III OSK 873/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 856/21 w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 27 maja 2021 r. nr SKO.4113.8.2021 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 10 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 856/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. W. (dalej: "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: "organ") z dnia 27 maja 2021 r. nr SKO.4113.8.2021 w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie nakazu usunięcia odpadów. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z dnia 18 marca 2021 r. Prezydent Miasta (...) (dalej: "Prezydent") zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do składowania na wskazanej w tym piśmie nieruchomości. W piśmie tym Prezydent wskazał też, iż w świetle zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego informacji brak jest przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania we wskazanym przedmiocie. W związku z powyższym skarżący wniósł zażalenie na odmowę zawieszenia postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. nr SKO.4113.8.2021 wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "K.p.a."), organ stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o jego uchylenie i "nakazanie ponownego rozpatrzenia zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że zażalenie przysługuje jedynie w sytuacji gdy prawo do jego wniesienia wynika z danego przepisu prawa, a taki przepis w odniesieniu do postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie występuje. Nie wskazuje go również skarżący. W tym względzie powołuje się jedynie na Kodeks postępowania karnego, który jako normujący odrębną dziedzinę postępowania nie ma w postępowaniach administracyjnych zastosowania. Zgodnie z treścią art. 101 § 3 K.p.a. zażalenie służy na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Nie służy zatem na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, która to sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Zasadność wydania takiego postanowienia może być przez stronę kwestionowana w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie w sprawie (art. 142 K.p.a.). Zasadnie zatem organ stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego zażalenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, kwestionując go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 141 § 1, art. 142 i art. 144 K.p.a. w związku z art. 101 § 3 K.p.a. poprzez nieuprawnione uznanie, iż odmowa zawieszenia postępowania wchodzi w zakres pojęciowe zawieszenie postępowania w rozumieniu przepisów w tym zakresie - co stanowi naruszenie prawa w zakresie procedury skutkującej brakiem możliwości wniesienia środka zaskarżenia od wydanego w toku postępowania administracyjnego w zakresie zażalenia. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, o rozpoznanie sprawy kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie od organu kosztów niniejszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko Sądu I instancji, znajdujące oparcie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie (por. wyroki NSA: z dnia 5 czerwca 2019 r., I OSK 1501/17; z dnia 6 marca 2019 r., II OSK 987/17; z dnia 18 czerwca 2013 r., II OSK 2296/12; z dnia 12 lutego 2014 r., II OSK 2509/12; z dnia 28 maja 2014 r., II OSK 2975/12; z dnia 17 lipca 2014 r., II GSK 1651/14; z dnia 25 czerwca 2015 r., II OSK 2855/13; z dnia 22 marca 2016 r., I OSK 339/16, wyrok NSA z dnia 3 marca 2015 r., II OSK 1542/16; z dnia 3 marca 2017 r., II OSK 1542/17; z dnia 3 stycznia 2017 r., II OSK 885/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść art. 101 § 3 K.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym użyto określenia postanowienie "w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem "w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Za taką interpretacją art. 101 § 3 K.p.a. przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. Istotą bowiem nowelizacji art. 101 § 3 K.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., II OSK 3827/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skoro skarżący kasacyjnie złożył zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, to organ prawidłowo stwierdził, że zażalenie na powyższe postanowienie jest niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.