III OSK 67/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 529/23 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2023 r. nr 10/SR/2022/2023 w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić wniosek. 1

Wyrokiem z 12 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił przedmiotową skargę i m.in. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz Poznaniu z 19 kwietnia 2023 r. Pismem z 22 listopada 2023 r. organ wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Pismem z 27 listopada 2023 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z 12 czerwca 2023 r. Podniósł, że według jego wiedzy decyzja ta, wobec ww. wyroku, nie wywołuje skutków prawnych, lecz organ kontynuuje jej wykonywanie. W piśmie z 15 grudnia 2023 r. wniósł o umorzenie postępowania z jego wniosku i wyjaśnienie organowi, że z mocy prawa zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W niniejszej sprawie skarżący domagał się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, przywołanym wyżej wyrokiem z 12 października 2023 r., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zauważyć należy, że w świetle ww. przepisu uchylone przez sąd pierwszej instancji decyzje z mocy samego prawa nie wywołują skutków prawnych, tj. nie podlegają wykonaniu. Skarżący w chwili obecnej, z mocy art. 152 § 1 p.p.s.a., posiada więc ochronę tymczasową z uwagi na uwzględnienie jego skargi. Na powyższy skutek wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję nie ma wpływu charakter tego aktu administracyjnego, tj. to czy nadaje się on do wykonania czy też nie, co ewentualnie, w świetle orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego, mogłoby mieć znaczenie w przypadku rozważania dopuszczalności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że regulacja zawarta w art. 152 § 1 p.p.s.a. odnosi się do wszelkich uchylanych aktów (z wyjątkiem aktów prawa miejscowego, co wynika z § 2), czyli również takich, które w orzecznictwie określane są jako niepodlegające wykonaniu. Ustawodawca nie ograniczył bowiem stosowania tego przepisu jedynie do aktów, które podlegają wykonaniu, czy to poprzez odesłanie do art. 61 § 3 p.p.s.a., czy też poprzez użycie sformułowania "nie podlega wykonaniu". W konsekwencji przyjąć należy, że zwrot normatywny "nie wywołuje skutków prawnych" zawarty w tym przepisie jest szerszy, aniżeli użyty w art. 61 § 3 p.p.s.a. i prowadzi do skutków dalej idących niż tylko wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Na konieczność rozróżnienia tych dwóch instytucji wskazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, chociaż różnie oceniane są skutki zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. i art. 152 § 1 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z: 18 maja 2016 r., II OSK 1912/15; z 29 czerwca 2023 r., III FSK 2245/21; postanowienie NSA z 11 maja 2021 r., III OSK 4487/21 – orzeczenia dostępne w CBOSA). W związku z powyższym stwierdzić należało, że przedmiotowy wniosek nie mógł zostać uwzględniony i podlegał oddaleniu. W związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzje te nie wywołują bowiem skutków prawnych z mocy prawa, co oznacza, że organ nie może się powoływać w obiegu prawnym na skutki prawne jakie te decyzje wywołują. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2