III OSK 996/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [..] S.A. w [..] o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt III OSK 996/21 w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 531/18 w sprawie ze skargi [..] S.A. w [..] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia [.]. kwietnia 2018 r. nr [..] w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi postanawia: oddalić wniosek o uzupełnienie postanowienia.

Wyrokiem z dnia 31 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 531/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi [..] S.A. w .[.] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia [..] kwietnia 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, uchylił zaskarżoną decyzję. Od powyższego rozstrzygnięcia Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą cofnął pismem z dnia 10 lutego 2021 r. W sprawie złożona została również przez skarżącego odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od strony składającej skargę kasacyjną zwrotów kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Postanowieniem z dnia 18 marca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne oraz zasądził na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. kwotę 2.699 (dwa tysiące sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 26 maja 2021 r. strona skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2021 r. przez orzeczenie o zwrocie przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. kosztów zastępstwa procesowego na rzecz strony skarżącej zgodnie z żądaniem procesowym zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm, dalej P.p.s.a.) sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten zatem nie reguluje zwrotu kosztów postępowania strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, który został uregulowany w Dziale V dotyczącym zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami. Z tego powodu na podstawie przytoczonego na wstępie przepisu nie było możliwie orzeczenie o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. na rzecz strony skarżącej. Ponadto zwrot kosztów na rzecz strony wnoszącej odpowiedź na skargę kasacyjną w przypadku umorzenia postępowania z powodu cofnięcia skargi kasacyjnej nie znajduje się w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 209 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Wyjątki od tej zasady zostały określone w przywołanych przepisach. Tylko w wymienionych przypadkach, wśród których żaden nie reguluje zwrotu kosztów związanych z odpowiedzią na skargę kasacyjną, sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami (por. post. NSA z dnia 19 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1843/11, CBOSA). W art. 201 § 1 przyznano skarżącemu prawo do zwrotu kosztów, gdy wskutek uwzględnienia przez organ skargi w całości (art. 54 § 3 P.p.s.a.) do dnia rozpoczęcia rozprawy sąd umorzy postępowanie jako bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Jeśli postanowienie o umorzeniu postępowania zapadnie na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 P.p.s.a.), sąd ma obowiązek orzec o kosztach należnych skarżącemu z urzędu, chyba że jest on reprezentowany przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 210 § 2 P.p.s.a.). W takim wypadku niezbędny jest odpowiedni wniosek, tak jak w sytuacji, gdyby orzeczenie o umorzeniu postępowania było wydawane na rozprawie (art. 210 § 1 P.p.s.a.). Drugi wypadek, który daje podstawę do wnioskowania przez skarżącego o zwrot kosztów postępowania w razie umorzenia postępowania, dotyczy sytuacji, gdy sąd umorzy postępowanie w sprawie, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne, wskutek czego zaskarżony akt lub czynność (albo brak działania) zostały usunięte z obrotu prawnego (art. 118 § 2 P.p.s.a.). Poza sytuacjami wskazanymi w art. 201 § 1 i 2 P.p.s.a. brakuje podstaw do zasądzania zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (art. 161 § 1 P.p.s.a.) (por. M. Niezgódek – Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, komentarz do art. 201, System Informacji Prawnej Lex). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 157, art. 193 i art. 209 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.