III OW 18/26

Dnia 6 maja 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Warszawie a Wójtem Gminy [...] przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia: wskazać Wójta Gminy [...] jako organ właściwy w sprawie.

Wnioskiem z 11 lutego 2026 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie (dalej: "Regionalny Dyrektor") wniósł o rozstrzygnięcie sporu o kompetencyjnego pomiędzy nim a Wójtem Gminy [...] (dalej: "Wójt") w sprawie właściwości organu do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa urządzenia wodnego hydrotechnicznego - falochronu (jako regulacja wód) na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...] gmina [...], obręb ewid. [...], identyfikator ewid. [...]" poprzez wskazanie Wójta jako organu właściwego do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu wniosku Regionalny Dyrektor wskazał, że A. M. (dalej: "Inwestor") 6 listopada 2025 r., złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego zadania. Wniosek został uzupełniony 19 grudnia 2025 r. Wójt, pismem z 8 stycznia 2026 r. znak: ŚR.6220.5.2025, działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") przekazał do Regionalnego Dyrektora ww. wniosek wraz z załącznikami. Wójt zakwalifikował przedsięwzięcie jako inwestycję realizowaną na podstawie § 2 ust 1 pkt 35 w z w. z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 ze zm., dalej: "rozporządzenie") i stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania wniosku Inwestora będzie Regionalny Dyrektor. Wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm., dalej "u.i.o.ś.") organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji w zakresie sztucznych zbiorników wodnych jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Zdaniem Regionalnego Dyrektora wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy falochronu, nie należy do jego właściwości. Argumentując zajęte stanowisko Regionalny Dyrektor stwierdził, że przedmiotowa inwestycja kwalifikuje się do uznania za przedsięwzięcie określone w § 3 ust. 1 pkt 67 rozporządzenia tj. przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia właściwości Regionalnego Dyrektora wynikającej z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret 5 u.i.o.ś, zastrzeżonej dla przedsięwzięć "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko". W związku z powyższym Regionalny Dyrektor wniósł wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku Inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będzie Wójt. Wójt nie udzielił odpowiedzi na wniosek Regionalnego Dyrektora o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych. W tych sprawach stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Spory rozstrzyga na wniosek postanowieniem przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem kompetencyjnym negatywnym, który powstał pomiędzy Regionalnym Dyrektorem a Wójtem, w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa urządzenia wodnego hydrotechnicznego - falochronu (jako regulacja wód) na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...] gmina [...], obręb ewid. [...], identyfikator ewid. [...]". Osią sporu kompetencyjnego w niniejszej sprawie jest kwalifikacja przedsięwzięcia jako mogącego "potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko". Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Regionalnego Dyrektora, że planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące jedynie potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 67 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się "budowle przeciwpowodziowe", w rozumieniu art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960; dalej: "p.w."), z wyłączeniem przebudowy wałów przeciwpowodziowych polegającej na doszczelnieniu korpusu wałów i ich podłoża w celu ograniczenia możliwości ich rozmycia i przerwania w czasie przechodzenia wód powodziowych, a także regulacja wód. Natomiast zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 16 pkt 1 lit. i p.w. pod pojęciem "budowli przeciwpowodziowych" należy rozumieć "falochrony", które można uznać za konstrukcje hydrotechniczne służące do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal. Szczegółowa regulacja związana z rodzajami (klasyfikacją) i wymaganiami dla "falochronów" określone zostały w dziale V "Falochrony" w § 119 - 135 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2025 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2025 r., poz. 483). Skoro więc planowana inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko to, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy u.i.o.ś., do jej realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Właściwość do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określa z kolei art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś, zgodnie z którym, w przypadku pozostałych przedsięwzięć (niewymienionych w art. 75 ust. 1-3 u.i.o.ś.) organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. To zaś oznacza, że właściwość Wójta w niniejszej sprawie wynika z art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś. w związku z § 3 ust. 1 pkt 67 rozporządzenia. Z tych względów i na podstawie art. 4 p.p.s.a. w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.