III OW 11/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Ostrowieckiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Ostrowieckim a Marszałkiem Województwa Świętokrzyskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do sprostowania oczywistej omyłki w decyzji wskazać Marszałka Województwa Świętokrzyskiego jako organ właściwy w sprawie.

Starosta Ostrowiecki wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Świętokrzyskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Starosty Ostrowieckiego z dnia 8 stycznia 2015 r. znak: RS.II.6233.35.2014 (z dalszymi zmianami), poprzez wskazanie Marszałka Województwa Świętokrzyskiego jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 15 listopada 2024 r. do Marszałka Województwa Świętokrzyskiego wpłynął wniosek A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Spółka") o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji Starosty Ostrowieckiego z dnia 8 stycznia 2015 r. znak: RS.II.6233.35.2014 (z dalszymi zmianami). Wnioskodawca wskazał, iż z powodu oczywistej omyłki w w/w decyzji, zezwalającej na zbieranie odpadów, Starosta wskazał jako miejsce zbierania odpadów działkę oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków numerem [...] (obręb [...], arkusz [...], Gmina [...]), podczas gdy działalność Spółki była prowadzona na dwóch działkach, tj. wskazanej powyżej oraz na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...] (obręb [...] arkusz [...], Gmina [...]). Pismem z dnia 9 stycznia 2025 r. Marszałek przekazał przedmiotowy wniosek do załatwienia Staroście Ostrowieckiemu. Starosta Ostrowiecki podkreślił, że zgodnie z art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej w skrócie: "k.p.a."), organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W niniejszej sprawie Spółka wskazuje na omyłkę pisarską popełnioną w decyzji z dnia 8 stycznia 2015 r. znak: RS.II.6233.35.2014 (z dalszymi zmianami), która została wprawdzie wydana przez Starostę Ostrowieckiego, jednakże następnie decyzja ta została zmieniona, zgodnie z właściwością, decyzją Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia 24 czerwca 2024 r. znak: RKŚ-VI.7244.6.2024. Powyższa zmiana organu właściwego do rozpoznania wniosku o zmianę decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów była związana z określeniem ilości zbieranych przez Spółkę odpadów powyżej 3000 Mg. W świetle bowiem art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm., dalej w skrócie: "u.o."), do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg, właściwy jest marszałek województwa. Zatem w sytuacji zmiany właściwości organu do udzielenia zezwolenia w formie decyzji, organem właściwym do sprostowania oczywistej omyłki w poprzednio wydanej decyzji jest organ aktualnie właściwy do rozstrzygania w przedmiocie tej decyzji (a więc w okolicznościach niniejszej sprawy Marszałek Województwa Świętokrzyskiego), co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt II OW 38/10). Marszałek Województwa Świętokrzyskiego w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość wniósł o wskazanie Starosty Ostrowieckiego jako organu właściwego w sprawie. Podkreślił, że wykładnia językowa art. 113 § 1 k.p.a. prowadzi do jednoznacznego uznania, że sprostowania dokonuje wyłącznie organ, który wydał decyzję zawierającą oczywistą omyłkę. Użycie przez ustawodawcę zaimka wskazującego "ten" nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości. Stanowisko to wspiera również argument natury aksjologicznej, bowiem nie sposób pogodzić się z sytuacją, w której skutki błędów popełnionych przez jeden organ mają obciążać inny organ, tym bardziej w niniejszym przypadku, a więc gdy organ, który wydał prostowaną decyzję, nadal istnieje i którego właściwość nadal jest zasadą w tego rodzaju sprawach (art. 41 ust. 3 pkt 2 u.o.). Nie sposób również podzielić stanowiska zawartego w powołanym przez Starostę Ostrowieckiego postanowieniu NSA z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt II OW 38/10, gdyż w jego uzasadnieniu w ogóle nie przeprowadzono analizy gramatycznej art. 113 § 1 k.p.a., a tym bardziej nie przedstawiono argumentów, które miałyby ją obalić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych jest objęte właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość, bowiem ani Starosta Ostrowiecki, ani Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, nie uważa się za organ właściwy do sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Starosty Ostrowieckiego z dnia 8 stycznia 2015 r. znak: RS.II.6233.35.2014 (z dalszymi zmianami). Należy wskazać, że w okolicznościach tej sprawy decyzja, w której sprostowania oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. domaga się Spółka, została wydana przez Starostę Ostrowieckiego w dniu 8 stycznia 2015 r., natomiast wniosek o sprostowanie został złożony w dniu 15 listopada 2024 r., a więc już po dodaniu (z dniem 5 września 2018 r. na mocy art. