III OW 5/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Żyrardowskiego z dnia 9 stycznia 2026 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Żyrardowskim i Marszałkiem Województwa Mazowieckiego przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego postanawia: wskazać Starostę Żyrardowskiego jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z 9 stycznia 2026 r. Starosta Żyrardowski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organu właściwego w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych o całkowitej pojemności ponad 50 ton zlokalizowanej na działce nr ewid. [...], prowadzonej w ramach działalności w zakresie zbierania odpadów. W uzasadnieniu Starosta Żyrardowski wyjaśnił, że zawiadomieniem 18 grudnia 2025 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego przekazał mu wniosek A. z siedzibą w M. w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do magazynowania odpadów niebezpiecznych. W ocenie Marszałka Województwa Mazowieckiego, organem właściwym w sprawie jest starosta, zgodnie z art. 378 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.). Ponadto, zgodnie z ust. 5 pkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169) planowane przedsięwzięcie to "instalacja w gospodarce odpadami do magazynowania odpadów niebezpiecznych, w oczekiwaniu na działania, o których mowa w pkt 1, 2 lit. b oraz w pkt 4 i 6, o całkowitej pojemności ponad 50 ton, z wyłączeniem wstępnego magazynowania odpadów przez ich wytwórcę w miejscu ich wytworzenia". Tego rodzaju kwalifikacja prawna uzasadnia konieczność uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Zdaniem Starosty Żyrardowskiego, organem właściwym w sprawie jest Marszałek Województwa Mazowieckiego na podstawie art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2025 r. poz. 1587 ze zm.). Maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza bowiem 41 000 Mg. Do przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego wymogi przewidziane w ustawie o odpadach należy stosować analogicznie jak w przypadku spraw dotyczących zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, pomimo, że przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem potencjalne znacząco oddziałującym na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 83 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.). W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Mazowieckiego wniósł o wskazanie Starosty Żyrardowskiego jako organu właściwego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Ogólna właściwość organów ochrony środowiska została uregulowana w art. 378 ust. 1 p.o.ś., z którego wynika, że organem ochrony środowiska jest starosta. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 378 ust. 2a p.o.ś., zgodnie z którym marszałek województwa jest właściwy między innym w sprawach: 1) przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2025 r., poz. 1094 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa) 2) przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy środowiskowej, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1. Odrębne wyjątki od zasady, że organem ochrony środowiska właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego jest starosta przewidują między innymi art. 378 ust. 2 i ust. 2a pkt 3 i 4 p.o.ś., które nie znajdują jednak w tej sprawie zastosowania. Przedmiotem tej sprawy jest wydanie pozwolenia zintegrowanego, o którym stanowi art. 181 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. oraz art. 201 ust. 1 p.o.ś. Pozwolenia na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska, w tym pozwolenia zintegrowane wydaje w drodze decyzji organ ochrony środowiska, a więc jeden z organów wskazanych w art. 378 p.o.ś. Natomiast norma z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach dotyczy organów właściwych do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów. Normy tej nie stosuje się w celu ustalenia organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego. Należy jednak zaznaczyć, że z obowiązku uzyskania odpowiednio zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się podmiot zobowiązany do uzyskania pozwolenia zintegrowanego, o którym stanowią przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska (art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach). W takiej sytuacji pozwolenie zintegrowane jest odpowiednio zezwoleniem na zbieranie odpadów lub zezwoleniem na przetwarzanie odpadów (art. 45 ust. 9 w związku z art. 45 ust. 6 i ust. 8 ustawy o odpadach). Nie wpływa to jednak na właściwość organów ochrony środowiska określoną wprost w art. 378 p.o.ś. Potwierdza to wyjątek od tej zasady, który wynika z art. 45 ust. 6 i ust. 7 ustawy o odpadach i który odnosi się do pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Z przepisów tych wynika, że właściwy organ, wydając pozwolenie na wytwarzanie odpadów (a więc jedno z pozwoleń uregulowanych na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska), uwzględnia odpowiednio wymagania przewidziane dla zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Tego rodzaju pozwolenie na wytwarzanie odpadów, wydaje organ właściwy do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, a więc organ, którego właściwość określa art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Wyjątek ten dotyczy jednak tylko pozwolenia na wytwarzanie odpadów obejmującego zezwolenie na zbieranie lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Przepis ten nie ma odpowiedniego zastosowania do pozwoleń zintegrowanych. Prowadzi to do wniosku, że właściwość organu w tej sprawie należy ustalić na podstawie zasady ogólnej z art. 378 p.o.ś., a uwzględniając, że planowane przedsięwzięcie nie jest kwalifikowane jako przedsięwzięcie zawsze znacząco oddziałujące na środowisko (co jak wynika z akt sprawy nie jest przedmiotem sporu), organem tym jest starosta na podstawie art. 378 ust. 1 p.o.ś. Z tych względów i na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.