III OW 66/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosków Dowódcy 17 Brygady Zmechanizowanej w Międzyrzeczu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Gorzowa Wielkopolskiego a Dowódcą 17 Brygady Zmechanizowanej w Międzyrzeczu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych postanawia: 1. na podstawie art. 111 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III OW 66/23 i III OW 67/23 i prowadzić dalej pod sygn. akt III OW 66/23, 2. odrzucić wnioski.

Wnioskami z dnia 14 lutego 2023 r. (zarejestrowanymi pod sygnaturami wskazanymi w punkcie 1. postanowienia) Dowódca 17 Brygady Zmechanizowanej w Międzyrzeczu (dalej: "wnioskodawca") zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, dotyczącego wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosków o ustalenie i wypłatę świadczeń rekompensujących utracone wynagrodzenia z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych dla wskazanych we wnioskach żołnierzy rezerwy. Zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału z 17 lutego 2023 r. wnioskodawca został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniosków w wysokości po 100 złotych stosownie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia wniosków. Wezwania do uiszczenia wpisu sądowego zostały doręczone wnioskodawcy 27 lutego 2023 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął 6 marca 2023 r. Pismami z dnia 28 lutego 2023 r. wnioskodawca wskazał, że 17 Brygada Zmechanizowana w Międzyrzeczu jako jednostka lokalna została utworzona przez Jednostkę Wojskową 5700 Międzyrzecz, która to pozostaje w zaopatrzeniu finansowym jednostki budżetowej (w rozumieniu ustawy o finansach publicznych) 45 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Wędrzynie. Powyższe – zdaniem wnioskodawcy – skutkuje tym, że wnioskodawca z mocy prawa zwolniony jest z uiszczania opłaty skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawy z wniosków złożonych przez Dowódcę 17 Brygady Zmechanizowanej w Międzyrzeczu pozostają ze sobą w związku bowiem dotyczą wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę świadczenia rekompensującego utracone wynagrodzenie z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych dla wskazanych żołnierzy rezerwy. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: p.p.s.a., zarządził połączenie tych spraw w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz do prowadzenia tych spraw pod sygn. III OW 66/23, o czym postanowił w punkcie 1 (pierwszym) postanowienia. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3 cytowanego przepisu). Stosownie zaś do art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku inicjującego postępowanie przed sądem, stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Takim wnioskiem jest wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Wezwania do uiszczenia wpisów zostały doręczone wnioskodawcy 27 lutego 2023 r. Wnioskodawca obowiązany był uiścić należne wpisy w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, tj. do 6 marca 2023 r. W zakreślonym przez Sąd terminie wnioskodawca nie uiścił wpisów, zatem wnioski jako nieopłacone podlegały odrzuceniu. Odnosząc się do stanowiska Dowódcy 17 Brygady Zmechanizowanej w Międzyrzeczu przedstawionego w odpowiedzi na wezwania, stwierdzić trzeba, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Należy wskazać, że autonomiczną regulacją dotyczącą kwestii ponoszenia kosztów sądowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawowe zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych przewiduje art. 239 P.p.s.a., który nie znajduje jednak zastosowania w sprawie sporu kompetencyjnego (o właściwość) pomiędzy dwoma organami administracji publicznej (instytucji państwowych lub jednostek samorządu terytorialnego). Podmioty te, tak jak i inne strony, w wypadku braku środków mają prawo ubiegać się o przyznanie prawa pomocy (zob. J. Kacprzak, Koszty postępowania [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane. Materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20–22 października 2003, Warszawa 2003, s. 144). Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2. (drugim) postanowienia.