III OSK 727/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2550/21 odrzucającego skargę K. G. na pismo Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] kwietnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z 3 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2550/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę K. G. na pismo Prezesa Narodowego Banku Polskiego z [...] kwietnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżenia uczyniono pismo, w którym organ poinformował skarżącego, że nie jest uprawniony do wydania decyzji w sprawie złożonego przez skarżącego odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę z [...] lutego 2021 r. Organ poinformował, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest sąd pracy, zgodnie z pouczeniem zawartym w wypowiedzeniu umowy o pracę z [...] lutego 2021 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego pismo to nie stanowi decyzji ani innego aktu lub czynności organu, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wobec czego skarga podlega odrzuceniu. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył K. G., zaskarżając je w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., "w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał iż skarga K. G. z [...] kwietnia 2021 r. nie należy do właściwości sądu administracyjnego i nie można ją określić jako skarga na decyzję Narodowego Banku Polskiego, a jedynie jest to pismo informacyjne w którym Narodowy Bank Polski poucza skarżącego że właściwym do rozpatrywania odwołania od wypowiedzenia jest Sąd Pracy", 2. art. 104 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i z § 12 oraz § 45 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 października 1983 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników Narodowego Banku Polskiego (Dz. U. z 1983 r., nr 4, poz. 290) obowiązującego na postawie art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2027) – wskazując, że uchybienia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to stosunku służbowego pracy K. G., zaś podane przepisy winny być zastosowane, w tym art. 11 ust. 1 ustawy o Narodowym Banku Polskim. W oparciu o tak sformułowane zarzuty K. G. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem ustalenia, iż wypowiedzenie umowy o pracę jest bezzasadne, albowiem pozostawał on w stosunku służbowym, do którego mają zastosowanie przepisy administracyjne. Ponadto wniósł o zasądzenie od Narodowego Banku Polskiego w Warszawie kosztów zastępstwa prawnego za postępowanie przed WSA oraz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych oraz o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż jest ona oczywiście uzasadniona W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że skarga należy do kognicji sądu administracyjnego, ponieważ skarżący był pracownikiem mianowanym, a nie pracownikiem, z którym zawarto umowę o pracę ze skutkami wynikającymi z Kodeksu pracy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Narodowego Banku Polskiego wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną podkreślił, że skarżący wniósł pozew do Sądu Rejonowego w O., zatem zrozumiał pouczenie zawarte w wypowiedzeniu umowy o pracę. Dodał, że skarżący nie wskazał żadnych argumentów na potwierdzenie tezy, iż przedmiot sprawy należy do kognicji sądu administracyjnego. Pismem z 24 marca 2022 r. K. G. przedstawił uzupełniające stanowisko, wskazując na bezzasadność argumentacji wskazanej w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) dalej zwanej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Właściwość sądu administracyjnego określają przepisy art. 3 – art. 5 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest pismo organu informujące skarżącego, że organ nie jest uprawniony do wydania decyzji w sprawie złożonego przez skarżącego odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę z [...] lutego 2021 r. Stwierdzić zatem należy, iż pismo to zostało podjęte w ramach stosunku pracowniczego skarżącego, a nie stosunku administracyjnego. Nie stanowi ono decyzji administracyjnej ani też innego aktu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Za taką interpretacją przemawia zawartość ww. pisma, odnoszącego się do stosunku pracy skarżącego, jak i analiza obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy pracownikiem jest nie tylko osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, ale także osoba zatrudniona na podstawie mianowania. Również art. 11 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 492), zwanej dalej "ustawą o NBP" potwierdza tę tezę, stanowiąc że "Prezes NBP jest przełożonym wszystkich pracowników NBP. Prawa i obowiązki pracowników NBP określa Kodeks pracy i pragmatyka służbowa określona odrębną ustawą". W takim stanie prawnym brak jest podstaw do przyjęcia, iż stosunek mianowanego pracownika NBP jest stosunkiem administracyjnoprawnym, który podlega wygaszeniu na podstawie decyzji administracyjnej. Obowiązujące przepisy wprost stanowią, iż stosunek ten jest stosunkiem pracy, a zatem od wypowiedzenia umowy skarżącemu przysługuje odwołanie do sądu pracy, zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie organu, zaskarżonym następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Interpretacji powyższej nie zmienia powołany w skardze kasacyjnej art. 74 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym "Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w niniejszej ustawie zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze, o ile nie są sprzeczne z przepisami tej ustawy". Prawdą jest, iż w myśl § 45 ust. 1 – 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 24 października 1983 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników Narodowego Banku Polskiego (Dz. U. nr 64, poz. 290) spory o roszczenia ze stosunku pracy mianowanych pracowników NBP nie są sporami rozpatrywanymi w trybie określonym w Kodeksie pracy, a na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże, co pomija autor skargi kasacyjnej, art. 74 ust. 1 ustawy o NBP stanowi, iż dotychczasowe przepisy wykonawcze nie zachowują mocy w razie ich sprzeczności z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim. Skoro art. 11 tej ustawy przewiduje, iż do pracowników NBP zastosowanie znajduje Kodeks pracy, to oznacza, iż § 45 ww. rozporządzenia z 1983 r. nie znajduje obecnie zastosowania jako przepis sprzeczny z obecnie obowiązującą ustawą. Ponadto zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy Prezes NBP w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy ogłosi w Dzienniku Urzędowym NBP wykaz obowiązujących dotychczas przepisów wykonawczych. Jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, w wykazie ogłoszonym na podstawie wskazanego przepisu nie wskazano rozporządzenia z 24 października 1983 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników Narodowego Banku Polskiego, co potwierdza, iż do tego aktu nie miał zastosowania art. 74 ust. 1 ustawy o NBP. Powyższe ustalenia przesądzają o bezzasadności zarzutów skargi kasacyjnej. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone pismo Prezesa NBP nie stanowi decyzji administracyjnej, ani też innego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie na Prezesa Narodowego Banku Polskiego kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę lub umarzającego postępowanie sądowoadministracyjne (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23.)