Sygnatura
III OSK 972/21
III OSK 972/21 - Wyrok NSA z 2022-01-11
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 11 stycznia 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 326/18 w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie przyznania odprawy oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 326/18, oddalił skargę D.K. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odprawy. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji przestawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., Szef CBA przyznał D.K. odprawę w wysokości 43 610,96 zł brutto - co stanowi 640% uposażenia należnego w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa CBA, tj. 82 560 zł brutto, pomniejszonego o wysokość odprawy otrzymanej z tytułu zwolnienia z dniem 3 lipca 2010 r. ze służby w Policji, tj. o kwotę 38 949,04 zł brutto. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Szef CBA wydał decyzję personalną nr [...], na mocy której zwolnił D.K. ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym z dniem 20 listopada 2017 r., na podstawie art. 58 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 2184 ze zm.). Następnie decyzją personalną nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., w związku z faktem zwolnienia D.K. ze służby, Szef CBA przyznał funkcjonariuszowi odprawę w wysokości 43.610,96 zł brutto, co stanowi 640 % uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. kwotę 82.560,00 zł brutto, pomniejszoną o wysokość odprawy otrzymanej z tytułu zwolnienia ze służby w Policji z dniem 3 lipca 2010 r., tj. o kwotę 38.949,04 zł brutto. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż kwotę odprawy należnej funkcjonariuszowi z tytułu pełnienia służby w CBA należało pomniejszyć o kwotę odprawy otrzymanej przez niego w 2010 r., z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, ponieważ świadczenie pieniężne, jakim jest odprawa wypłacana w związku ze zwolnieniem ze służby ma charakter jednorazowy. Wskazano również, że pogląd o jednorazowości odprawy przysługującej z tytułu zwolnienia ze służby utrwalony został w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. i wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o CBA funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 58 ust. 3 ustawy o CBA otrzymuje odprawę. Wysokość należnej odprawy uzależniona jest od charakteru służby (przygotowawcza bądź stała) oraz od stażu służby w CBA. Art. 97 ust. 1 ustawy o CBA przewiduje, iż wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości sześciomiesięcznego uposażenia, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa CBA. Podał też, że odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości ośmiomiesięcznego uposażenia. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. Następnie podał, że na podstawie akt osobowych funkcjonariusza ustalono, że został on przyjęty do służby w CBA i mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej w dniu 5 lipca 2010 r., a z dniem 20 listopada 2017 r. został zwolniony ze służby. Na dzień zwolnienia funkcjonariusz posiadał staż służby w CBA wynoszący 7 lat, 4 miesiące i 16 dni. Organ podał, że w związku ze zwolnieniem ze służby, zgodnie z dyspozycją art. 97 ust. 1 ustawy o CBA, charakter służby (stała) oraz długość stażu w CBA uprawniały funkcjonariusza do otrzymania odprawy w wysokości 640% uposażenia należnego w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa CBA. Na dzień zwolnienia uposażenie miesięczne funkcjonariusza wynosiło 12.900,00 zł brutto. 640% uposażenia to 82.560,00 zł brutto. W toku ustalania prawa funkcjonariusza do odprawy ustalono, że D.K., w okresie od 16 listopada 1994 r. do dnia 3 lipca 2010 r. pełnił służbę w Policji. Mając na uwadze powyższe należało ustalić, czy funkcjonariuszowi wypłacono odprawę z tytułu zwolnienia z Policji. W tym celu zwrócono się ze stosownym zapytaniem do Komendy Wojewódzkiej Policji [...]. W odpowiedzi uzyskano informację, iż w związku ze zwolnieniem z Policji D.K. otrzymał odprawę w wysokości 38.949,04 zł brutto. Następnie organ wskazał, że z wykładni funkcjonalnej art. 96 ust. 1 ustawy o CBA wynika, że odprawa z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy. Zatem w sytuacji, gdy już raz wypłacono odprawę w związku ze zwolnieniem z formacji zmilitaryzowanej, to w przypadku ponownego podjęcia służby i kolejnego zwolnienia, należy wypłacić wyłącznie świadczenie wyrównawcze. Organ podkreślił, iż przedstawiona wykładnia art. 96 ust. 1 ustawy o CBA znajduje potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, w tym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 224/13, gdzie Sąd stwierdził, iż: "Wielokrotne przyznanie odprawy oraz innych świadczeń związanych z odejściem ze służby w pełnej wysokości byłoby nieuzasadnionym i niesprawiedliwym przywilejem, a więc takie świadczenia powinny być wypłacone tylko raz. W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby". Organ nie zgodził się z twierdzeniami funkcjonariusza, iż przywołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 224/13, nie znajduje zastosowania w jego przypadku. Sądy administracyjne wielokrotnie rozpatrywały skargi byłych funkcjonariuszy CBA na decyzje personalne, w których potrącano im kwoty odpraw o wysokość odpraw otrzymanych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Organ wskazał też na wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 541/17, w sprawie ze skargi byłego funkcjonariusza CBA na decyzję Szefa CBA w przedmiocie przyznania odprawy. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał: "Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela dotychczasowy dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych, który ukształtował pogląd, iż odprawa przysługująca z tytułu zwolnienia - ma charakter jednorazowy. Należna jest tylko odprawa jednorazowa (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 540/10). W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby (por. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1714/04, z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 757/09, z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 224/13;). Nie powielając zatem trafnej argumentacji organu przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę należy stwierdzić, co do zasady, iż dokonanie pomniejszenia odprawy przysługującej w związku z rozwiązaniem z funkcjonariuszem CBA stosunku służbowego o wysokość odprawy już wcześniej wypłaconej temu funkcjonariuszowi w związku w wcześniejszym rozwiązaniem stosunku służbowego w Policji jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa i posiada oparcie w przyjętych przez ustawodawcę rozwiązaniach systemowych służb mundurowych". Na powyższą decyzję funkcjonariusz wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Szef CBA wniósł o jej oddalenie podkreślając, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji istota sporu sprowadzała się do wyjaśnienia, czy Szef CBA, przyznając stronie skarżącej odprawę pieniężną z tytułu zwolnienia ze służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, zasadnie traktuje wspomnianą instytucję odprawy jako świadczenie o charakterze jednorazowym, a w konsekwencji tego, czy prawidłowo dokonuje pomniejszenia jej wysokości o kwotę wypłaconej już wcześniej stronie skarżącej odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 97 ust. 1 ustawy o CBA. Zgodnie z jego treścią wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości sześciomiesięcznego uposażenia, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa CBA. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości ośmiomiesięcznego uposażenia. Nieprzerwane pełnienie służby w rozumieniu art. 97 ust. 1 ustawy o CBA oznacza pełnienie służby tylko w tej służbie mundurowej. Do tego okresu nie wlicza się okresu pełnienia służby w innych formacjach zmilitaryzowanych. Powyższe stanowisko wynika z wykładni językowej i systemowej art. 97 ust. 1 ustawy o CBA. Przepis ten wyraźnie odnosi się tylko do służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i nie wiąże w żaden sposób okresu uprawniającego do wyższej odprawy ze służbą w innych formacjach zmilitaryzowanych. Konstrukcja tego przepisu nie zawiera rozwiązania znanego z art. 115 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015, poz. 355 ze zm.) i art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm.), w których określono, że do okresu uprawniającego do nabycia odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby wlicza się także okres służby w innych formacjach zmilitaryzowanych, a zatem należy przyjąć, że do okresu uprawniającego do wypłaty wyższej niż sześciomiesięczne uposażenie na ostatnio zajmowanym stanowisku należy wliczyć tylko okres służby w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Powyższe odrębności, jak też odmienne uregulowanie nabycia prawa do odprawy z tytułu rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem CBA w oparciu o określoną podstawę prawną (art. 96 ust. 1 i 2 ustawy o CBA), nie czynią przedmiotowego świadczenia (przyznawanego funkcjonariuszom CBA) wyjątkowym, w tym znaczeniu, że traci ono walor świadczenia jednorazowego. WSA w Warszawie w pełni podzielił dotychczasowy dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych, który ukształtował pogląd, że odprawa przysługująca z tytułu zwolnienia ze służby - tak samo jak emerytura - ma charakter jednorazowy. Regulacje te mają zapobiec kilkukrotnemu wypłacaniu tego świadczenia. Należna jest tylko odprawa jednorazowa. W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby. Tak więc dokonanie pomniejszenia odprawy przysługującej w związku z rozwiązaniem z funkcjonariuszem CBA stosunku służbowego o wysokość odprawy już wcześniej wypłaconej temu funkcjonariuszowi w związku z wcześniejszym rozwiązaniem stosunku służbowego w Policji jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa i posiada oparcie w przyjętych przez ustawodawcę rozwiązaniach systemowych służb mundurowych. Z tego względu zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji personalnych bez podstawy prawnej, w drodze analogii, a także zarzuty naruszenia art. 96 ust. 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA poprzez błędną wykładnię nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W ocenie Sądu pierwszej instancji, Szef CBA, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, nie dopuścił się naruszenia norm prawa materialnego, w tym mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie przepisów art. 96 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA. WSA w Warszawie stwierdził też, że Szef CBA, prawidłowo interpretując regulację prawną wyrażoną w powołanych wyżej przepisach 96 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA, zasadnie przyjął, że z uwagi na wypłaconą skarżącemu w 2010 r. odprawę z tytułu zwolnienia ze służby w Policji, zaszły wszelkie podstawy do zaliczenia na poczet należnej skarżącemu odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w CBA, kwoty