III OSK 7007/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Przemysław Iżycki po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od punktu I wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 223/21 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 223/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, oddalił skargę (pkt I), a także przyznał radcy prawnemu od Skarbu Państwa wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt II). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 30 listopada 2020 r. R. S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") wystąpił o udostępnienie informacji publicznej poprzez nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 325 rozpoznawanych przed Sądem Rejonowym w [...] w roku 2017. Po rozpatrzeniu wniosku, Prezes Sądu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności organ zwrócił uwagę, że skarżący w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 9 grudnia 2020 r. złożył 13 wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Wszystkie wnioski dotyczyły nadesłania odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami w różnych kategoriach spraw: 1) z dnia 7.01.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2017 r. w sprawach o symbolu 028; 2) z dnia 12.02.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2018 r. w sprawach o symbolu 028; 3) z dnia 05.03.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2019 roku w sprawach o symbolu 028; 4) z dnia 27.03.2020 roku o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2016 roku w sprawach o symbolach 056 i 056s; 5) z dnia 24.04.2020 roku o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2017 r. w sprawach o symbolach 056 i 056s; 6) z dnia 14.05.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2018 roku w sprawach o symbolach 056 i 056s; 7) z dnia 03.06.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2019 r. w sprawach o symbolach 056 i 056s; 8) z dnia 06.07.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2016 r. w sprawach o symbolu 045; 9) z dnia 23.07.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2017 r. w sprawach o symbolu 045; 10) z dnia 19.08.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2018 roku w sprawach o symbolu 045; 11) z dnia 15.09.2020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2019 r. w sprawach o symbolu 045; 12) z dnia 06.102020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2016 r. w sprawach o symbolu 325; 13) z dnia 30.112020 r. o nadesłanie odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami wydanych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2017 r. w sprawach o symbolu 325. Ponadto organ ustalił, że wnioskodawca nagminnie kieruje wnioski do innych jednostek sądownictwa powszechnego, czym negatywnie wpływa na ich funkcjonowanie, co odzwierciedlają pisma skierowane do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] przez prezesów sądów rejonowych w odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji w tym zakresie. Jak wyjaśnił organ, z otrzymanych odpowiedzi wynika, że skarżący zwracał się z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej o treści zbliżonej lub tożsamej z tą skierowaną do Sądu Rejonowego w [...]. Również z informacji Zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] wynika, iż osadzony R. S. w okresie pobytu w Areszcie Śledczym, tj. od 18 czerwca 2020 roku do dnia 30 października 2020 r. przekazał do wysłania 4.306 listów urzędowych (4.306 : 19 tygodni = 226,6 przesyłek tygodniowo = 32,4 przesyłek dziennie). W zdecydowanej większości korespondencja była kierowana do sądów rejonowych, okręgowych i administracyjnych na terenie całego kraju, jak również do Ministra Sprawiedliwości, jednostek prokuratury, urzędów miejskich oraz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. Dodatkowo organ podniósł, że udzielenie odpowiedzi na wnioski skarżącego wymagało ustalenia liczby spraw o żądanych przez niego symbolach, co wiązało się każdorazowo z pobraniem ich z systemu informatycznego, a w razie ich braku w systemie lub przekazania wraz ze środkiem zaskarżenia do innej jednostki, wiązało się z pobraniem akt z archiwum, a następnie wymagało ich wydrukowania lub skserowania w celu anonimizacji. Po skserowaniu lub wydrukowaniu kart należało ponownie zweryfikować, czy wszystkie dane podlegające anonimizacji zostały należycie zaczernione. Wszystkie te czynności wymagały, oprócz nakładu czasowego, poniesienia dodatkowych kosztów związanych z wysyłką i wykorzystaniem materiałów biurowych. Finalnie Prezes Sądu Rejonowego w [...] wywiódł, że liczba składanych przez skarżącego wniosków świadczy o tym, że wnioskodawca wykorzystuje instytucję prawa do informacji publicznej do własnych celów. Uporczywe wysyłanie dużej ilości wniosków, które nierzadko wymagają obszernych odpowiedzi, tylko i wyłącznie w celu dokuczenia urzędnikom, absorbuje ich siły i środki. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Sądu Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w [...] wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę R. S. uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że należy w pierwszej kolejności podzielić przekonanie organu, że wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, zwana dalej: "u.d.i.p."). Także kwalifikację żądanych informacji uzasadniają przeprowadzone przez organ wewnętrzne ustalenia, w świetle których realizacja wniosku skarżącego wiązałaby się z koniecznością poczynienia szeregu działań analitycznych, wyselekcjonowania i zebrania pojedynczych informacji na podstawie kryteriów wynikających z treści wniosku, których przeprowadzenie będzie czasochłonne i wiązać się będzie z dodatkowym zaangażowaniem pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podkreślił, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną. Taka sytuacja będzie miała miejsce wówczas, gdy uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11; z 17 maja 2012 r, sygn. akt I OSK 416/12, CBOSA). Także więc suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2782/15; z 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2791/16; z 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1526/16; z 17 września 2020 r., sygn. akt I OSK 396/20; z 21 października 2020 r., sygn. akt I OSK 834/20). Sąd I instancji zwrócił uwagę, że anonimizacja w sprawach o jakich udostępnienie wnioskuje skarżący, a więc wpisanych do repertorium "C", pod symbolem 325, a dotyczące zadośćuczynienia, skutkuje modyfikacją treści uzasadnień w stopniu znacznym, a taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia sądowego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu integralności, kompletności i zachować logikę rozumowania sądu. Pamiętać należy, że sprawy o zadośćuczynienie związane są zazwyczaj z wystąpieniem określonego zdarzenia (np. pobicia, wypadku drogowego, leczenia operacyjnego itp.) na tyle charakterystycznego w danym środowisku, że celem wyłączenia możliwości jakiejkolwiek identyfikacji stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów uzasadnienia, co prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. W konsekwencji udostępnienie wyroków i uzasadnień w tego typu sprawach wymaga bardziej niż zwykle zaawansowanego procesu anonimizacji, zmierzającego do pozbawienia uzasadnień orzeczeń treści odnoszących się do wskazanych wyżej danych umożliwiających identyfikację osób fizycznych. Wiąże się to z wnikliwą, szczegółową analizą treści tych orzeczeń, co nie tylko stanowi o znaczącym nakładzie pracy, ale i prowadzi do powstania nowej pod względem jakości informacji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 października 2020 r., II SA/Łd 425/20). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostało wprawdzie ustalone, ile spraw o zapłatę w roku 2017 dotyczyło żądania zadośćuczynienia i w stosunku do jakiej liczby uzasadnień niezbędna byłaby anonimizacja na potrzeby wniosku skarżącego, niemniej jednak - jak słusznie wskazał organ - sam fakt konieczności poszukiwania tego rodzaju spraw, w których wystąpiło żądanie o zapłatę wpisanych do rep. C, związane jest z zaangażowaniem oddelegowanego specjalnie w tym celu pracownika organu zobowiązanego, co z oczywistych względów czyniłoby niemożliwym podejmowanie przez niego czynności służbowych leżących w zwykłym zakresie jego zadań, zakłócając tym samym prawidłowe działanie Sądu Rejonowego. W tej sytuacji uzasadnione jest przekonanie, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną, jako sumą informacji prostych, których wyszukanie, zestawienie, weryfikacja i przygotowanie do udostępnienia (np. w formie wykazu, czy tabeli), powoduje konieczność poniesienia znacznego nakładu pracy pracownika oddelegowanego do tych czynności. Ilość wniosków skarżącego o udostępnienie informacji, których realizacja wymaga podjęcia tego rodzaju działań, uzasadnia natomiast uznanie, że mamy do czynienia z nadużyciem prawa do informacji publicznej po stronie skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że nie sposób nie zgodzić się z oceną organów, że celem działania skarżącego nie jest uzyskanie dostępu do określonej informacji publicznej, lecz wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania określonego sądu. Brak jest przy tym podstaw by przyjąć, że działania skarżącego służą obiektywnie jakiemukolwiek dobru powszechnemu bądź prowadzą do poprawy funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Ilość składanych przez skarżącego - do różnych sądów - wniosków o