III OSK 827/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Zarządu Zlewni w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Zarządu Zlewni w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1444/23 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Zarządu Zlewni w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1444/23, oddalił skargę Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Zarządu Zlewni w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Zarząd Zlewni w P. W jej treści wniesiono m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury. Uzasadniając wniosek wskazano, że koszty ekspertyzy, której obowiązek wykonania został nałożony na skarżącego kasacyjnie są znaczące, a zakres ekspertyzy oczywiście wpływa na jej koszty, jak również czas jej wykonania. Wykonanie ekspertyzy nałożonej na skarżącego kasacyjnie wymaga dłuższego czasu, aniżeli wskazanego w zaskarżonej decyzji okres 12 miesięcy liczonych od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, gdyż rzetelnie wykonana ekspertyza musi być poprzedzona długotrwałymi badaniami w terenie, co najmniej przez okres 1 roku, a dopiero potem sporządzane są stosowne jej wnioski. Ponadto zakres ekspertyzy jest bardzo szeroki i dotyczy wielu działek, co przekłada się na koszty badań związanych chociażby z pomiarem głębokości, zasięgu i przepuszczalności wód podziemnych za pomocą piezometrów. Biorąc pod uwagę tak szeroki zakres nałożonej na PGWWP ekspertyzy, jej koszty mogą oscylować w granicach ponad 100 tysięcy złotych, co stanowi bardzo duży wydatek i konieczność jego wcześniejszego zaplanowania zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych, do czego jest zobowiązane PGWWP jako jednostka sektora finansów publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: "P.p.s.a.", Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Podkreślić należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Na uznanie, że szkoda ma charakter znaczny, wpływa też sytuacja finansowa skarżącego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W okolicznościach przedmiotowej sprawy strona skarżąca kasacyjne powołując się we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na przesłankę znacznej szkody, nie sprecyzował dokładnie jej rozmiaru. Twierdzenia, że z wykonaniem decyzji wiązać się będą znaczne koszty na poziomie ok. 100.000 zł, nie zostały zestawione z sytuacją finansową skarżącego, w tym ze stosownymi wyliczeniami, czy ewentualnie dokumentami potwierdzającymi ten stan rzeczy. Dopiero takie informacje pozwoliłyby Sądowi ocenić, czy istotnie poniesienie kosztów zleconej ekspertyzy będzie wiązało się z wyrządzeniem skarżącemu szkody majątkowej, która będzie znaczna w kontekście jego sytuacji finansowej. Przy czym zaznaczyć należy, że skarżący nie twierdzi, że kwota 100.000 zł jest dla niego nieosiągalna, aby wykonać postanowienia wynikające z zaskarżonej decyzji. To twierdzenie strony nie może jednakże stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, gdyż to skarżący został zobowiązany do wykonania określonej w zaskarżonej decyzji ekspertyzy i na tym etapie prawidłowość tego ustalenia nie podlega ocenie Sądu. W razie zaś wykonania zaskarżonej decyzji i następnie prawomocnego uznania jej za niezgodną z prawem skarżący będzie mógł domagać się naprawienia szkody wyrządzonej tą decyzją. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.