III OW 142/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Grajewskiego z [...] lipca 2021 r. znak [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Grajewskim a Marszałkiem Województwa Podlaskiego przez wskazanie organu właściwego w sprawie pozwolenia zintegrowanego postanawia: oddalić wniosek.

Pismem z 12 lipca 2021 r. Starosta Grajewski wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Marszałka Województwa Podlaskiego jako organu właściwego w sprawie pozwolenia zintegrowanego. W uzasadnieniu Starosta Grajewski wskazał, że wpłynęły do niego sprawozdania z badań emisji do powietrza i z badań ilości pobranej wody instalacji prowadzonej przez A. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: spółka). Sprawozdania zostały przedstawione w związku z posiadanym przez spółkę pozwoleniem zintegrowanym. Starosta Grajewski przekazał sprawozdania Marszałkowi Województwa Podlaskiego powołując się na art. 378 ust. 2a ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm. – dalej: p.o.ś.). Starosta Grajewski wskazał, że w obecnym stanie prawnym przedmiotowa instalacja, jest przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziałującym na środowisko, o którym stanowi § 2 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięcie mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm. – dalej: rozporządzenie) W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Marszałek Województwa Podlaskiego wniósł o wskazanie Starosty Grajewskiego jako organu właściwego w sprawie. Marszałek Województwa Podlaskiego wskazał, że Starosta Grajewski dokonał błędnej kwalifikacji prawnej przedmiotowej instalacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Przez spór kompetencyjny lub spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Podkreślić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawiony wyłącznie do rozpoznania sporu na tle danej, konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. Oznacza to, że w ramach rozpoznania sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego, Sąd ten nie może podejmować rozstrzygnięć o charakterze abstrakcyjnym, a więc nie może dokonać wykładni prawa oderwanej od konkretnej sprawy, która to wykładnia będzie miała wiążący charakter względem innych sądów i organów. Z tego rodzaju sytuacją mamy natomiast do czynienia w tej sprawie. Spór do jakiego doszło między organami został przez nie określony jako "spór w sprawie pozwolenia zintegrowanego". Natomiast żaden z organów nie sformułował przedmiotu sporu w oparciu o konkretne przepisy prawa materialnego, które mogłyby mieć zastosowanie w tej sprawie. W szczególności nie chodzi tu o wydanie pozwolenia zintegrowanego, jego zmianę lub uchylenie, jak i kontrolę przestrzegania jego warunków. Ponadto, zgodnie z art. 378 ust. 1 p.o.ś., starosta jest organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa w art. 115a ust. 1, art. 149 ust. 1, art. 150, art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1, art. 178, art. 183, art. 237 i art. 362 ust. 1-3 p.o.ś. Natomiast marszałek województwa jest właściwy dla tego rodzaju spraw, o ile dotyczą one ściśle określonych przedsięwzięć wskazanych w art. 378 ust. 2a p.o.ś. W konsekwencji dla rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu o właściwość na tle stosowania art. 378 ust. 1 i 2a p.o.ś., konieczne jest precyzyjne wskazanie przez organ wszczynający spór przedmiotu sprawy na podstawie katalogu spraw określonego w art. 378 ust. 1 p.o.ś. Nie jest natomiast możliwe abstrakcyjne wskazanie organu właściwego we wszelkich sprawach dotyczących danego pozwolenia zintegrowanego. Ponadto, ze złożonego w ramach tego postępowania wniosku spółki o przyspieszenie rozpoznania sprawy wynika, że rozstrzygnięcie sporu "w sprawie pozwolenia zintegrowanego" jest dla niej istotne z uwagi na konieczność złożenia wniosku w zupełnie innej sprawie, prowadzonej na podstawie innych niż ustawa p.o.ś. przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest jednak uprawniony do precyzowania przedmiotu postępowania w sprawie mającej na celu rozstrzygnięcie sporu o właściwość, bowiem jak już wyżej wskazano spór ten musi zaistnieć na tle konkretnie określonego stanu faktycznego, ale przede wszystkim prawnego. Tego rodzaju spór w tej sprawie nie zaistniał, a więc Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości wskazania organu właściwego. Z tych względów i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.