Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OW 180/21

Postanowienie NSA z 10 maja 2022 r., III OW 180/21 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
10 maja 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia NSA Teresa Zyglewska, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Dyrektorem Zarządu Zlewni w Elblągu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie wniosku dotyczącego zbiorników wodnych postanawia: wskazać Dyrektora Zarządu Zlewni w Elblągu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Pismem z dnia 11 sierpnia 2021 r. Wójt Gminy [...] wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez wskazanie Dyrektora Zarządu Zlewni w Elblągu jako organu właściwego do rozpoznania wniosku B.Ż. (dalej: wnioskodawczyni) w sprawie zalania jej nieruchomości w wyniku przeprowadzenia prac na działkach sąsiednich. W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy [...] wskazał, że wnioskodawczyni zwróciła się do Wójta Gminy [...] z prośbą o interwencję w sprawie zbiorników wodnych (stawów) znajdujących się na działkach sąsiednich, które powodują zalewanie jej posesji. Wójt Gminy [...] przekazał wniosek do Dyrektorowi Zarządu Zlewni w Elblągu jako organowi właściwemu w sprawie. Dyrektor Zarządu Zlewni w Elblągu zwrócił akta sprawy Wójtowi Gminy [...] powołując się na art. 234 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm., dalej: Prawo wodne). W ocenie Wójta Gminy [...] powyższe stanowisko jest błędne, ponieważ zastosowanie powinien znaleźć art. 191 ust. 1 Prawa wodnego. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Dyrektor Zarządu Zlewni w Elblągu wniósł o wskazanie Wójta Gminy [...] jako organu właściwego w sprawie. Wyjaśnił, że na przedmiotowym terenie nie występują urządzenia wodne, w stosunku do których Wody Polskie wykonywałoby uprawnienia właścicielskie na podstawie art. 218 ust. 3 Prawo wodne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.). Spór w tej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wniosek dotyczący przedmiotowych stawów powinien zostać rozpoznany w trybie art. 191 ust. 1 Prawa wodnego czy też w trybie art. 234 tej ustawy. Zgodnie z art. 191 ust. 1, w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód. Natomiast zgodnie z art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. W pierwszym przypadku organem właściwym jest zatem odpowiedni organ Wód Polskich, a w drugim wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Zadania Wód Polskich zostały szczegółowo uregulowane w art. 240 ustawy Prawo wodne. Organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest dyrektor zarządu zlewni (art. 240 ust. 4 pkt 1 lit. b) w związku z art. 397 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego) lub w ściśle określonych przypadkach, które nie znajdują w tej sprawie zastosowania, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Hipotezy norm dekodowanych z przepisów art. 234 i art. 191 Prawa wodnego są różne. Norma z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego ma zastosowanie, gdy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływające na grunty sąsiednie. Natomiast art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne stanowi podstawę rozstrzygnięcia właściwego organu Wód Polskich w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego. Utrzymywanie urządzeń wodnych polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji (art. 188 ust. 1 Prawa wodnego). Jest to zatem pojęcie szerokie i dotyczy szeregu różnego rodzaju czynności, których końcowym celem ma być zachowanie funkcji urządzenia wodnego. Szeroki jest także katalog urządzeń wodnych wynikający z definicji sformułowanej w art. 16 pkt 65 Prawa wodnego, zgodnie z którą przez urządzenia wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów. Przedmiotowe stawy są urządzeniem wodnym w świetle art. 16 pkt 65 lit. c) Prawa wodnego. Z pisma wnioskodawczyni wynika, że korzystanie z przedmiotowych stawów powoduje zalewanie jej nieruchomości, a więc w istocie utrzymywania przedmiotowych urządzeń wodnych. W tej sytuacji, organem właściwym w sprawie będzie dyrektor zarządu zlewni, a w tym konkretnym przypadku Dyrektor Zarządu Zlewni w Elblągu. Ponadto, zgodnie z art. 234 ust. 1 pkt 1 właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Norma z tego przepisu dotyczy jednak innego rodzaju działań niż nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego, ponieważ w takiej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 191 ust. 1 Prawa wodnego, a nie art. 234 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 września 2021
Hasła tematyczne
Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/ Teresa Zyglewska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny