III OSK 850/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Ewa Kwiecińska sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D. Z. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 160/23 w sprawie dotyczącej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 704/22 w przedmiocie niewykonania przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 27/22 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2024 r. wydany w sprawie o sygn. akt III OSK 160/23; 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 27 października 2022 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 704/22 i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie; 3. zasądza od Komendanta Powiatowego Policji w [...] na rzecz D. Z. kwotę 1020 (jeden tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego i kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 160/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej D. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 27 października 2022 r., sygn. akt II SA/OI 704/22, wydanego w sprawie ze skargi D. Z. na niewykonanie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 27/22, oddalił skargę kasacyjną, a w pkt 2. sentencji wyroku, zasądził od D. Z. na rzecz Komendanta Powiatowego Policji w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 160/23, wniósł D. Z.(dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez radcę prawnego. Skargę tę oddano w polskiej placówce operatora wyznaczonego 11 marca 2024 r., a do NSA wpłynęła ona 13 marca 2024 r. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał przepis "art. 271 pkt 2 media parte p.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 2 in fine p.p.s.a., wobec nienależytej reprezentacji organu przed sądami obu instancji". W ramach wniosków procesowych skargi o wznowienie postępowania, skarżący wystąpił o: 1. skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne — zrzekając się rozprawy; 2. wstrzymanie wykonywania pkt 2 zaskarżonego orzeczenia NSA, 3. kierowanie pism bezpośrednio do Komendanta Powiatowego Policji w [...], jako strony postępowania (chyba, że następnie należycie ustanowi pełnomocnika), 4. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku z 2 lutego 2024 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, III OSK 160/23, 5. uchylenie w całości wyroku z 27 października 2022 r. WSA w Olsztynie, II SA/Ol 704/22, 6. przekazanie sprawy WSA w Olsztynie do ponownego rozpoznania, 7. zasądzenie od Komendanta Powiatowego Policji w [...] kosztów procesu za skargę o wznowienie oraz kosztów wynikających z wniesionej skargi kasacyjnej w sprawie III OSK 160/23, 8. udostępnienie pełnomocnikowi oraz skarżącemu akt w portalu PASSA. Uzasadniając zamieszczoną w skardze podstawę wznowienia skarżący podał, że w sprawie zachodziła nieważność postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - o jakiej mowa w treści art. 271 pkt 2 media parte ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") w związku z art. 183 § 2 pkt 2 in fine p.p.s.a. Stwierdził, że z analizy akt w portalu PASSA, przeprowadzonej w dniu sporządzenia skargi o wznowienie (11 marca 2024 r.), wynika, że zarządzeniem z 30 listopada 2023 r. Przewodniczącej Wydziału III w pkt d) wskazano pełnomocnika "Komendanta Wojewódzkiego Policji (k. 9)", gdy oczywistym jest, że ten organ w tej sprawie w żaden sposób nie występuje. Po analizie karty nr 9 akt sprawy, pełnomocnik ustalił, że organ był nienależycie reprezentowany już od początku postępowania. Pełnomocnictwa udzielił bowiem zupełnie odmienny organ administracji publicznej, co oznacza, że Komendant Powiatowy Policji w [...] nie był należycie reprezentowany. Podniósł też, że strona przeciwna nie potwierdziła czynności przed WSA w Olsztynie, zaś przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (w postępowaniu o charakterze kasacyjnym) takie potwierdzenie jest niedopuszczalne. Odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania udzielił r.pr. J.S., powołując się na złożone do akt pełnomocnictwo, udzielone przez Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Wniósł o oddalenie skargi o wznowienie, zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu podniósł, że organ administracji był należycie reprezentowany co potwierdza stosowne pełnomocnictwo w aktach sprawy. Natomiast skarżący prawdopodobnie zasugerował się stemplem służbowym używanym przez pełnomocnika z Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie, oraz treścią pism sądowych kierowanych przez sądy administracyjne na adres KWP w Olsztynie, a nie treścią pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie jest dopuszczalna i zasadna, ponieważ została oparta na usprawiedliwionej podstawie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zachodzi bowiem nieważność postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zakończonego wyrokiem z 2 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 160/23. Stosownie do treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeśli strona nie była należycie reprezentowana, nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Natomiast zgodnie z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi gdy pełnomocnik strony nie był należycie reprezentowany. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie było niewykonanie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 27/22. Komendant Powiatowy Policji w [...] w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym był reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J.S., który nie posiadał pełnomocnictwa od tego organu. Ze złożonego przez tego radcę prawnego pełnomocnictwa z 9 lutego 2016 r. znajdującego się na karcie 9 akt sądowych wprost wynika, że jest ono pełnomocnictwem dla J.S. do reprezentowania przed sądami administracyjnymi Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie. Zostało ono podpisane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie insp. T. K.. O wszelkich czynnościach przeprowadzonych w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym był zawiadamiany r. pr. J. S. to jemu doręczono między innymi odpis skargi kasacyjnej i zawiadomiono go o terminie posiedzenia, na którym wydano wyrok i o składzie orzekającym, on złożył też odpowiedź na skargę kasacyjną. O tych czynnościach Naczelny Sąd Administracyjny nie poinformował Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Wbrew temu co twierdzi r. pr. J.S. w odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Komendant Powiatowy Policji w [...] nie był należycie reprezentowany. Na złożonym przez r. pr. J.S. pełnomocnictwie z 9 lutego 2016 r. nie ma jakichkolwiek stempli służbowych używanych przez tego pełnomocnika, w tym stempla Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie. Irrelewantne dla prawidłowego umocowania są natomiast kwestie związane z wskazywaniem przez tego pełnomocnika adresu dla doręczeń KWP w Olsztynie i wysyłaniem pism do tego radcy prawnego na ten adres, skoro tenże radca prawny nie był upoważniony przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] do działania w niniejszej sprawie. Wskazany brak reprezentacji nie był podniesiony w drodze zarzutu przed wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 2 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 160/23 a Komendant Powiatowy Policji w [...] nie potwierdził dokonanych przez r. pr. J. S. czynności w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przed wydaniem przedmiotowego wyroku. Powyższe okoliczności świadczą niezbicie o tym, że zachodzi nieważność postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ponieważ miała miejsce przesłanka wskazana w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., bowiem pełnomocnik Komendanta Powiatowego Policji w [...] nie był należycie umocowany. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga o wznowienie postępowania ma usprawiedliwioną podstawę, dlatego na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. uchylił w całości wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2024 r. sygn. akt III OSK 160/23 i rozpoznał skargę kasacyjną. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie zachodzi okoliczność skutkująca nieważnością postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak to trafnie podniósł pełnomocnik skarżącego w skardze o wznowienie postępowania, również w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, zakończonym wyrokiem z 27 października 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 704/22, którego przedmiotem było niewykonanie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 27/22, Komendant Powiatowy Policji w [...] był reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J. S., który nie posiadał pełnomocnictwa od tego organu. Ze złożonego przez tego radcę prawnego pełnomocnictwa z 9 lutego 2016 r. znajdującego się na karcie 9 akt sądowych wprost wynika, że jest ono pełnomocnictwem dla J.S. do reprezentowania przed sądami administracyjnymi Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie. Zostało ono podpisane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie insp. T. K. O wszelkich czynnościach przeprowadzonych w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie był zawiadamiany r. pr. J. S., to on złożył odpowiedź na skargę i jego zawiadomiono o terminie posiedzenia, na którym wydano wyrok i o składzie orzekającym. O tych czynnościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie poinformował Komendanta Powiatowego Policji [...] będącego organem w niniejszej sprawie. Wskazany brak należytej reprezentacji nie był podniesiony w drodze zarzutu przed wydaniem przez Sąd I instancji wyroku z 27 października 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 704/22 a Komendant Powiatowy Policji w [...] nie potwierdził dokonanych przez r. pr. J.S. czynności w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, przed uprawomocnieniem się wyroku tego Sądu. Powyższe okoliczności świadczą niezbicie, że zachodzi także nieważność postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie, ponieważ miała miejsce przesłanka wskazana w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., bowiem pełnomocnik Komendanta Powiatowego Policji w [...] nie był należycie umocowany. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 27 października 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 704/22 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. O kosztach postępowania wznowieniowego i kasacyjnego od Komendanta Powiatowego Policji w [...] na rzecz D. Z. orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 276 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.