 r. II SA/Sz 572/23. Organem właściwym do wydania decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego jest natomiast wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a więc w tej sprawie właściwy miejscowo Wójt Gminy Dobra. Z tych względów i na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.