III OW 11/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędzia WSA (del.) Kazimierz Bandarzewski, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa W. Starostą S. przez wskazanie organu właściwego w sprawie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do chowu brojlerów kurzych postanawia: wskazać Marszałka Województwa W. jako organ właściwy w sprawie.

W piśmie z 2 lutego 2024 r. Marszałek Województwa W. (dalej: "Marszałek") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą S. (dalej: "Starosta") przez wskazanie Starosty jako organu właściwego do rozpoznania sprawy zmiany pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do chowu brojlerów kurzych. W uzasadnieniu wniosku Marszałek wskazał, że pismem z 19.10.2023 r. złożono do Starosty wniosek o zmianę decyzji Starosty z 16.04.2008 r., znak: OS 7637/2/2008 ze zm., udzielającej wnioskodawcy pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do chowu brojlerów kurzych. Marszałek wskazał, że na terenie fermy eksploatowana jest instalacja do chowu drobiu o parametrze instalacji równej 52 000 stanowisk (208 DJP). Zdaniem Marszałka, instalacja ta kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 104 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.; dalej "rozporządzenie"). Starosta zakwalifikował jednak przedmiotową instalację jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b) ww. rozporządzenia, co determinowałoby właściwość Marszałka, i na tej podstawie, pismem z dnia 10.11.2023 r., znak: OS.6222,16.2023 przekazał wniosek Marszałkowi. Pismem z 21.11.2023 r. Marszałek zwrócił się do prowadzącego instalację o wskazanie maksymalnej możliwej liczby stanowisk dla zwierząt wyznaczonej na podstawie powierzchni hodowlanej budynków inwentarskich oraz powierzchni przypadającej na stanowisko wyznaczonej zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 56, poz. 344 ze zm.). W odpowiedzi z 6.12.2023 r. prowadzący instalację wskazał, iż powierzchnia chowu kurnika K1 wynosi 1 510 m2, natomiast powierzchnia chowu kurnika K2 wynosi 1420 m2. W związku, z czym uwzględniając maksymalne zagęszczenie na poziomie 39 kg/m2 i wagę końcową drobiu na poziomie 2,2 kg należy stwierdzić, że ww. instalacja do chowu drobiu posiada 52 000 stanowiska dla drobiu (208 DJP). W ocenie Marszałka kwalifikuje to ww. instalację jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 104 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o wskazanie Marszałka jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że z przeprowadzonej analizy pozwolenia zintegrowanego wynikało, że podmiot umieszcza w kurnikach w poszczególnych cyklach więcej sztuk zwierząt (do 53 640 - 214,6 DJP) niż określonych stanowisk w pozwoleniu zintegrowanym (52.000 - 208 DJP). Skoro w kurnikach może przebywać więcej niż 52 000 kurcząt, wskazuje to fakt jeszcze większej liczby jaj wylęgowych, o których mowa w przedmiotowym wniosku. Starosta nadmienił, że wnioskodawca we wniosku wskazał, że nie ma wpływu na jakość jaj wylęgowych i w przypadku wyklucia się w wylęgami większej ilości drobiu niż 52 000 hodowla była zobowiązana przyjąć większą liczbę piskląt, co również świadczy o tym, że w obiektach można umieścić większą liczbę ptaków niż 52 000 szt. Podkreślone przez Starostę zostało, że składając przedmiotowy wniosek o zmianę pozwolenia zintegrowanego wnioskodawca ponownie wskazał, że istnieje możliwość umieszczenia w kurnikach 54 000 szt. zwierząt (216 DJP). Z wniosku wynikało, że wnioskodawcy dostarcza się od 50 000 do 54 000 szt. jaj wylęgowych, a średnio wychodzi 52 000 szt. - zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 ppkt b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt, tj. maksymalną liczbę stanowisk, a nie średnią. W ocenie Starosty, z ustaleń poczynionych przez organ w czasie analizy pozwolenia zintegrowanego, wyjaśnień złożonych przez kontrolowanego oraz przedłożonego wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego, jak również zastosowaniu ww. przelicznika 0,004 wyraźnie wynika, że w obiektach inwentarskich wnioskodawcy istnieje możliwość umieszczenia 54 000 szt. drobiu, co stanowi 216 DJP, a więc więcej niż 52 000 szt. drobiu, czyli 208 DJP, przez co kwalifikuje przedsięwzięcie jako mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 181 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (aktualny t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54; dalej: "p.o.ś.") organ ochrony środowiska może udzielić pozwolenia zintegrowanego. Organ ten wydaje pozwolenie w drodze decyzji (art. 183 p.o.ś.). Stosownie zaś do art. 378 ust. 1 p.o.ś. organem ochrony środowiska właściwym m in. w sprawach, o których mowa w art. 183 jest starosta. Zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 2 marszałek województwa jest właściwy w sprawach przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1. To czy dane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco czy potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2019 r., poz. 1839). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela ocenę, że przy obliczaniu DJP dla danej inwestycji nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż należy uwzględniać maksymalną możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ. Nie ma zatem znaczenia deklarowanie przez inwestora jakie zwierzęta zamierza on hodować np. w cyklach produkcyjnych obejmujących zwierzęta o różnych DJP, lecz konieczne jest obliczenie, w oparciu o wielkość budowanego obiektu, ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić (wyrok NSA z 4.07.2017 r., sygn. akt II OSK 95/17 LEX nr 2340934). Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b) rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt innych niż wymienione w lit. a (norki) w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt. W niniejszej sprawie starosta ustalił, że w obiektach inwentarskich wnioskodawcy istnieje możliwość umieszczenia 54 000 szt. drobiu, co stanowi 216 DJP. Z powyższego wynika, że przedmiotowa instalacja stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, co z kolei oznacza, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 378 ust. 2a pkt 2 p.o.ś., który przewiduje właściwość Marszałka. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa W. jako organ właściwy w sprawie.