udostepnienie informacji publicznej ewidentnie świadczy o realizacji celów osobistych skarżącego. Biorąc pod uwagę takie okoliczności, jak ilość, seryjność i podobieństwo wniosków oraz model działania skarżącego, uznać należy, że działanie skarżącego ma cechy nadużycia prawa do informacji publicznej. Takie działanie skarżącego nie może być zaakceptowane i zasługiwać na ochronę prawną ze strony Sądu, tym bardziej, że prowadzi do zagrożenia konstytucyjnego prawa dostępu do informacji tych osób, które chcą go realizować zgodnie z jego celem. Wskazane nadużycie absorbuje bowiem organ – jego siły i środki, w tym również osobowe – co może opóźniać realizację nie tylko wniosków niestanowiących nadużycia prawa, ale przede wszystkim realizację podstawowych celów organu, jakim jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości oraz inne zadania z zakresu ochrony prawnej, powierzone w drodze ustaw i innych aktów prawnych. W przedmiotowej sprawie, pomimo wydania decyzji odmownej, skarżący ani we wniesionym odwołaniu, ani we wniesionej skardze, w żaden sposób nie wykazał tego, w jaki sposób zamierza wykorzystać przedmiotowe informacji, ani też tego, że w ogóle jest w stanie zapoznać się z tak ogromną liczbą informacji, których żąda i które otrzymuje. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł R. S., zaskarżając wyrok w części w zakresie punktu I oraz zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a to: 1. art. 61 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 5 u.d.i.p. poprzez bezprawne dozwolenie na ograniczanie w drodze decyzji administracyjnych dostępu do informacji publicznej w oparciu o przesłankę niewymienioną w tych przepisach, a także w żadnym przepisie rangi ustawowej, w szczególności żadnym przepisie rangi ustawowej zgodnym z art. 61 ust. 3 Konstytucji, a którą tą nielegalną przesłanką na skutek kreatywnego orzecznictwa jest "nadużycie prawa do informacji publicznej". 2. art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez: 1) błędne przyjęcie, że żądana przez skarżącego informacja publiczna w świetle wszystkich okoliczności niniejszej sprawy posiada walor informacji publicznej przetworzonej; 2) błędne uznanie, że w przypadku, gdy żądana przez skarżącego informacja publiczna rzeczywiście posiada walor informacji publicznej przetworzonej skarżący, a skarżący sam nie wykazał w żaden sposób, że uzyskanie przez niego wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego organy I i II instancji, które dopatrują się zaistnienia nadużycia prawa do informacji publicznej nie muszą: a) ani wzywać wnioskodawcę o wykazanie, że udostępnienie mu wnioskowanej informacji publicznej, kwalifikowanej przez organ jako informacja publiczna przetworzona, jest szczególnie istotne dla interesu publicznego; b) ani samodzielnie z urzędu ustalać, czy uzyskanie przez skarżącego wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, czy też nie jest; 3) błędne uznanie, że udzielenie skarżącemu wnioskowanej przez niego informacji publicznej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, skoro skarżący (który nie był wzywany do wykazania tej przesłanki) tego nie wykazał, a organy obu instancji tej przesłanki również nie analizowały, zakładając, że wystarczającą podstawą do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji jest subiektywne uznanie organu, że działania wnioskodawcy nosi pozanormatywne (pozakonstytucyjne i pozaustawowe) znamiona nadużycia prawa do informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części zaskarżonej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, przyznanie pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych, a także oświadczył, że koszty te nie zostały poniesione przez skarżącego ani w całości ani w części. Nadto wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Jednocześnie wniósł o skierowanie przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia przez jeden ze składów określonych w art. 264 § 1 p.p.s.a. zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w niniejszej sprawie, czy może dość do ograniczenia prawa do dostępu do informacji publicznej na podstawie okoliczności prawnej niewymienionej w art. 5 u.d.i.p. pozostającym w zgodzie z art. 61 ust. 3 Konstytucji. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Jako oczywiście niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 61 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 5 u.d.i.p. poprzez bezprawne dozwolenie na ograniczanie w drodze decyzji administracyjnych dostępu do informacji publicznej w oparciu o przesłankę niewymienioną w tych przepisach, a także w żadnym przepisie rangi ustawowej. Pomijając fakt, iż w zarzucie nie wskazano postaci naruszenia tych przepisów (tj. czy nastąpiło to poprzez błędną ich wykładnię, czy poprzez błędne ich zastosowanie), to przede wszystkim podnieść należy, że ani organ, ani Sąd I instancji nie stosowały tych przepisów, jak również nie stanowiły one podstawy prawnej kontrolowanej decyzji. Tym samym nie mogły one zostać naruszone przez WSA w Lublinie. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to również on nie zasługuje na uwzględnienie. W tym przypadku podnieść należy, że zarzut naruszenia "art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.", sprowadzający się w warstwie opisowej do zakwestionowania przyjętej przez Sąd I instancji oceny, że wnioskowane do udostępnienia informacje stanowiły informację publiczną przetworzoną w ujęciu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie zasługuje na uwzględnienie po pierwsze z tego powodu, że został wadliwie skonstruowany. Artykuł 3 ust. 1 u.d.i.p. podzielony jest na trzy odrębne punkty. W sytuacji, gdy określona jednostka redakcyjna aktu prawnego (np. artykuł) dzieli się na kilka mniejszych jednostek (np. paragrafy, ustępy, punkty), to przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy dokładne wskazanie tych przepisów prawa, które - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony, gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej aktu prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala bowiem ustalić granice zaskarżenia (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 stycznia 2008 r.; sygn. akt I OSK 2034/06; z dnia 10 maja 2011 r.; sygn. akt II OSK 2520/10; z nowszego orzecznictwa zob. m.in. wyroki: z dnia 29 września 2023 r.; sygn. akt III OSK 5517/21 oraz z dnia 16 stycznia 2024 r.; sygn. akt I OSK 152/21). W rozpatrywanej sprawie, czego nie wyartykułowano wprost w warstwie opisowej zarzutów kasacyjnych w jej petitum, zastosowanie miał jedynie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zarzut mający za przedmiot "art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p." jest z kolei w realiach rozpatrywanej sprawy a limine nieskuteczny zważywszy na fakt, że w świetle tej regulacji udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej. Co oczywiste, informacja publiczna, której udostępnienia zażądał skarżący kasacyjnie nie mieści się w zakresie przedmiotowym "informacji o polityce wewnętrznej i zagranicznej". Dodać należy, że podobnie jak w przypadku zarzutu nr 1 skarżący kasacyjnie nie wskazuje wyraźnie postaci naruszenia prawa posługując się ogólnym sformułowaniem: "błędne uznanie". Tymczasem podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 sierpnia 2013 r.; sygn. akt II GSK 717/12; 22 listopada 2019 r.; sygn. akt I OSK 1343/18 oraz z dnia 1 grudnia 2023 r.; sygn. akt III OSK 3186/21). Ponadto należy pamiętać, że błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący kasacyjnie nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzutami natury procesowej lecz czyni to w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to zarzuty te należy ocenić jako bezskuteczne (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r.; sygn. akt I FSK 1092/12). Mając na uwadze treść zarzutu oraz jego uzasadnienie można przyjąć, że strona skarżąca kasacyjnie na podstawie zarzutów naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy, upatrując wadliwości działania Sądu I instancji w niewłaściwej ocenie czynności, które są niezbędne do wytworzenia i udzielenia żądanej informacji w formie wskazanej we wniosku dostępowym i płynących stąd konsekwencjach. Naruszenia ww. przepisu polegało, zdaniem skarżącego kasacyjnie, na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, że wnioskowane przez niego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje tym samym, w ramach omawianego zarzutu naruszenia prawa materialnego, ustalenia odnoszące się do zakwalifikowania żądanych przez wnioskodawcę informacji jako informacji publicznych przetworzonych oraz ustalenia w zakresie obowiązku organu będącego adresatem wniosku dostępowego. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię - jak w realiach rozpatrywanej sprawy - niezasadny. Podkreślić bowiem należy, że nie zostały skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji. Ubocznie jedynie zaznaczyć należy, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2018 r. (sygn. akt I OSK 915/16) wskazano, że analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swojego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która: - w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2015 r.; sygn. akt I OSK 1746/14); - jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 kwietnia 2013 r.; sygn. akt I OSK 89/13, z dnia 17 października 2006 r.; sygn. akt I OSK 1347/05) na podstawie pierwotnego zasobu danych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 