III OSK 806/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusze Kiełkowski protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Książek po rozpoznaniu w dniu17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R.H. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2024 r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy Krzeszowice z dnia 28 czerwca 2022 r., znak: [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej R.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 979/24 w sprawie ze skargi R.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2024 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2024 r., znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy Krzeszowice z dnia 28 czerwca 2022 r., znak: [...].

Burmistrz Gminy Krzeszowice decyzją z 28 czerwca 2022 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. Budowa obiektów inżynieryjnych wraz z likwidacją przejazdów kolejowo-drogowych w poziomie szyn na odcinku [...], którego inwestorem jest A. S.A. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R.H. (dalej: skarżący). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 19 kwietnia 2024 r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję z 19 kwietnia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z 19 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 19 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy Krzeszowice z 28 czerwca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast zgodnie z art. 86f ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa), do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., z tym, że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Przepis art. 86f ust. 1 ustawy środowiskowej został dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 784) i wszedł w życie 13 maja 2021 r. W obecnym stanie prawnym, ewentualne, a zatem nawet hipotetyczne podjęcie realizacji przedsięwzięcia musi zostać ocenione przez pryzmat następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. W ramach oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny ocenia jakie potencjalne następstwa dla środowiska może wywołać "wykonanie" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dlatego też, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na skutki, jakie wywoła realizacja przedsięwzięcia po uregulowaniu jego stanu formalno-prawnego na dalszych etapach postępowania inwestycyjnego. Ponadto, art. 86f ustawy środowiskowej został ponownie znowelizowany na podstawie art. 1 pkt 21 ustawy z 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1890). Nowelizacją dodano art. 86f ust. 2a ustawy środowiskowej, który stanowi, że sąd może wstrzymać wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 86f ust. 1 ustawy środowiskowej, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. Dokonując wykładni tego przepisu należy pamiętać, że w polskim porządku prawnym instytucja tzw. ochrony tymczasowej została uregulowana zgodnie z wytycznymi sformułowanymi w rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z 15 listopada 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych. Rekomendacja przewiduje możliwość elastycznego korzystania ze środków ochrony tymczasowej, w tym uchylanie ich oraz wprowadzanie pewnych ograniczeń czasowych. Zastrzega przy tym, że środki te nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązek uprawdopodobnienia, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 86f ust. 1 ustawy środowiskowej, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego, nie oznacza, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania tego rodzaju decyzji sąd administracyjny dokonuje oceny zasadności zarzutów podnoszonych w skardze lub skardze kasacyjnej, jak i kontroli legalności zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast oznacza to, że norma z art. 86f ust. 2a ustawy środowiskowej ogranicza możliwość uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko do przypadków, w których przesłanki wstrzymania jej wykonania zostają spełnione w odniesieniu do prawa lub interesu prawnego skarżącego składającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej. Nie chodzi tu zatem o szeroko rozumiane następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję, a więc wszelkie następstwa dla środowiska, ale tylko następstwa będące skutkiem potencjalnego naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącego. Również ta okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Oznacza bowiem, że ocenie mogły podlegać wyłącznie argumenty wniosku mające znaczenie z punktu widzenia ochrony skarżącego, a nie dotyczące całej inwestycji, która ma przecież charakter liniowy i wykracza swoim oddziaływaniem znacznie poza nieruchomość skarżącego. W tak zakreślonych ramach prawnych Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek wskazanych w cytowanych przepisach. Skarżący wskazuje przede wszystkim na kwestie związane z przyjęciem przez ul. Zieloną większego obciążenia ze strony ruchu drogowego oraz konieczności dokonania wywłaszczeń nieruchomości w związku z realizacją inwestycji drogowej. Jak już wyżej wskazano, w ramach oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny ocenia jakie potencjalne następstwa dla środowiska może wywołać "wykonanie" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie chodzi tu zatem o tego rodzaju następstwa, jakie wskazuje skarżący w swoim wniosku, które nie wynikają z oddziaływania na środowisko. Podnoszone przez skarżącego argumenty nie wiążą się więc w sposób bezpośredni z wykonaniem zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ odnoszą się do ewentualnych skutków realizacji robót budowlanych na podstawie uzyskanego przez inwestora zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Jedyne okoliczności, które mieszczą się w tej kategorii następstw i na które powołuje się skarżący, to konieczność usunięcia drzew i krzewów kolidujących z inwestycją. Wniosek w tym zakresie nie zawiera jednak szerszego uzasadnienia, a w szczególności w kontekście potencjalnego naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącego (art. 86f ust. 2a ustawy środowiskowej). Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.