III OSK 825/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (sprawozdawca) Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. i S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Wr 183/24 w sprawie ze skargi J. G. i S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2023 r. nr SKO 4231.8.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wykonanie urządzeń melioracyjnych zapewniających odpływ wód opadowych oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 183/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej "WSA we Wrocławiu" lub "Sąd I instancji") oddalił skargę J. G. i S. Z. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu (dalej "Kolegium") z dnia 21 listopada 2023 r., nr SKO 4231.8.2023, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wykonanie urządzeń melioracyjnych zapewniających odpływ wód opadowych. Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wójt Gminy [...] (dalej "Wójt") – na podstawie art. 234 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm., dalej "p.w.") oraz 104 k.p.a. – decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r., nr KRO.630.08.24.2020-2022, nakazał wykonanie urządzeń melioracyjnych zapewniających odpływ wód opadowych z działki nr [...], obręb [...], do rowu melioracyjnego [...] na działce nr [...], obręb [...], przez właścicieli działek położonych na osiedlu budynków mieszkalnych przy ul. [...] w [...] wskazanych w załączniku nr 1 do decyzji, po wcześniejszym uzyskaniu przewidzianych prawem niezbędnych uzgodnień i zezwoleń. Jednocześnie organ ustalił termin wykonania prac na 6 miesięcy od dnia otrzymania decyzji. Wnioskiem z dnia 16 czerwca 2023 r. E. G. – współwłaścicielka działki nr [...] – wystąpiła do Kolegium o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. W uzasadnieniu wskazała, że wydano ją z rażącym naruszeniem przepisów procesowych (zasady dwuinstancyjności), gdyż Wójt ponownie rozpatrując sprawę nie zastosował się do wytycznych Kolegium zawartych w decyzji kasacyjnej wskazujących na konieczność uzupełniania materiału dowodowego. Zdaniem wnioskodawczyni doszło także do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż Wójt nakazał wykonać urządzenia melioracyjne mające zabezpieczyć odpływ wód opadowych, podczas gdy zgodnie z przepisami Prawa wodnego, urządzenia melioracji służyć mają regulacji stosunków wodnych i w efekcie polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy. Tymczasem opisany w sentencji decyzji sposób melioracji służyć ma odprowadzeniu wód opadowych z nawierzchni działek. Jest on więc częścią instalacji kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody opadowe z terenu osiedla [...], a nie urządzeniem melioracji wodnych wykorzystywanym do regulacji stosunków wodnych i w efekcie do poprawy zdolności produkcyjnej gleby dla ułatwienia jej uprawy. W związku z powyższym wnioskodawczyni zwróciła uwagę na wewnętrzną sprzeczność sentencji decyzji prowadzącą do jej niewykonalności, a także do zbyt dużej uznaniowości co do kwestii wykonania decyzji. Strona zgodnie z decyzją może albo wykonać urządzenie melioracyjne albo wykonać kanalizację deszczową celem zagospodarowania wód opadowych. Decyzją z dnia 18 września 2023 r., nr SKO 4231.3.2023, Kolegium na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 234 ust. 3 p.w., stwierdziło nieważność decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że przepis art. 234 ust. 3 p.w. może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, nie wymaga szerokiej wykładni prawa, wielu metod i sposobów interpretacji. Przepis ten nie wywołuje również rozbieżności w praktyce. Zdaniem Kolegium obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom można nałożyć na "właściciela gruntu", na którym miały nastąpić zmiany stanu wody, ponieważ obowiązek ten dotyczy tylko wód znajdujących się na jego, a nie na cudzym ("sąsiednim") gruncie. Na skutek wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 21 listopada 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 18 września 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia szczegółowo opisało dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdziło, że decyzja Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. obarczona jest wadą nieważności i winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Kolegium zaznaczyło, że zgodnie z art. 234 ust. 3 p.w. obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom organ mógł nałożyć na "właściciela gruntu", na którym miały nastąpić zmiany stanu wody, ponieważ obowiązek ten dotyczy tylko wód znajdujących się na jego, a nie na cudzym gruncie. W kontrolowanej decyzji zawarto zaś rozstrzygnięcie według którego kilkudziesięciu właścicieli działek "położonych na osiedlu budynków mieszkalnych przy ulicy [...] w [...] wskazanych w załączniku nr 1", na których miała nastąpić zmiana stanu wody powodująca szkodę na gruncie sąsiednim (działka nr [...]), zostało zobowiązanych do wykonania urządzeń melioracyjnych zapewniających odpływ wód opadowych nie na swoich nieruchomościach ("położonych na osiedlu budynków mieszkalnych przy ulicy [...] w [...] wskazanych w załączniku nr 1"), lecz na działce sąsiedniej, na której powstała szkoda – nr [...] – oraz do odprowadzenia wód z działki sąsiedniej nr [...] "do rowu melioracyjnego" znajdującego się na działce nienależącej do żadnej ze stron postępowania. Kolegium podzieliło stanowisko prezentowane w decyzji z dnia 18 września 2023 r., że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia 30 grudnia 2022 r. a przepisem stanowiącym jego podstawę prawną, a więc art. 234 ust. 3 p.w. jest oczywista. Ponadto w odniesieniu do wniosku skarżących Kolegium wskazało, że działania podejmowane na terenie "działek położonych przy ul. [...]" nie stanowią wykonania decyzji z dnia 30 grudnia 2022 r., która – jak wspominano – nakazała wykonanie "urządzeń melioracyjnych", które miały zapewnić odprowadzenie wody z terenu działki nr [...] do rowu melioracyjnego. Skoro jednak, zgodnie z art. 234 ust. 2 p.w., na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich ze szkodą dla gruntów sąsiednich, podejmowane na terenie działek położonych przy ul. [...] działania trzeba uznać za jak najbardziej uzasadnione. W konkluzji Kolegium zauważyło, że na mocy art. 234 ust. 2 p.w. można nałożyć obowiązek wyłącznie na właściciela gruntu, który spowodował zmiany stanu wody na "swoim" gruncie, powodując negatywny wpływ na grunty sąsiednie. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r., okazały się niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, bowiem rozstrzygnięcie to zupełnie pomijało intencje prawodawcy, wyrażone w art. 234 p.w. Powyższe z kolei musiało doprowadzić do wniosku, że decyzja Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pismem z dnia 25 stycznia 2024 r. skarżący wnieśli do WSA we Wrocławiu skargę na przedstawioną decyzję Kolegium z dnia 21 listopada 2023 r., której zarzucili naruszenie: 1) art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. gdyż stwierdzono nieważność decyzji Wójta podważając wydaną decyzję wbrew faktom wynikającym ze zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, wbrew zasadom logiki oraz wbrew przepisom prawa regulującym tę materię; zdaniem skarżących Kolegium powołało się na zupełnie odmienną interpretację przepisów prawa, metodykę pracy i ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, tym samym bez uzasadnionej przyczyny odstąpiło od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym; 2) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. i w zw. z art. 234 ust. 3 p.w. oraz art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji; 3) art. 75 w zw. z art. 76 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji powołując się na okoliczność, że obowiązek powyższy można nałożyć na "właściciela gruntu" i dotyczy on tylko wód znajdujących się na jego, a nie na sąsiednim gruncie, przy czym za grunt sąsiedni organ uznaje grunt nienależący do sprawcy naruszeń, a tym samym do adresata obowiązku; 4) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w sytuacji, gdy organ nie wykazał w rzeczywistości żadnej z przesłanek, która umożliwiłaby stwierdzenie jej nieważności, w tym w szczególności nie wykazał, aby doszło do wydania przedmiotowej decyzji bez podstawy prawnej, czy z rażącym naruszeniem prawa; 5) art. 234 ust. 3 p.w. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten pozwala nałożyć obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na "właściciela gruntu" i dotyczy tylko wód znajdujących się na jego, a nie na sąsiednim gruncie, przy czym za grunt sąsiedni organ uznaje grunt nienależący do sprawcy naruszeń a tym samym do adresata obowiązku, podczas, gdy w dalszej części organ sam powołuje, że "na gruncie sąsiednim ma tylko powstać szkoda, która ma zostać zlikwidowana poprzez usunięcie zmian stanu wody powstałych na gruncie adresata obowiązku nakładanego w decyzji wydawanej na podstawie art. 234 ust 3 p.w.", a w konsekwencji organ stwierdza, że "z punktu widzenia wymagań praworządności (...) nie mogą bowiem oczekiwać, że wykonanie decyzji wydanej na podstawie art. 234 ust 3 p.w. może doprowadzić do podłączenia ich działki i odprowadzenia z niej zalegających wód przez właścicieli działek sąsiednich"; 6) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z przyjęciem, że decyzja Wójta rażąco narusza art. 234 ust. 3 p.w. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia 18 września 2023 r. Kolegium wniosło o oddalenie skargi. W dniu 16 stycznia 2025 r. WSA we Wrocławiu wydał opisany na wstępie wyrok, którym oddalił skargę. Sąd I instancji przytoczył szczegółowo art. 234 p.w. i podkreślił, że postępowanie prowadzone w trybie art. 234 ust. 3 ma na celu restytucję poprzedniego stanu wody, jeżeli w następstwie działań danego podmiotu na swojej działce, stan wody na tej działce uległ zmianie w sposób indykujący szkody na gruncie sąsiednim. Wymagane jest zatem ustalenie, że na danej działce jej właściciel (lub osoba trzecia) podjął działania, które spowodowały zmianę stanu wody gromadzonej na terenie tej działki, tj. zmianę kierunku jej spływu, zmianę intensywności jej spływu, zmianę parametrów absorpcji wody przez grunt etc., a przyczynowo - skutkowym następstwem tych zmian jest szkoda na gruntach sąsiednich. W konsekwencji obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom może być, zdaniem WSA we Wrocławiu, nałożony jedynie na właściciela gruntu, który na swojej działce spowodował wskazane wyżej zmiany stanu wody – co obejmuje wody znajdujące się na jego działce, a nie na działce dotkniętej szkodą. Z literalnego brzmienia art. 234 ust. 3 wynika jasno, że nakazy, o których mowa w tym przepisie (przywrócenia stanu poprzedniego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom), mogą być kierowane przez organ do właściciela nieruchomości, na której podjęto działania szkodliwe dla stanu wód na gruncie sąsiednim i który będzie władnym naprawić stosunki wodne wykonując na swojej nieruchomości urządzenia zapobiegające szkodom dla nieruchomości sąsiednich bądź przywracając stan poprzedni. Interpretacja tego unormowania nie wymaga odwołania się do innych reguł wykładni poza językową. Sąd I instancji podzielił stanowisko Kolegium, że sposób odczytania przedmiotowego przepisu przyjęty w decyzji Wójta z 30 grudnia 2022 r. pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 324 ust. 3 p.w. Wójt zobowiązał bowiem właścicieli działek, na których podjęto działania szkodliwe dla stanu wód na działce skarżących, do wykonania prac (urządzeń zapewniających odpływ wody) nie na terenie ich własnych nieruchomości, ale na terenie innych działek – w tym działki skarżących. Jak słusznie stwierdziło Kolegium, kilkudziesięciu właścicieli działek "położonych na osiedlu budynków mieszkalnych przy ul. [...]", na których miała nastąpić zmiana stanu wody powodująca szkodę na gruncie sąsiednim – działce nr [...] – zostało zobowiązanych do "wykonania urządzeń melioracyjnych zapewniających odpływ wód opadowych" nie na swoich nieruchomościach, lecz na działce sąsiedniej, na której powstała szkoda (nr [...]), oraz do odprowadzenia wód z działki sąsiedniej nr [...] do rowu melioracyjnego, znajdującego się na działce nienależącej do żadnej ze stron postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd I instancji zgodził się z Kolegium, że taki sposób nałożenia obowiązków przez Wójta nie może być uznany za dopuszczalny, gdyż nie znajduje podstaw w omawianym przepisie ustawy i w sposób oczywisty pozostaje sprzeczny z jego treścią. WSA we Wrocławiu nie podzielił zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przez Kolegium art. 234 ust. 3 p.w. przez błędną wykładnię tego przepisu. Nie zgodził się ze skarżącymi, że z treści omawianego przepisu wynika, iż nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom nie musi dotyczyć gruntu sprawcy naruszenia stosunków wodnych. Z przepisu tego jasno wynika, że nakazy w nim określone kierowane są do właściciela gruntu, na którym doszło do szkodliwej zmiany stanu wody. W konsekwencji niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium, w opinii Sądu I instancji, wykazało i uzasadniło wystąpienie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określonej w tym przepisie. Skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, to tym samym niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. Skarżący nie wykazali także zasadności zarzutu naruszenia przez Kolegium art. 8 § 2 k.p.a., gdyż nie przywołano żadnego orzeczenia Kolegium, w którym organ ten prezentowałby inne stanowisko co do rozumienia art. 234 ust. 3 p.w. Bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji pozostały także argumenty skarżących dotyczące wykonalności decyzji. Kolegium jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji wskazało bowiem art. 156 § 1 pkt 2, a nie pkt 5 k.p.a. WSA we Wrocławiu zaznaczył, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy weryfikowane orzeczenie administracyjne jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią niebudzącej żadnych wątpliwości i mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej. Tym samym Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem Kolegium, że decyzja Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności. Na poparcie tego stanowiska WSA we Wrocławiu przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, potwierdzające tezę, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Pismem z dnia 26 marca 2025 r. skarżący (dalej także "skarżący kasacyjnie") wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2025 r., zaskarżając go w całości. Skarżący kasacyjnie zarzucili zaskarżonemu wyrokowi: I. Naruszenie przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. pozostającym w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, mające istotny wpływ na treść skarżonego wyroku, poprzez nie odniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów podniesionych na łamach skargi, podczas gdy obowiązkiem Sądu jest konieczność odniesienia się do wszystkich kwestii prawnych wynikających z zarzutów zgłoszonych przez skarżących kasacyjnie względem kwestionowanego orzeczenia, czego Sąd I instancji nie dokonał, co jednocześnie uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji z obrotu prawnego; 2. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, pozostającymi w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji, poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej, podczas gdy decyzji Kolegium nie można poczytywać, jako orzeczenia niebudzącego wątpliwości pod względem sprzeczności z prawem, nie do pogodzenia z porządkiem prawnym, rażąco sprzecznego w sposób oczywisty (na pierwszy rzut oka), mając na uwadze także fakt, że organy nie przedstawiły realnej wagi stwierdzonych naruszeń w świetle całokształtu okoliczności sprawy, nie uwzględniając w swojej ocenie innych przesłanek nieważnościowych z "art. 156 KP", jak i jakichkolwiek skutków społeczno-ekonomicznych, które wbrew stanowisku Sądu I instancji, powinny uwzględnić przy stosowaniu przepisów stanowiących o nieważności decyzji, co może pociągać za sobą daleko idące skutki dla skarżących; 3. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, w zw. z art. 10 k.p.a. i art. 81 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji, poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej w wyniku przyjęcia stanowiska Kolegium za prawidłowe bez dokonania wnikliwej weryfikacji i bez odniesienia się do wszystkich kwestii podniesionych przez skarżących w skardze, co uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji z obrotu prawnego; 4. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, pozostającymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. i art. 151 p.p.s.a. pozostającymi w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym okoliczności mających bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie skargi na decyzję Kolegium, co przyczyniło się do niezasadnego oddalenia skargi skarżących, podczas gdy organ nie wykazał, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa; 5. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, pozostającymi w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. i art. 151 p.p.s.a. pozostającym w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu i władzy publicznej, co przejawiało się w tym, że organ wydał decyzję z dnia 18 września 2023 roku o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 roku oraz zaskarżonej decyzji z dnia 21 listopada 2023 roku po ponownym rozpoznaniu wniosku utrzymująca w mocy decyzję z dnia 18 września 2021 roku, podważając wydaną decyzję wbrew faktom wynikającym ze zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, wbrew zasadom logiki oraz wbrew przepisom prawa regulujących tę materię; 6. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, pozostającymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. i art. 151 p.p.s.a. pozostającym w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 roku (KRO.630.08.24.2020-2022), oraz zaskarżonej decyzji z dnia 21 listopada 2023 roku po ponownym rozpoznaniu wniosku utrzymującą w mocy decyzję z dnia 18 września 2021 roku, powołując się na zupełnie odmienną interpretację przepisów prawa, metodykę pracy i ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, tym samym bez uzasadnionej przyczyny odstępując od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym; 7. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, pozostającymi w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. i art. 151 p.p.s.a. pozostającymi w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. pozostających w zw. z art. 234 ust. 3 p.w. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 roku (KRO.630.08.24.2020-2022); 8. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, pozostającymi w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. i art. 151 p.p.s.a. pozostającym w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 76 k.p.a. pozostające w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 roku (KRO.630.08.24.2020-2022), powołując się na okoliczność, że obowiązek powyższy można nałożyć na "właściciela gruntu" i dotyczy tylko wód znajdujących się na jego, a nie na sąsiednim gruncie, przy czym za grunt sąsiedni organ a następnie Sąd I instancji uznaje grunt nienależący do sprawcy naruszeń a tym samym do adresata obowiązku, i w konsekwencji błędne przyjęcie przez organ i Sąd I instancji, że nakazy wynikające z art. 234 ust. 3 p.w. mogą być wykonane wyłącznie na nieruchomości sprawcy naruszeń nie zaś na innej nieruchomości, podczas gdy nakazy wynikające z art. 234 ust. 3 p.w. istotnie mogą być nałożone wyłącznie na sprawcę naruszeń ale sam zaś sposób nakaz usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie powinien być ustalony w taki sposób aby zapobiegać szkodom jak w danych okoliczności będzie najskuteczniejszy i najprostszy, a z literalnego brzmienia przepisu art. 234 ust. 3 p.w. nie wynika aby nakaz musiał być wykonany wyłącznie na nieruchomości sprawy naruszeń; 9. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, pozostającymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. i art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 roku (KRO.630.08.24.2020-2022), kiedy organ a potwierdził to Sąd I instancji nie wykazał w rzeczywistości żadnej z przesłanek, która umożliwiłaby stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 roku (KRO.630.08.24.2020-2022), w tym w szczególności nie wykazał aby doszło do wydania przedmiotowej decyzji bez podstawy prawnej, czy z rażącym naruszeniem prawa, co niezasadnie przyjął także Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu; II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie a to poprzez naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 234 ust. 3 p.w. poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że nakazy o których mowa w art. 234 ust. 3 p.w. przywrócenia stanu poprzedniego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom mogą być kierowane przez organ wyłącznie do właściciela nieruchomości na której podjęto działania szkodliwe dla stanu wód na gruncie sąsiednim i który będzie władny naprawić stosunki wodne wykonując wyłącznie na swojej nieruchomości urządzenia zapobiegające szkodom dla nieruchomości sąsiednich bądź przywracając stan poprzedni, która to interpretacja zdaniem Sądu I instancji jest jasna i jednoznaczna a sama interpretacja nie wymaga odwołania się do innych reguł wykładni poza językową, z czym nie zgadzają się skarżący, gdyż powyższa interpretacja Sądu I instancji jest wynikiem błędnego przyjęcie przez organ i Sąd I instancji, że nakazy wynikające z art. 234 ust. 3 p.w. mogą być wykonane wyłącznie na nieruchomości sprawcy naruszeń nie zaś na innej nieruchomości, podczas gdy nakazy wynikające z art. 234 ust. 3 p.w. istotnie mogą być nałożone wyłącznie na sprawcę naruszeń co wynika z literalnego brzmienia art. 234 ust. 3 p.w. ale sam zaś sposób nakaz usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie powinien być ustalony w taki sposób aby zapobiegać szkodom jak w danych okoliczności będzie najskuteczniejszy i najprostszy, a z literalnego brzmienia przepisu art. 234 ust. 3 p.w. nie wynika aby nakaz musiał być wykonany wyłącznie na nieruchomości sprawcy naruszeń, jak przyjął to błędnie organ oraz Sąd I instancji; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 234 ust. 3 p.w. w zw. z art. 324 ust. 3 p.w. pozostającymi w związku z art. 234 ust. 4 p.w. poprzez błędną wykładnie polegająca na przyjęciu, że sposób interpretacji przepisu art. 234 ust. 3 p.w. przyjęty przez Wójta w decyzji z dnia 30 grudnia 2022 roku w wyniku którego na właścicieli działek na których nastąpiła zmiana stanu wody powodującą szkodę na gruncie skarżących nałożono obowiązek wykonania urządzeń melioracyjnych zapewniających odpływ z działki skarżących pozostaje zdaniem Sądu I instancji w oczywistej sprzeczności z treścią art. 324 ust. 3 p.w., a ponadto taki sposób nałożenia obowiązków przez Wójta zdaniem Sądu I instancji nie może być uznany za dopuszczalny ponieważ nie znajduje oparcia w przepisie ustawy i jak wskazał Sąd I instancji pozostaje w sposób oczywiście sprzeczny z jego treścią, podczas gdy nakazy nakładane przez organ na podstawie art. 234 ust. 3 p.w. nie zwalniają z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane a nadto organ w decyzji z dnia 30 grudnia 2022 roku wskazał, że nakazanie wykonania urządzeń melioracyjnych należy wykonać po wcześniejszym uzyskaniu przewidzianych prawem niezbędnych uzgodnień i zezwoleń co nie stoi w sprzeczności z treścią art. 324 ust. 3 p.w., 3. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. w zw art. 234 ust. 3 p.w. pozostającymi w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. oraz z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnie polegająca na przyjęciu, że Kolegium wykazało i uzasadniło wystąpienie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określonej w treści art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. a w konsekwencji tego Sąd I instancji błędnie uznał, że skarżący nie wykazali także naruszenia przez Kolegium art. 8 § 2 k.p.a. ponieważ nie przywołano przez skarżących żadnego orzeczenia Kolegium w którym organ ten prezentowałby inne stanowisko co do rozumienia art. 234 ust. 3 p.w.; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. z art. 234 ust. 3 p.w. pozostającymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że stanowisko Kolegium w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i podzielenie go przez Sąd I instancji poprzez uznanie, że decyzja Wójta z dnia 30 grudnia 2022 roku wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co zdaniem Sąd I instancji uzasadniało stwierdzenie jej nieważności, podczas gdy stanowisko Kolegium jest niezasadne ze względu na błędną wykładnie przyjętą przez Kolegium polegające na uznaniu, że zastosowanie nakazów z art. 234 ust. 3 p.w. można przypisać "właścicielowi gruntu" na którym wystąpiły zmiany stanu wody przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, a w konsekwencji przyjęcie, że przepis art. 234 ust. 3 p.w. pozwala nałożyć obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jednak obowiązek powyższy można nałożyć wyłącznie na "właściciela gruntu" i tylko na jego gruncie oraz że dotyczy tylko wód znajdujących się na jego, a nie na sąsiednim gruncie, przy czym za grunt sąsiedni organ uznaje grunt nienależący do sprawcy naruszeń a tym samym do adresata obowiązku, podczas gdy w dalszej części organ sam powołuje, cytuje: "na gruncie sąsiednim ma "tylko" powstać szkoda, która ma zostać zlikwidowana poprzez usunięcie zmian stanu wody powstałych na gruncie adresata obowiązku nakładanego w decyzji wydawanej na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne." a w konsekwencji organ stwierdza, że jako wnioskodawcy, cytuję: "z punktu widzenia wymagań praworządności (...) nie mogą bowiem oczekiwać, że wykonanie decyzji wydanej na podstawie art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne może doprowadzić do "podłączenia" ich działki i "odprowadzeni z niej zalegających wód" przez właścicieli działek sąsiednich.", podczas gdy powyższa interpretacja Sądu I instancji jest wynikiem błędnego przyjęcia przez organ i Sąd I instancji, że nakazy wynikające z art. 234 ust. 3 p.w. mogą być wykonane wyłącznie na nieruchomości sprawcy naruszeń nie zaś na innej nieruchomości, podczas gdy nakazy wynikające z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego istotnie mogą być nałożone wyłącznie na sprawcę naruszeń co wynika z literalnego brzmienia art. 234 ust. 3 p.w. ale sam zaś sposób nakaz usunięcia szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomości sąsiednie powinien być ustalony w taki sposób aby zapobiegać szkodom jak w danych okoliczności będzie najskuteczniejszy i najprostszy, a z literalnego brzmienia przepisu art. 234 ust. 3 p.w. nie wynika aby nakaz musiał być wykonany wyłącznie na nieruchomości sprawcy naruszeń, jak przyjął to błędnie organ oraz Sąd I instancji; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, w zw. art. 234 ust. 3 p.w. pozostający w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe przyjęcie, stanowiska Kolegium, że decyzja Wójta z dnia 30 grudnia 2022 roku (KRO.630.08.24.2020-2022) rażąco narusza art. 234 ust. 3 p.w. i w konsekwencji uznania przez Sąd I instancji, że organ zasadnie stwierdził jej nieważność. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA we Wrocławiu, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Na rozprawie skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi - uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kolegium. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, podniesiono w niej bowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Uchybienia przepisom postępowania mogą być skutecznie podnoszone, jeśli jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie wykaże, że mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., III OSK 1167/22). Odnosząc się wpierw do podniesionego przez skarżących kasacyjnie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. (zarzut I.1) wypada zauważyć, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. jest przepisem wynikowym, który nie był przez Sąd I instancji stosowany, a zatem w założeniu nie mógł być przezeń naruszony. Z kolei art. 141 § 4 p.p.s.a. traktuje o elementach uzasadnienia wyroku i stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za pomocą odnośnego zarzutu nie można skutecznie zwalczać ustaleń sądu co do stanu faktycznego ani kwestionować stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi ze statuowanej tym przepisem normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2024 r., III OSK 2850/22). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśnia motywy podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia i tym samym sprawia, że poddaje się ono kontroli instancyjnej. W szczególności Sąd I instancji precyzyjnie wyjaśnił, dlaczego uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. rażąco narusza prawo i tym samym zachodziła przesłanka stwierdzenia nieważności tej decyzji opisana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. "Fakt, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Co więcej, również brak odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do niektórych zarzutów lub twierdzeń zawartych w skardze sam w sobie nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, albowiem jest, czy też może nim być – to jest uchybieniem stanowiącym uzasadnioną podstawę uchylenia wyroku – pominięcie zarzutów i argumentów istotnych oraz – co istotne – wykazanie w skardze kasacyjnej takiego właśnie ich charakteru, a mianowicie, że należycie je oceniając oraz prawidłowo identyfikując z ich punktu widzenia istotę spornego w sprawie zagadnienia, sąd ten mógłby jednak inaczej orzec w sprawie" (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2025 r., II GSK 1073/22). Nie doszło zatem do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Gdy idzie o pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania (zarzuty I.2–I.9), to skarżący kasacyjnie w większości z nich powołali po części tożsame przepisy – przede wszystkim art. 3 § 1 p.p.s.a, będący w istocie przepisem ustrojowym, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a., które z kolei mają charakter przepisów wynikowych i co do zasady same przez się nie mogą być podstawą skutecznego zarzutu kasacyjnego. Oprócz tych przepisów skarżący kasacyjnie powołali jeszcze art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. oraz – w poszczególnych zarzutach inne – dodatkowe przepisy k.p.a., w tym art. 10, art. 81 § 1, art. 6 k.p.a. (zarzut I.3), art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. (zarzut I.4 i I.7), art. 8 § 1 k.p.a. (zarzut I.5), art. 8 § 2 k.p.a. (zarzut I.6), art. 75, art. 76, art. 77 k.p.a. (zarzut I.8). Treść zarzutów, o których mowa, jedynie w sposób ogólny wskazuje na naruszenie odnośnych przepisów, zaś uzasadnienie skargi kasacyjnej nie jest zrelatywizowane do każdego z nich z osobna, lecz traktuje o nich łącznie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak skonstruowane zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia żadnego z powołanych przez skarżących kasacyjnie przepisów k.p.a. – a Sąd I instancji prawidłowo to stwierdził. Przedmiotem postępowania nieważnościowego, uregulowanego w art. 156 – 159 k.p.a., jest kwestia, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a., a także – ilekroć zostanie ona rozstrzygnięta pozytywnie – kwestia występowania przesłanek negatywnych, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesądzają – występujące zasadniczo kumulatywnie – trzy przesłanki: "oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja" (W. Chróścielewski, w: W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2013, s. 190; podobnie NSA w wyroku z dnia 14 marca 2012 r., II OSK 2525/10, CBOSA). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wtedy, gdy "rzuca się w oczy" rozbieżność między treścią decyzji a jej normatywnym wzorcem. Przedmiotem rażącego naruszenia mogą być tylko przepisy jednoznaczne w swej treści i niebudzące wątpliwości interpretacyjnych. Gdy zaś idzie o skutki decyzji, to liczą się te, których nie da się pogodzić z wymaganiami praworządności (por. W. Chróścielewski, w: W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne..., s. 190). W postępowaniu nieważnościowym liczy się stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanej decyzji. W ramach tego postępowania organ nie może co do zasady dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie to, że ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w niej samej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ zgromadził kompletny materiał dowodowy i ocenił ten materiał zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 80 k.p.a.; podstawa faktyczna rozstrzygnięcia nie budzi żadnych wątpliwości. Sąd I instancji dokonał w tym zakresie prawidłowej kontroli i zasadnie stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia przepisu statuującego zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) tudzież przepisów tę zasadę konkretyzujących (w tym art. 77 § 1 k.p.a.). W treści zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie nie wskazują, jakich konkretnie dowodów organ zaniechał zebrać, ani też nie wskazują, jakie konkretnie okoliczności o istotnym znaczeniu pozostały niewyjaśnione. W tym kontekście wypada też ponownie podkreślić, że w postępowaniu nieważnościowym liczy się stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanej decyzji i co do zasady nie czyni się w tym postępowaniu nowych lub dodatkowych ustaleń co do faktów. Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że wydana zgodnie z prawem decyzja Kolegium nie narusza zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) ani też nie narusza art. 8 § 2 k.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (notabene przepis ten został powołany także pośród zarzutów naruszenia prawa materialnego – zarzut II.3). "Przez utrwaloną praktykę należy rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych" (wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., I OSK 2195/22). W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób dopatrzyć się takiej utrwalonej praktyki. W szczególności takiej praktyki nie tworzy decyzja będąca przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym. Art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. statuuje przesłankę nieważności decyzji w postaci wydania jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 158 § 1 k.p.a. stanowi, że rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Skoro w niniejszej sprawie organ, w wyniku dokonania stosownych ocen materialnoprawnych, doszedł do przekonania, że decyzja Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 234 ust. 3 p.w.) – to prawidłowo orzekł o jej nieważności, nadając swemu rozstrzygnięciu formę decyzji. Nie doszło zatem do naruszenia powołanych przepisów w aspekcie proceduralnym. Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, nie sposób nie zauważyć, że również w nich powoływane są zasadniczo tożsame przepisy, w tym przepis wynikowy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) oraz art. 234 ust. 3 p.w. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ten ostatni przepis nie został w niniejszej sprawie naruszony ani przez błędną wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie. Sąd I instancji ma rację, gdy twierdzi, że z literalnego brzmienia art. 234 ust. 3 p.w. wynika jasno, iż nakazy, o których mowa w tym przepisie (przywrócenia stanu poprzedniego, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom), mogą być kierowane przez organ do właściciela nieruchomości, na której podjęto działania szkodliwe dla stanu wód na gruncie sąsiednim i który będzie władny naprawić stosunki wodne wykonując na swojej nieruchomości urządzenia zapobiegające szkodom dla nieruchomości sąsiednich bądź przywracając stan poprzedni. Tymczasem decyzją Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. kilkudziesięciu właścicieli działek "położonych na osiedlu budynków mieszkalnych przy ul. [...]", na których miała nastąpić zmiana stanu wody powodująca szkodę na gruncie sąsiednim (działce nr [...]), zostało zobowiązanych do "wykonania urządzeń melioracyjnych zapewniających odpływ wód opadowych" nie na swoich nieruchomościach, lecz na działce sąsiedniej, na której powstała szkoda (działka nr [...]), oraz do odprowadzenia wód z działki sąsiedniej nr [...] do rowu melioracyjnego, znajdującego się na działce nienależącej do żadnej ze stron postępowania. Tak ukształtowana norma indywidulna nie stanowi konkretyzacji normy generalnej i abstrakcyjnej zawartej w art. 234 ust. 3 p.w. – pomiędzy tymi normami zachodzi istotna rozbieżność treściowa, która implikuje ziszczenie się przesłanki nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Powyższa konstatacja przesądza o bezzasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego – przede wszystkim zarzutu II.1 (gdzie mowa o błędnej wykładni art. art. 234 ust. 3 p.w.), ale także zarzutów II.3, II.4 i II.5, w których powołano dodatkowo art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 k.p.a. Zasadzające się na prawidłowej wykładni art. 234 ust. 3 p.w. i na prawidłowym odczytaniu decyzji Wójta z dnia 30 grudnia 2022 r. ustalenie co do rażącego naruszenia prawa uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 158 § 1 k.p.a. Nie doszło zatem do naruszenia powołanych przepisów także w aspekcie materialnoprawnym. Niezasadny jest też zarzut II.2, w ramach którego skarżący kasacyjnie dodatkowo powołują art. 234 ust. 4 p.w. oraz art. 324 ust. 3 p.w. – i suponują błędną wykładnię również tych przepisów. Sąd I instancji nie dokonywał ich wykładni – w przedmiotowej sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie miały one istotnego znaczenia. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Wniosek uczestników o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ przepisy nie przewidują możliwości zasądzenia takich kosztów na rzecz uczestników.