grudnia 2012 r.; sygn. akt I OSK 2149/12, z dnia 5 kwietnia 2013 r.; sygn. akt I OSK 89/13, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14); - jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu – przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2013 r.; sygn. akt I OSK 953/13, sygn. akt I OSK 866/13 oraz sygn. akt I OSK 865/13); proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2010 r.; sygn. akt I OSK 1737/12); - może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 kwietnia 2016 r.; sygn. akt I OSK 2658/14, z dnia 5 stycznia 2016 r.; sygn. akt I OSK 33/15); - nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją; informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 2015 r.; sygn. akt I OSK 863/14, z dnia 4 sierpnia 2015 r.; sygn. akt I OSK 1645/14 oraz z dnia 9 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 977/11); - której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej liczby dokumentów – informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 października 2014 r.; sygn. akt I OSK 140/14, z dnia 21 września 2012 r.; sygn. akt I OSK 1477/12, z dnia 9 sierpnia 2011 r.; sygn. akt I OSK 792/11, z dnia 8 czerwca 2011 r.; sygn. akt I OSK 426/11, z dnia 17 października 2006r.; sygn. akt I OSK 1347/05). Tym samym suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokością nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonnością, liczbą zaangażowanych pracowników, szerokim zakresem wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznana za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Ma to także miejsce, gdy wnioskodawca kieruje do tego samego adresata szereg wniosków o udostępnienie informacji publicznej, z których każdy z osobna nie jest wnioskiem o informację przetworzoną tzw. "taktyka salami" (ang. salami slicing), tj. mających na celu rozdrobnienie, zmniejszenie zakresowo jednostkowych żądań kierowanych do adresata, aby był on skłonny do ich uwzględnienia i niekwalifikowania jako informacji przetworzonej. Działanie takie nie może być akceptowane. Nie może bowiem umykać w ocenie charakteru żądanej przez skarżącego informacji publicznej fakt, że poszczególne wnioski, gdy zostaną skumulowane stanowią w istocie elementy znacznie obszerniejszego żądania o udostępnienie informacji publicznej. Takie postępowanie, będące próbą uniknięcia poddania się ocenie, czy wnosząc w istocie o informacje przetworzone legitymuje się szczególnym interesem publicznym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p Jak wskazuje Sąd I instancji, R. S. w 2020 r. jedynie do Sądu Rejonowego w [...] występował 13 razy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii wyroków wydanych przez ten Sąd wraz z uzasadnieniami w sprawach cywilnych określonych przez symbol sprawy i okres zakończenia postępowań, przy czym ostatni z wniosków z dnia 30 listopada 2020 r. Z akt sprawy wynika nadto, że skarżący w okresie od 18 czerwca 2020 r. do 30 października 2020 r. przekazał do wysłania 4.306 listów urzędowych (4.306:19 tygodni = 226,6 przesyłek tygodniowo: 7 dni=32,4 przesyłek dziennie) skierowanych do sądów w całej Polsce. Odnotować w tym miejscu należy, że w analogicznych sprawach, inicjowanych również przez skarżącego kasacyjnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził tożsame oceny prawne (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 7629/21; z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 229/22; z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt III OSK 807/22 oraz z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. III OSK 6623/21). Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie stwierdził podstaw do skierowania "przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia przez jeden ze składów określonych w art. 264 § 1 p.p.s.a. zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w niniejszej sprawie, czy może dość do ograniczenia prawa do dostępu do informacji publicznej na podstawie okoliczności prawnej niewymienionej w art. 5 u.d.i.p. pozostającym w zgodzie z art. 61 ust. 3 Konstytucji". Jak to bowiem stwierdzono wyżej skarżącemu nie odmówiono udostępnienia informacji publicznej, lecz stwierdzono, że nie zostały spełnione przesłanki do udostępnienia informacji przetworzonej. Mając na uwadze, że Naczelny Sąd Administracyjny w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych we wniesionym środku odwoławczym, to w realiach rozpatrywanej sprawy uznać należało, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono o jej oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 § 1 p.p.s.a.), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego powinien złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stosowny wniosek w tym przedmiocie.