pieniężnej wypłaconej wcześniej stronie skarżącej z tytułu przyznanej odprawy pieniężnej przy zwolnieniu z Policji. Organ zatem prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości i argumentów strony skarżącej. Jednocześnie, z uwagi na wszechstronne i pełne zarazem uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Szef CBA nie dopuścił się również w toku postępowania naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście zastosowania przepisów art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych regulacji prawnych - jednorazowy charakter instytucji odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w CBA nie daje podstawy, aby uwzględnić stanowisko skarżącego i wypłacić wspomnianą odprawę niepomniejszoną o kwotę wcześniej wypłaconej odprawy z tytułu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. W dniu 17 stycznia 2019 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenia prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA, przez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że wskazane przepisy stanowią podstawę do pomniejszenia przyznanej skarżącemu odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w CBA o wysokość odprawy otrzymanej przez niego uprzednio z tytułu zwolnienia ze służby w Policji z dniem 3 lipca 2010 r., tj. o kwotę 38 949,04 zł brutto i że w przypadku wypłaconej już uprzednio odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w innej formacji zmilitaryzowanej uprawnionemu przysługuje jedynie świadczenie wyrównawcze. Zdaniem skarżącego kasacyjnie z analizy art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy o CBA wynika, że niezależnie od tego przez jaki mokres ktoś będzie pełnił służbę przygotowawczą, jego odprawa będzie równowartością jednomiesięcznego wynagrodzenia w okresie pierwszych trzech lat służby. W tym przypadku, świadczenie wyrównawcze jest niemożliwe. Zaznaczono przy tym, że odprawę zarówno za służbę stałą, jak i za służbę przygotowawczą należy traktować w taki sam sposób i nie można dokonywać własnej wykładni przepisów ustawy. Z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA wynika wprost, że dla wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia ze służby w CBA, nie ma znaczenia czy osoba zwalniana ze służby miała wcześniej jakieś miejsce zatrudnienia, czy też służby. Podstawą do wysokości odprawy jest okres służby w CBA oraz uposażenie na ostatnio zajmowanym stanowisku w CBA albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa CBA. Natomiast art. 212 ustawy o CBA stanowi, że w okresie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy funkcjonariusze pełniący służbę w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Policji i Straży Granicznej mogą zgłosić zamiar wstąpienia do służby w CBA. Następnie w ustępie 6 jest zawarte stwierdzenie, że "Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Policji, Straży Granicznej, zakwalifikowani do służby, stają się funkcjonariuszami CBA z dniem mianowania ich do służby przez Szefa CBA, zachowując ciągłość służby". Natomiast w art. 213 wymienionej ustawy jest jasno napisane, że "Funkcjonariuszowi Policji zwolnionemu w trybie, o którym mowa w art. 212 ust. 5, nie przysługuje prawo do świadczeń pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby, określonych w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji". Czytając wskazane przepisy można wywnioskować, iż w momencie zwolnienia ze służby w Policji, a następnie podejmując służbę w CBA, później niż rok od wejścia w życie ustawy o CBA, funkcjonariusz musi przyjąć odprawę z Policji, gdyż w innym przypadku utraciłby do niej prawo. Okres służby w CBA, według ustawy pozwalał na zachowanie ciągłości służby jedynie funkcjonariuszom, którzy przeszli do CBA w ciągu roku od powstania tego organu. W kolejnych latach, okresem uprawniającym do odprawy był okres pełnienia służby w CBA oraz uposażenie na ostatnio zajmowanym stanowisku w CBA albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa CBA - przesłanki wynikające z literalnego brzmienia przepisu art. 97 ust. 1 ustawy o CBA. Takiego zdania jest również Szef CBA, gdyż do wyliczenia wysokości odprawy dla skarżącego uwzględnił wyłącznie okres służby w CBA, pomijając jego służbę w Policji. Ustawa o CBA nie przewiduje ograniczenia wysokości odprawy, w sytuacji gdy funkcjonariuszowi była już wcześniej wypłacona odprawa za służbę w innym organie, tymczasem odmiennie jest to uregulowane w przepisach innych ustaw. W tym miejscu należy przywołać ustawę z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, której art. 130 stanowi, że: 1. Wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa właściwej Agencji na podstawie art. 54 ust. 1.Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego waz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości sześciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok. 2. Przy ustalaniu wysokości odprawy uwzględnia się również okresy nieprzerwanej zawodowej służby wojskowej, jeżeli w ciągu 90 dni po zwolnieniu z tej służby żołnierz został przyjęty do służby w Agencji i nie otrzymał odprawy z tytułu poprzednio pełnionej służby. 3. Przepis ust 2 stosuje się odpowiednio w przypadku podjęcia służby w ABW albo AW po zwolnieniu ze służby w innych służbach, w których przysługują świadczenia tego rodzaju. 4. Do okresu nieprzerwanej służby w rozumieniu ust. 1-3 nie zalicza się okresów odbywania kary pozbawienia wolności oraz tymczasowego aresztowania, chyba że funkcjonariusz został uniewinniony lub postępowanie karne zostało umorzone. 5. Wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie przygotowawczej równa się wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym albo w ostatnim dniu pozostawania w dyspozycji Szefa ABW albo Szefa AW, na podstawie art. 54 ust. 1. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, ponieważ zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, stąd NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie oparta została tylko na zarzucie naruszenia prawa materialnego, tj. 96 ust. 1 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o CBA poprzez jego błędną wykładnię. Oceniając powyższy zarzut Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, że skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w CBA nie przysługuje odprawa w pełnej wysokości, a to z uwagi na fakt, iż skarżący otrzymał już odprawę z tytułu zwolnienia ze służby w Policji. Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym w art. 96 przewiduje prawo do odprawy, w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 58 ust. 3, art. 61 ust. 4, art. 64 ust. 1 pkt 1 i 7, ust. 2 pkt 1 i 4. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że funkcjonariusz CBA nabywa prawo do odprawy tylko w niektórych wskazanych przypadkach zwolnienia. Uzyskanie prawa do odprawy nie stanowi zatem, tak jak w przypadku policjanta, powszechnego, generalnego uprawnienia z tytułu zwolnienia ze służby, jest ono bowiem związane z określonymi przesłankami zwolnienia. W ustawie o Policji przesłanki nabycia prawa do odprawy z tytułu zwolnienia ze służby mają szerszy zakres niż w ustawie o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Przypomnieć należy, iż ustawodawca może w szerokim zakresie określać sytuację prawną funkcjonariuszy służb mundurowych, często regulując ich prawa i obowiązki odmiennie. Poszczególne formacje mundurowe, nie są kategorią jednolitą i dopuszczalne jest zróżnicowanie sytuacji prawnej ich funkcjonariuszy. Każda z formacji posiada odrębną regulację ustawową określającą jej charakter i zakres działania. Powyższe odrębności uzasadniają występowanie zróżnicowania zarówno w zakresie dotyczącym statusu jak i uprawnień funkcjonariuszy różnych służb, a także warunków dotyczących przejścia do poszczególnych służb. Odmienny status policjanta uzasadnia zróżnicowanie jego pozycji prawnej w porównaniu z funkcjonariuszem Centralnego Biura Antykorupcyjnego, żołnierzem zawodowym, czy też funkcjonariuszem pozostałych służb mundurowych. W tej sytuacji policjanci i funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz inni funkcjonariusze służb mundurowych nie charakteryzują się takimi samymi lub podobnymi cechami w stopniu równym, tzn. nie występują w relewantnej sytuacji. W związku z powyższym nie jest konieczne przyznawanie wszystkim funkcjonariuszom jednakowych praw i jednakowych obowiązków, a wręcz przeciwnie uzasadnione jest ich zróżnicowanie. Z przedstawionego porównania regulacji dotyczącej odprawy zawartej w ustawie o Policji i w ustawie o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym wynika jednak, że w obu służbach świadczenia te mają cechy odprawy. Wbrew stanowisku skarżącego, dla prawidłowej wykładni art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o CBA nie ma zatem znaczenia, czy i jakie różnice występują w uregulowaniu odprawy w innej służbie, w stosunku do pragmatyki policyjnej, ale istotne jest to, czy w tej innej służbie przewidziano odprawę, rozumianą szeroko, jako świadczenie pieniężne wypłacane funkcjonariuszowi po zakończeniu służby. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 224/13 stwierdził, że wielokrotne przyznawanie odprawy oraz innych świadczeń związanych z odejściem ze służby w pełnej wysokości, byłoby nieuzasadnionym i niesprawiedliwym przywilejem, a więc, takie świadczenia powinny być wypłacane tylko raz. W sytuacji, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby. Z tym jednak zastrzeżeniem, o ile powoduje to uzyskanie uprawnienia do odprawy w maksymalnej wysokości sześciomiesięcznego uposażenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela dotychczas prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym odprawa przysługująca z tytułu zwolnienia ze służby - tak samo jak i emerytura - ma charakter jednorazowy (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2010 r. sygn. akt I OSK 540/10). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wypowiadał pogląd, który to pogląd prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że w sytuacji, gdy funkcjonariuszowi służby mundurowej już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się tylko świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby (por. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1714/04, z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 757/09, z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 224/13), a treść wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym nie zmienia reguł w tym zakresie (por. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt. I OSK 1564/16 oraz z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. alt I OSK 2569/18). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 stycznia 2021
- Symbol z opisem
- 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Małgorzata Borowiec Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
art. 96 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 1 · Dz.U. 2006 nr 104 poz. 708
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny