III OSK 922/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant asystent sędziego Ewelina Gee-Milan po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 1151/24 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 czerwca 2024 r. nr 992700.623.22.2023-SWO w przedmiocie rodzicielskiego świadczenie uzupełniającego 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz R. K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1151/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. K. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, Prezes ZUS) z dnia 4 czerwca 2024 r. nr 992700.623.22.2023-SWO, wydanej w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 15 stycznia 2024 r. nr 010000.623.48256.2023. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z dnia 4 czerwca 2024 r. nr 992700.623.22.2023-SWO Prezes ZUS, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 15 stycznia 2024 r. nr 010000.623.48256.2023, na podstawie której uchylono – po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego – decyzję z dnia 11 marca 2019 r. nr 350000/623/351869/2019 i odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. W treści uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1051, dalej: ustawa) i wskazał, że w jego ocenie z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni mieszka w Wielkiej Brytanii, co oznacza, że nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 3 ust. 2 ww. ustawy. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 15 stycznia 2024 r. nr 010000.623.48256.2023. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się po wznowieniu przez organ postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 11 marca 2019 r. nr 350000/623/351869/2019, na podstawie której przyznano wnioskodawczyni rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024 r. nr 010000.623.48256.203 organ wznowił ww. postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wobec wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji z dnia 11 marca 2019 r. nieznanych organowi wydającemu decyzję. Organ wskazał, że nową okolicznością jest fakt, iż w dniu wydania ww. decyzji, jak i w czasie po jej wydaniu, skarżąca nie zamieszkiwała na terytorium RP. Sąd pierwszej instancji powołał treść art. 3 ust. 2 ustawy, wskazał, że organ nie kwestionował spełnienia przez skarżącą warunku posiadania przez okres 10 lat po ukończeniu 16 roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych na terytorium RP, lecz uznał, że nie została spełniona przesłanka zamieszkiwania na terytorium RP. Kolejno, Sąd pierwszej instancji wskazał na treść art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.) oraz wypracowane na jego gruncie poglądy doktryny nakazujące łączne rozpatrywanie elementu stałego pobytu w danej miejscowości oraz uzewnętrznionej woli tego pobytu. Jednocześnie podkreślono, że faktu zamieszkiwania w danej miejscowości nie podważa fakt powtarzających się wyjazdów w inne destynacje. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organ winien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości czy przesłanka zamieszkiwania przez wnioskodawczynię na terytorium RP w wyżej wskazywanym rozumieniu została spełniona, a kolejno uzasadnić swe rozstrzygnięcie w tym względzie wskazując na odpowiednie reguły postępowania dowodowego zawarte w k.p.a. ze wskazaniem na podstawie jakich dowodów doszedł do swoich konkluzji, a którym dowodom odmówił wiary. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ uchybił ww. regułom i nie zbadał gdzie skarżąca przebywała z zamiarem stałego pobytu, co uzasadniło uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia 15 kwietnia 2024 r. Podkreślono, że w treści uzasadnień obu ww. decyzji organ pobieżnie odwołał się do "dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy", z której według organu wynika, że wnioskodawczyni nie zamieszkuje na terytorium RP. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wniosek ten organ najprawdopodobniej oparł na dokumentacji pozyskanej z brytyjskiej instytucji ubezpieczeniowej, w której wskazano adres skarżącej w Wielkiej Brytanii wraz z okresami ubezpieczenia w tym kraju w latach 2007-2022 (łącznie okresy składkowe i nieskładkowe to 133 tygodnie na przestrzeni 15 lat), lecz nie powołał się bezpośrednio na tą dokumentację w treści uzasadnienia decyzji. Organ pominął również dokumenty składane przez skarżącą w toku postępowania, z treści których wynika, że skarżąca między majem 2022 roku a październikiem 2023 roku korzystała z wielu świadczeń zdrowotnych w Polsce, oraz oświadczenia skarżącej, że poza Polską przebywała okazjonalnie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że okoliczności te powinny zostać dogłębnie wyjaśnione przez organ z wykorzystaniem dostępnych środków dowodowych, gdyż oparcie całej argumentacji podważającej kluczową przesłankę przyznania spornego świadczenia na jednym dokumencie pochodzącym z brytyjskiej instytucji ubezpieczeniowej należy uznać za dalece niewystarczające, a co za tym idzie naruszające art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślono również, iż w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia brak uzasadnienia okoliczności, którym organ odmówił wiary, w szczególności z jakich względów nie przyjął oświadczeń skarżącej popartych dokumentacja medyczną, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że dokumentacja pochodząca z brytyjskiej instytucji nie została przetłumaczona na potrzeby przedmiotowego postępowania administracyjnego na język polski, a to wbrew brzmieniu art. 2 i art. 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2024 r., poz. 1556). Z uwagi na powyższe Sąd pierwszej instancji wskazał, że przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie koniecznym będzie przetłumaczenie brytyjskich dokumentów ze szczególnym uwzględnieniem dat pobytu skarżącej w tym kraju. Z tych wszystkich względów Sąd pierwszej instancji uznał, że organ dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i niedostatecznie uzasadnił swe rozstrzygnięcie w zakresie dotyczącym ustalenia, że miejscem zamieszkania skarżącej nie jest terytorium RP, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i w konsekwencji przedwcześnie uchylił decyzję przyznającą rodzicielskie świadczenie uzupełniające i odmówił jego przyznania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Sąd zobowiązał organ do ustalenia miejsca zamieszkania skarżącej w sposób niebudzący wątpliwości i do należytego umotywowania swojego rozstrzygnięcia z odpowiednim odniesieniem do wszystkich przeprowadzonych środków dowodowych oraz dowodów zgłoszonych przez wnioskodawczynię. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że nie było możliwym uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej w przedmiocie przesłuchania świadków oraz jej samej z uwagi na brzmienie art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem regulacja ta przewiduje wyłącznie przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów i to jedynie w sytuacji, gdy wnioskowany dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, a jego przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że część przedstawionej przez skarżącą dokumentacji medycznej znajduje się już w aktach administracyjnych sprawy i została przeanalizowana na potrzeby rozpoznania niniejszej sprawy. Z kolei okoliczności związane ze spełnieniem przez skarżącą przesłanki zamieszkiwania na terytorium RP nie została dostatecznie wyjaśniona przez organ w toku postępowania, a do czego organ był zobowiązany, co oznacza, że ustalanie tej przesłanki na gruncie postępowania sądowoadministracynego jest przedwczesne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości, a zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2185 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez błędne uznanie, że organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, z którego miałoby wynikać, że skarżąca nie zamieszkuje na terytorium RP, a zamieszkuje na terytorium Wielkiej Brytanii, podczas gdy organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, gdyż na prośbę Departamentu Świadczeń Emerytalno-Rentowych Centrali ZUS, Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych Oddziału ZUS w G. w dniu 18 marca 2024 r. wystąpił do brytyjskiej instytucji ubezpieczeniowej o podanie daty wyjazdu skarżącej z Wielkiej Brytanii, a w odpowiedzi Departament for Work and Pensions poinformował, że skarżąca nadal przebywa w Wielkiej Brytanii. Zostały również potwierdzone okresy ubezpieczenia zainteresowanej na terenie Wielkiej Brytanii: od 6 kwietnia 2007 r. do 5 kwietnia 2008 r., od 6 kwietnia 2011 r. do 5 kwietnia 2012 r. (okresy składkowe) oraz od 6 kwietnia 2013 r. do 5 kwietnia 2014 r., od 6 kwietnia 2015 r. do 9 kwietnia 2016 r., od 6 kwietnia 2020 r. do 5 kwietnia 2021 r., od 6 kwietnia 2021 r. do 5 kwietnia 2022 r. (okresy nieskładkowe – dwa ostatnie okresy wystąpiły po wejściu w życie ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym i przyznaniu świadczenia skarżącej), natomiast prowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego np. krótkich okresów pobytu skarżącej w RP związanych z jej leczeniem lub tłumaczenie dokumentów z języka obcego nie ma jakichkolwiek podstaw wynikających z ekonomiki postępowania administracyjnego, gdyż jedynie skarżąca jest władna do wyjaśniania z brytyjską instytucją ubezpieczeniową kwestii swojego przebywania i statusu w Wielkiej Brytanii. Wskazując na ww. zarzuty, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Granice rozpoznania skargi kasacyjnej są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że Sąd pierwszej instancji nie stosował ww. przepisów k.p.a., nie są one bowiem adresowane do sądu administracyjnego, a więc nie mógł ich naruszyć. Przepisy te adresowane są do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie administracyjne. Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji administracyjnych wydawanych przez organ w sprawach o przyznanie świadczenia rodzicielskiego uzupełniającego nie może być wyrazem dowolności organu w podejmowaniu decyzji i nie może pozostawać w oderwaniu od całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, to Sąd dostrzegł przekroczenie granic uznania administracyjnego i stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością uwzględnienia skargi. W treści uzasadnienia skargi kasacyjnej podnosi się, że organ w toku postępowania administracyjnego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, zebrał wystarczający materiał dowodowy pozwalający na przyjęcie, że skarżąca nie zamieszkuje na terytorium RP. Organ pomija jednak fakt, że oparł się tylko i wyłącznie na informacjach zawartych w dokumentach pochodzących z zagranicznego organu rentowego, w których wskazano okresy składkowe i nieskładkowe skarżącej podczas jej pobytu na terenie Wielkiej Brytanii. Organ pominął natomiast całkowicie wszelkie wyjaśnienia składane w toku postępowania administracyjnego przez skarżącą, w żaden sposób nie wyjaśnił z jakich powodów odmówił im wiarygodności. Z uwagi na fakt, iż jest to okoliczność prawnie relewantna dla sprawy, od której uzależniona jest decyzja w przedmiocie ustalenia świadczenia rodzicielskiego uzupełniającego, nie jest możliwym zaakceptowanie tak lakonicznego uzasadnienia rozstrzygnięcia organu. Należy przy tym podkreślić, że zakres postępowania dowodowego w niniejszej sprawie jest zdeterminowany przesłankami z art. 3 ustawy, co oznacza, że przesłanki te wyznaczały organowi kierunek, w którym powinno zmierzać postępowanie wyjaśniające. Dla porządku należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy, świadczenie rodzicielskie uzupełniające może być przyznane matce, która urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci (pkt 1), ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci, w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę. Zgodnie z treścią ustępu 2, świadczenie może być przyznane osobom, o których mowa w ust. 1, zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiadającym po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat, jeżeli są: obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1) lub posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej (pkt 2) lub cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 3). Świadczenie może być przyznane matce po osiągnięciu wieku 60 lat albo ojcu po osiągnięciu wieku 65 lat, w przypadku gdy nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania (art. 3 ust. 3 ustawy). Z treści art. 3 ust. 1-3 ustawy, wynikają zatem cztery przesłanki warunkujące przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, które wyznaczają jednocześnie granice uznania administracyjnego. Po pierwsze, osoba musi urodzić i wychować lub wychować co najmniej czworo dzieci, po drugie, uprawniony musi posiadać określony związek z krajem, po trzecie, ubiegający się o to świadczenie musi osiągnąć określony wiek oraz po czwarte, osoba ta nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania, przy czym nie jest uprawniona do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość. Nie ulega wątpliwości, że w ocenie organu skarżąca spełniała wszystkie ww. przesłanki do czasu otrzymania przez organ dokumentów pochodzących od Departament for Work and Pensions, z których wynikały poszczególne okresy składkowe i nieskładkowe skarżącej nabyte przez nią w Wielkiej Brytanii na przestrzeni lat 2007-2008, 2011-2012, 2013-2014, 2015-2016, 2020-21, 2021-22. Na podstawie tych danych organ stwierdził, że miejscem zamieszkania skarżącej nie było terytorium RP. W uzasadnieniu wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję organu Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że o miejscu zamieszkania decydują występujące łącznie dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości (corpus, tj. czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, tj. czynnik wewnętrzny). Jeśli jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, powoduje to utratę miejsca zamieszkania. W orzecznictwie wyraźnie podkreśla się, że faktyczne przebywanie w danej miejscowości nie może być rozumiane jedynie, jako pobyt wymuszony koniecznością wykonywania w niej swych obowiązków pracowniczych czy zarobkowych, ale musi mieć ono jednocześnie cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Przebywanie w miejscowości bowiem musi wiązać się ze skupieniem w niej życiowej aktywności, związanej nie tylko z pracą, ale również z rodziną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 479/13; z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2172/14). Należy zwrócić uwagę na fakt, że kwestia ustalenia określonego związku uprawnionego do świadczenia z krajem została wskazana w art. 3 ust. 2 ustawy, a z uwagi na fakt, iż skarżąca jest obywatelką RP, ma do niej zastosowanie pkt 1 omawianego przepisu. Zgodnie z tą regulacją, świadczenie może być przyznane osobie zamieszkującej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i posiadającą po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), o którym mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat. Zgodnie z dyspozycją w art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu aktualnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, tj. Dz. U. 2024, poz. 226, dalej: ustawa PIT), za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). W przypadku gdy dana osoba zostanie potraktowana, na podstawie powyższych kryteriów, jako polski rezydent podatkowy, ale także inny kraj - na podstawie obowiązujących tam przepisów wewnętrznych - będzie uważał ją za swojego rezydenta podatkowego, zaistnieje sytuacja tzw. podwójnego domicylu podatkowego. W takiej sytuacji, na mocy odesłania z art. 4a ustawy PIT, przepis ten stosuje się z uwzględnieniem postanowień umów o podwójnym opodatkowaniu. Umowa taka zawiera dodatkowe kryteria, na podstawie których ustala się "ostateczną" rezydencję podatkową takiej osoby. Przy tym, część umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których sygnatariuszem jest Rzeczypospolita Polska, zawiera regulacje umożliwiające określenie dla danej osoby dwóch miejsc zamieszkania - jednego w kraju, innego zaś - w drugim z umawiających się państw. Jednakże nawet wówczas konieczne jest ustalenie jednego miejsca zamieszkania dla danej osoby. Przepisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawierają stosowne postanowienia pozwalające na ostateczne określenie jednego, i tylko jednego, miejsca zamieszkania dla danego podatnika. Zgodnie zatem z zawartymi przez Polskę umowami o unikaniu podwójnego opodatkowania, osoby fizyczne nie mogą mieć dwóch miejsc zamieszkania. Może być ono tylko jedno, a kolizję w tym zakresie rozstrzyga się za pomocą reguł określonych w poszczególnych umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania (zob. A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 3, art. 4, art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Lex 2015). W czynieniu omawianego ustalenia, na mocy odesłania z art. 4a ustawy PIT, pomocna jest Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych (Dz. U. 2006, poz. 250.1840). Konwencja stanowi w art. 4 ust. 1, że określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu, miejsce utworzenia albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, każdą jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie, w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie. Definicja "osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie" odnosi się zatem bezpośrednio do określenia "miejsca zamieszkania" przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw. W art. 4 ust. 2 lit. a Konwencji uregulowano sytuacje, w których status osoby, która ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, określa się według następującej zasady "osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych)". Jak wskazano w judykaturze (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2004/17), dla potrzeb dokonania interpretacji ww. przepisu, należy sięgnąć do Komentarza do Modelowej Konwencji OECD (Modelowa Konwencja w sprawie podatku od dochodu i majątku, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, tłum. K. Bany). Należy jednak wyjaśnić, że głównym celem