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach i niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2018 r., poz. 1592) przepisu art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d u.o., zgodnie z którym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg, właściwy jest marszałek województwa. W związku z dodaniem w/w przepisu, organem właściwym w zakresie wydania zezwolenia na zbieranie odpadów przez Spółkę stał się Marszałek Województwa Świętokrzyskiego. Ustalenie to nie jest w sprawie kwestionowane, bowiem to właśnie Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, zgodnie ze zmienioną właściwością, decyzją z dnia 24 czerwca 2024 r. znak: RKŚ-VI.7244.6.2024 zmienił decyzję Starosty Ostrowieckiego z dnia 8 stycznia 2015 r. znak: RS.II.6233. 35.2014. Wobec powyższego podkreślić należy, że kluczowa do ustalenia w tej sprawie kwestia sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku zmiany stanu prawnego w zakresie właściwości rzeczowej organu, kompetencja organu do sprostowania oczywistej omyłki w decyzji z dnia 8 stycznia 2015 r. winna zostać ustalona z uwzględnieniem aktualnie obowiązujących przepisów, czy też w oparciu o przepisy z daty jej wydania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, określenie organu właściwego do sprostowania oczywistej omyłki winno nastąpić w oparciu o reguły ogólne wyznaczania właściwości organu administracji publicznej i podstawą oceny w tym zakresie nie może być wyłącznie art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Dokonując interpretacji tego przepisu nie można poprzestać jedynie na wykładni językowej zwrotu: "w wydanych przez ten organ decyzjach". Wykładnia art. 113 § 1 k.p.a. nie może bowiem odnosić się wyłącznie do wąsko i sztywno rozumianego kryterium podmiotowego, jeżeli posłużenie się nim pozostawać będzie w oderwaniu od przepisów ustrojowych wprowadzających zmiany w strukturze administracji publicznej, które są wyrazem woli ustawodawcy. Dokonując interpretacji tego przepisu konieczne jest zatem uwzględnienie, wynikającego z art. 19 k.p.a., obowiązku przestrzegania właściwości rzeczowej przez organy administracji publicznej w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz skutków naruszenia tej właściwości (por. postanowienia NSA z dnia: 24 stycznia 2023 r., sygn. akt III OW 38/22 oraz 8 października 2019 r., sygn. akt: II OW 109/19 i II OW 113/19). Ponadto, mając na uwadze fakt, że złożony przez Spółkę wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji Starosty Ostrowieckiego z dnia 8 stycznia 2015 r. nie może prowadzić do zmiany merytorycznej treści tej decyzji oraz odmiennego ukształtowania sytuacji prawnej stron, przyjąć należy, że w sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej po wydaniu decyzji ostatecznej – właściwym do rozpatrzenia wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki w jej treści w trybie art. 113 § 1 k.p.a. powinien być organ, który w świetle obowiązujących w dacie wniesienia tego wniosku przepisów określających zakres jego działania jest organem właściwym do orzekania w tej kategorii spraw. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie, przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych – aktualnie wprawdzie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych – na nowy organ gwarantuje "podążanie" kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich zadaniami (por. postanowienia NSA z dnia: 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II OW 20/16; 19 listopada 2018 r., sygn. akt II OW 149/18; 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II OW 103/18; 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OW 14/18). W konsekwencji uznać należy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy organem właściwym do rozpoznania wniosku Spółki o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji Starosty Ostrowieckiego z dnia 8 stycznia 2015 r. jest Marszałek Województwa Świętokrzyskiego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.