III OSK 7600/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. spółka jawna z siedzibą w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 413/21 w sprawie ze skargi P. spółka jawna z siedzibą w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 stycznia 2021 r. nr DI-420/13/2020/eg w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 413/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) na skutek skargi P. spółki jawnej z siedzibą w Ś. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ) z dnia 15 stycznia 2019 r., znak: DI-420/13/2020/EG w przedmiocie ustalenia kary biegnącej, oddalił skargę. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziło się P. spółka jawna z siedzibą w Ś. (dalej: skarżący kasacyjnie, spółka) i w skardze kasacyjnej zarzuciło wyrokowi naruszenie: - prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 301 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020 r. poz. 1219) (dalej: p.o.ś.) a polegające na nieuwzględnieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie faktu przedstawienia przez skarżącego organowi administracyjnemu wyników pomiarów w trybie w/w artykułu, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy a polegające na niedopuszczeniu dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci sprawozdania nr 14/ZP-14/2020 z lipca 2020 roku. W oparciu o przytoczone zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu administracji zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie podniósł m.in., że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił się naruszenia prawa materialnego (art. 301 ust. 3 p.o.ś.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu faktu przedstawienia przez skarżącego dokumentów podważających wiarygodność pomiarów przeprowadzonych przez organ I instancji. W jego ocenie, z uwagi na przedłożenie wyników badań organy obu instancji winny w myśl art. 301 ust. 2 pkt 1-3 p.o.ś. uwzględnić okoliczności wynikające z badań przy ustalaniu kary biegnącej. Ponadto, zdaniem skarżącego kasacyjnie wbrew stanowisku Sądu I instancji przedłożony wniosek o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze sprawozdania nr 14/ZP-14/2020 z lipca 2020 roku, sporządzonego przez E. , ul. [...] 2, [...]-[...] K., nie miał na celu podjęcia polemiki z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, a wykazanie, iż w sprawie występowały wątpliwości oraz przesłanki do uchylenia decyzji organów, przy czym zastrzeżenia do wyników pomiarów były zgłaszane przez skarżącego w toku całości postępowania. W ocenie spółki zastrzeżenia powyższe nie zostały wyjaśnione należycie ani przez organy administracji obu instancji, ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dlatego też zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 t.j.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Oznacza to, po pierwsze, że przeprowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, jedynie w sytuacji wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek. Po wtóre, możliwość jego przeprowadzenia uzależniona jest od uznania Sądu, który postępowanie takie przeprowadzić może, lecz nie musi. Dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego, a może to uczynić tylko wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy. W sprawie niniejszej, tak się jednakże nie stało, Sąd I instancji nie miał w tym zakresie wątpliwości. Podkreślić przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że dokument w postaci sprawozdania z pomiarów akustycznych nr 14/ZP-14/2020 z lipca 2020 r. nie został przedłożony organowi administracji, pomimo doręczenia stronie zawiadomienia z dnia 18 grudnia 2020 r. wydanego w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w postępowaniu dotyczącym odwołania od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 6 grudnia 2019 r. w sprawie wymiaru kary biegnącej. Przede wszystkim jednak, należy zwrócić uwagę, że dokument ten dotyczy wykonania pomiarów akustycznych w lipcu 2020 r., a decyzja została wydania w sprawie w oparciu o pomiary akustyczne wykonane we wrześniu 2019 r. Sprawozdanie dołączone do skargi faktycznie nie odnosiło się do zakwestionowania pomiarów akustycznych z września 2019 r., lecz wskazywało jaki był poziom hałasu w lipcu 2020 r. Dowód ten więc nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organ administracji, a co za tym idzie nie zaistniały podstawy do zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a., w związku z powyższym nie doszło w sprawie do naruszenia tego przepisu. Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 301 ust. 3 p.o.ś. polegający na nieuwzględnieniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie faktu przedstawienia przez skarżącego organowi administracji powyższych wyników. Po pierwsze, jak przedstawiono powyżej wyniki te nie zostały organowi przestawione. Zauważyć należy, że zostały przedstawione organowi wyniki z pomiarów akustycznych nr 32/ZP-32/2019 r. w odniesieniu do których organ zawarł stosowne rozważania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Po drugie, wskazany jako podstawa skargi kasacyjnej przepis art. 301 ust. 3 p.o.ś. nie mógł mieć w sprawie zastosowania, a co za tym idzie nie doszło do jego naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przepis ten nie mógł stanowić i nie stanowił podstawy wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 301 ust. 3 p.o.ś. wniosek, o którym mowa w ust. 2, a więc wniosek dotyczący zmiany wymiaru kary biegnącej, powinien być przedłożony wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska w terminie 30 dni od dokonania własnych pomiarów lub ustaleń. Przepis ten stanowi podstawę nie do wymierzenia kary biegnącej, a to było przedmiotem zaskarżonej decyzji, lecz podstawę do wydania nowej decyzji zmieniającej wymiar kary biegnącej, a więc zaprzestania jej naliczania lub zmiany jej wysokości. Przepis ten zawiera dodatkowe przesłanki uzasadniające zmianę decyzji w oparciu o art. 155 k.p.a. Zauważyć należy, że w oparciu o sprawozdanie z pomiarów akustycznych nr 32/ZP-32/2019 strona skarżąca kasacyjnie zawnioskowała o wszczęcie takiego postępowania. Z całą mocą podkreślić należy, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy postępowania zmieniającego wymiar kary biegnącej toczącego się w oparciu o art. 301 ust. 2 i 3 p.o.ś. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.