Modelowej Konwencji OECD jest umożliwienie rozwiązywania w sposób jednolity najczęściej występujących problemów w zakresie międzynarodowego prawnego podwójnego opodatkowania. Zgodnie z zaleceniami Rady OECD, państwa członkowskie przy zawieraniu lub rewizji dwustronnych konwencji powinny stosować się do Modelowej Konwencji i do interpretacji zawartej w Komentarzu do tej Konwencji. Postanowienia Konwencji zyskały powszechne (światowe) uznanie wyrażające się włączaniem ich do większości dwustronnych umów. Wiele umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, które zawarła Polska z innymi krajami została sporządzona w zgodzie z postanowieniami Modelowej Konwencji OECD, w tym Konwencja zawarta między Polską i Wielką Brytanią. Według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD, posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć miejsce zamieszkania do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały. Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. W kontekście powiązań osobistych osoby fizycznej należy mieć zatem na uwadze w jakim kraju osoba zamieszkuje wraz z rodziną, w jakim kraju posiada nieruchomości, jak długi jest jej pobyt na danym terytorium. W odniesieniu do powiązań gospodarczych trzeba zwrócić uwagę w jakim kraju osoba ma miejsce zatrudnienia, prowadzenia działalności gospodarczej lub z jakiego miejsca zarządza swoim mieniem. Należy przy tym podzielić prezentowany w judykaturze pogląd, że za elementy stanu faktycznego mogą być uznane tylko te informacje, które dotyczą faktów, tj. wszystkich okoliczności faktycznych związanych z ustaleniem miejsca zamieszkania (tak: ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 793/17). Nie stanowią tych elementów, niedające się później zweryfikować w toku ewentualnego postępowania jurysdykcyjnego, subiektywnie zakładane cele i subiektywnie rozumiana motywacja towarzysząca podejmowaniu przez wnioskodawcę określonych działań (jak np. czasowe opuszczanie terytorium danego kraju czy pobieranie świadczeń zdrowotnych). Ocena uwarunkowań danej osoby powinna być bowiem dokonana w oparciu o wskazane w stanie faktycznym zachowania tej osoby i jednoznaczne ustalenie z jakim krajem łączą daną osobę fizyczną sprawy o zasadniczym, życiowym znaczeniu, a zatem sprawy z zakresu stosunków rodzinnych i majątkowych. Na tej podstawie należy obiektywnie, a zatem zgodnie z normami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ustalić jedno miejsce zamieszkania wnioskującego o przyznanie świadczenia i stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnić to ustalenie w treści uzasadnienia wydanej prze organ decyzji. Dopiero spełnienie wszystkich określonych w art. 3 ustawy przesłanek pozwoli Prezesowi ZUS na wydanie decyzji w sprawie przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Podkreślić jednak należy, że okoliczności faktyczne kształtujące sytuację uprawnionego mogą być rozważane wyłącznie w granicach zakreślonych celem instytucji przyznania przedmiotowego świadczenia wyznaczonym treścią przepisu prawa materialnego. Odnośnie uwag skarżącego kasacyjnie organu dotyczących braku konieczności przetłumaczenia na język polski dokumentów pochodzących od brytyjskiego organu ubezpieczeniowego przypomnieć należy, że w świetle art. 27 zdanie pierwsze Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Stosownie zaś do art. 5 ust. 2 w zw. z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224), oświadczenia woli, podania i inne pisma kierowane do terenowych organów administracji publicznej powinny być składane w języku polskim. Czynności podejmowane w postępowaniu administracyjnym winny być dokonywane w języku polskim, z czym wiąże się obowiązek nie tylko wydawania orzeczeń w języku polskim, ale również prowadzenia postępowania dowodowego w tym języku (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2772/20). Ponownie rozpoznając sprawę organ w sposób należyty ustali miejsce zamieszkania wnioskodawczyni według stanu od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od dnia 1 marca 2019 r. i posiłkując się wykładnią przepisu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy i rozważając w kontekście zebranego materiału dowodowego oświadczenia i dokumenty przedstawione przez wnioskodawczynię. Wynik swoich ustaleń w tym zakresie zostanie przez organ opisany zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a., w taki sposób by uwidocznić tok jego wnioskowania i odniesienie do poszczególnych dowodów uzasadniających podjęte rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.