III OSK 669/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Hanna Knysiak - Sudyka Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 30 września 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 34/23 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Rektora (...) z dnia 8 listopada 2022 r., nr R.0100.1271.2022 w przedmiocie odmowy uznania stopnia naukowego nadanego za granicą 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Rektora (...) o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 34/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. S. na decyzję Rektora (...) z dnia 8 listopada 2022 r., nr R.0100.1271.2022 w przedmiocie odmowy uznania stopnia naukowego nadanego za granicą, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę. Wyrok został wydany w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący skierował do Uniwersytetu (...) wniosek o wszczęcie postępowania nostryfikacyjnego swojego dyplomu doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych dyscyplinie pedagogika, który został uzyskany w Ukrainie na podstawie osiągnięcia zatytułowanego (...). Uchwałą nr 39 z dnia 28 kwietnia 2021 r. Rada Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu (...), powołując się na art. 328 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa") oraz rozporządzenie Ministra Nauki Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018r. w sprawie nostryfikacji stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki nadanych za granicą (Dz. U. poz. 1887, powoływanego dalej jako "rozporządzenie") postanowiła o niewszczęciu postępowania nostryfikacyjnego dyplomu doktora habilitowanego D. S. w dziedzinie nauk społecznych dyscyplinie pedagogika, który został uzyskany na podstawie osiągnięcia zatytułowanego (...). Rozstrzygnięcie powyższe uzasadniono brakiem możliwości dokonania obiektywnej i rzetelnej oceny złożonej dokumentacji, odzwierciedlającej dorobek naukowy skarżącego, oraz uznania tego dorobku za odpowiadający wymogom stawianym w postępowaniu habilitacyjnym w Polsce. Od powyższej uchwały zażalenie, skierowane do Rektora (...), wniósł skarżący. Rektor w piśmie z dnia 18 maja 2021 r. przekazał to zażalenie Przewodniczącej Rady Dyscypliny Pedagogika, wskazując, że zgodnie z § 32 ust. 1 pkt Statutu (...) nostryfikacja stopni naukowych należy do zadań rady dyscypliny naukowej. Rektor nie jest zaś organem właściwym w sprawie, której dotyczy wniesione przez skarżącego zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenie od powyższej uchwały, kolejną uchwałą opatrzoną nr 41 z dnia 26 maja 2021 r. "w sprawie utrzymania w mocy uchwały nr 39 z dnia 28 kwietnia 2021 roku i odmowy przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego wszczętego na wniosek dr D. S. w dniu 16 lutego 2021 r." Rada Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu (...), na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 328 ust. 7 ustawy, postanowiła odmówić przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego wszczętego na wniosek skarżącego w dniu 16 lutego 2021 r. W uzasadnieniu Rada wskazała, że uchwałę nr 39 Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu (...) z dnia 28 kwietnia 2021 r. należało traktować jako postanowienie o odmowie przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego wszczętego na wniosek skarżącego w dniu 16 lutego 2021 r. Tę ostatnią uchwałę wnioskodawca uczynił przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Gdańsku. Po rozpoznaniu skargi prawomocnym wyrokiem z dnia 30 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 673/21, WSA w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej ją uchwały Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu (...) z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr 39 oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postepowania. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że obydwie podjęte uchwały miały charakter postanowień w przedmiocie odmowy przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego na podstawie art. 328 ust. 7 ustawy, przy czym uchwała z dnia 26 maja 2021 r. została wydana w rezultacie rozpatrzenia zażalenia wniesionego przez skarżącego. Natomiast powoływany wyżej art. 328 ust. 7 ustawy przewiduje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego. Z kolei art. 144 k.p.a. nakazuje do zażaleń stosować odpowiednio przepisy o odwołaniach, przy czym przepisy ustawy nie wskazują wprost na to, jaki organ jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego. Dalej Sąd I instancji, dokonując wykładni art. 23 ust. 1 i art. 328 ust. 7 ustawy uznał, że skarżący swe zażalenie skierował prawidłowo, czyniąc jego adresatem Rektora, natomiast przekazanie sprawy przez Rektora Radzie Dyscypliny Naukowej doprowadziło do wydania postanowienia w drugiej instancji przez organ niewłaściwy. Skutkiem zaś powyższego naruszenia prawa było wydanie postanowienia w formie uchwały z dnia 26 maja 2021r. z naruszeniem przepisów o właściwości przez Radę Dyscypliny Naukowej Pedagogika, co stanowi wadę określoną w art. 156 §1 pkt 1 k.p.a. W końcowej części uzasadnienia WSA w Gdańsku wyraził również dodatkową ocenę prawną sprowadzająca się do stwierdzenia, że w świetle obowiązujących przepisów prawa tylko złożenie wniosku do podmiotu nieposiadającego kategorii naukowej A+ albo A w dyscyplinie, której dotyczy wniosek, mogłoby skutkować wydaniem postanowienia o odmowie przeprowadzenia postępowania nostryfikacyjnego. Jednakże taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznanej sprawie, ponieważ posiadanie przez Uniwersytet (...) odpowiedniej kategorii naukowej w dziedzinie Pedagogika było bezsporne. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania nostryfikacyjnego, w dniu 8 września 2022 r., Rada Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu (...) podjęła uchwałę nr 97 w sprawie wydania decyzji o odmowie nostryfikacji stopnia doktora nauk nadanego dr D. S. w S. w dniu 16 grudnia 2019 r. W uzasadnieniu uchwały wskazała m.in., że stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia, w szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami dotyczącymi osiągnięć stanowiących podstawę nadania wnioskodawcy stopnia naukowego, podmiot nostryfikujący może skierować dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a tiret drugie albo lit. b tiret drugie, do recenzji. Na posiedzeniu w dniu 9 czerwca 2022 r. wyrażając wskazane wątpliwości Rada Dyscypliny Pedagogika powołała trzech recenzentów w osobach: prof. dr hab. D. K., prof. dr hab. R. G. oraz dr hab. P. Z. W zakresie i w terminie określonym przez podmiot nostryfikujący, ocenie podlegały dokumenty potwierdzające osiągnięcia naukowe stanowiące podstawę nadania stopnia za granicą. Recenzenci zostali upoważnieni do zaopiniowania osiągnięć wnioskodawcy, które stanowiły podstawę nadania stopnia doktora nauk w Ukrainie, zarówno w kontekście ich zgodności z wnioskowaną dyscypliną, jak i pod względem merytorycznej jakości, co oznacza, że przedmiot recenzji odnosił się do spełnienia wymogów nadania stopnia doktora habilitowanego określonych prawem polskim. Wszystkie trzy recenzje miały jednoznaczną negatywną konkluzję i stwierdzały, że osiągnięcia naukowe skarżącego, które były podstawą nadania stopnia doktora nauk w Ukrainie nie są równoważne z osiągnięciami naukowymi kandydata do stopnia doktora habilitowanego określonych prawem polskim. Analiza dokumentów, które dostarczył wnioskodawca zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 lit. b i pkt 2 rozporządzenia, potwierdzających uzyskanie stopnia doktora nauk w Ukrainie, w opinii RDP UG prowadziła do wniosku, że osiągnięcie naukowe, na podstawie którego skarżący uzyskał stopień doktora nauk w Ukrainie, można zaliczyć do dyscypliny pedagogika. Niemniej jednak, osiągnięcie to nie wnosi istotnego wkładu w dyscyplinę pedagogika, z uwagi na powierzchowne, addytywne analizy teoretyczne, mglistość metodologiczną, niekrytyczną interpretację danych oraz wyjątkową niestaranność językową. W wyniku rozpoznania odwołania Rektor Uniwersytetu (...) wydał w dniu 8 listopada 2022 r. decyzję nr R.0100.1271.2022, na mocy której utrzymał w mocy uchwałę nr 97 Rady Dyscypliny Pedagogika Uniwersytetu (...) z dnia 8 września 2022 r. o odmowie nostryfikacji stopnia doktora nauk nadanego doktorowi skarżącemu (punkt 1) oraz odmówił nostryfikacji (uznania za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego) stopnia doktora nauk nadanego doktorowi D. S. (punkt 2). Zdaniem organu odwoławczego, skarżący wadliwie kwestionował charakter postępowania nostryfikacyjnego jako postępowania administracyjnego o charakterze merytorycznym i eksperckim. Organ wskazał na niezasadność oczekiwań odwołującego się dotyczących prowadzenia z nim negocjacji i zawarcia ugody po wyroku sądu administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego, postępowanie nostryfikacyjne ma charakter ekspercki i merytoryczny, zaś w sprawie "wystąpiły uzasadnione wątpliwości". Rada Dyscypliny Pedagogika (...) w sposób uprawniony, z uwzględnieniem opinii recenzentów, dokonała oceny dokumentów potwierdzających osiągnięcia naukowe będące podstawą nadania ukraińskiego stopnia doktora nauk. Ocena została dokonana w dopuszczalnym kontekście porównania tych osiągnięć z wymogami nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego określonymi prawem polskim. I tak, zgodnie z treścią recenzji oraz zawartą w nich merytoryczną argumentacją i konkluzjami, które zgodnie podzieliły organy uczelni, osiągnięcia naukowe, na podstawie których skarżący uzyskał stopień doktora nauk, nie były równoważne wymaganiom stawianym kandydatom do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika, które określają przepisy prawa polskiego. Praca przedłożona przez skarżącego pt.: (...), która stanowiła osiągnięcie naukowe będące podstawą nadania ukraińskiego stopnia doktora nauk, miała szereg wad merytorycznych i formalnych, szczegółowo wyliczonych w recenzjach. Decyzja Rektora stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącego do WSA w Gdańsku. WSA w Gdańsku uznał, że skarga podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności Sąd przypomniał o swoim związaniu oceną prawną wyrażoną w uprzednio wydanym, powyżej opisanym, wyroku. Następnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że istota sporu w niniejszej sprawie koncentrowała się na tle brzmienia przepisu § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nostryfikacji. Oto bowiem, zdaniem skarżącego, w sprawie nie wystąpił szczególny przypadek - uzasadniony wątpliwościami - dotyczący osiągnięć stanowiących podstawę do nadania stopnia naukowego. Dlatego bezzasadne było, w ocenie skarżącego, skierowanie dokumentów nostryfikacyjnych do recenzji, co skutkowało brakiem podstaw do podjęcia przedmiotowej uchwały, jak również zapadłych w sprawie dalszych rozstrzygnięć. Skarżący zanegował również samą możliwość prowadzenia postępowania w tym zakresie. We wniesionej skardze, jak i w odwołaniu, skarżący reprezentował bowiem stanowisko, że postępowanie organów uczelni powinno się ograniczyć do zweryfikowania ewentualnej autentyczności przedłożonych dokumentów i wydaniu zaświadczenia, o którym mowa w rozporządzeniu (§ 9). Sąd nie zgodził się z poglądem skarżącego. W tym zakresie stwierdził, że ustawodawca jednoznacznie mówi "o postępowaniu nostryfikacyjnym" w art. 328 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi bowiem, że stopień naukowy i stopień w zakresie sztuki nadany przez instytucję inną niż ta, o której mowa w ust. 1 i 2, może być uznany za równoważny z odpowiednim polskim stopniem na podstawie umowy międzynarodowej, a w przypadku jej braku "w drodze postępowania nostryfikacyjnego". Natomiast § 1 pkt 2 rozporządzenia, wprost wskazuje, że określa ono "szczegółowy tryb postępowania nostryfikacyjnego". Przejawem czego jest sporna regulacja zawarta w § 6 ust. 1 rozporządzenia, pozwalająca podmiotowi nostryfikacyjnemu skierować dokumenty do recenzji. Z tego powodu Sąd zaaprobował stanowisko Rektora dotyczące prowadzenia postępowania nostryfikacyjnego, a także charakteru takiego postępowania - będącego postępowaniem merytorycznym i eksperckim, co jednocześnie przełożyło się również na zakres kontroli sądu administracyjnego – kontroli, ograniczonej w tym przypadku wyłącznie do kontroli prawa (legalności), a nie kwestii eksperckich (naukowych). W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie nostryfikacji, zaś podnoszone zarzuty skargi, wedle których uzasadnione wątpliwości nie wystąpiły, uznał za chybione. Przechodząc do wyjaśnienia terminu "uzasadnione wątpliwości" Sąd zauważył, że termin ten nie został legalnie zdefiniowany. Powszechnie jednak przyjmuje się, że "uzasadniony" to oparty na obiektywnych podstawach, a "wątpliwości" to stan niepewności do jakiegoś stanu rzeczy, niepewność co do prawdziwości jakichś słów, słuszności rozstrzygnięć, postępowania. Następnie WSA w Gdańsku stwierdził, że przywołana powyżej uchwała Rady Dyscypliny Pedagogika (...) z dnia 9 czerwca 2022 r. nr 87, podjęta na podstawie § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia, wprawdzie nie zawierała stanowiska w tym przedmiocie, podobnie zresztą jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, to brak było jednak podstaw, aby stanowiło to naruszenie przepisów postępowania w stopniu istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy. Świadczył o tym przede wszystkim przebieg postępowania nostryfikacyjnego oraz treść wszystkich recenzji, które niewątpliwie wskazywały, że wątpliwości zaistniały, i co ważne, okazały się uzasadnione. Co więcej, Rektor w zaskarżonej decyzji podniósł, że przepisy rozporządzenia w sprawie nostryfikacji wprowadzają kategorię "uzasadnionych wątpliwości" odnoszącą się w sprawie do oceny osiągnięć stanowiących podstawę nadania wnioskodawcy stopnia naukowego, z uwagi na odmienność procedur i wymogów dotyczących ubiegania się o nadanie stopnia doktora habilitowanego w różnych krajach Europy. Organ podkreślił, że takie zróżnicowanie występuje też w przypadku Rzeczypospolitej Polskiej i Ukrainy, gdyż w Ukrainie proces habilitowania jest zbliżony do rozwiązań obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, ale w zakresie studiów trzeciego stopnia. Oczekiwania wobec habilitantów w procedurze polskiej i ukraińskiej są różne i dlatego istniała konieczność oceny merytorycznej osiągnięć stanowiących podstawę nadania odwołującemu się ukraińskiego stopnia naukowego. Rektor zaznaczył również, że celem wprowadzenia warunku "uzasadnionych wątpliwości" było usprawnienie procesu nostryfikacji, przy czym nawet ostateczne uznanie stopnia naukowego za równoważny z polskim stopniem naukowym nie wykluczało wystąpienia uzasadnionych wątpliwości w samym momencie kierowania pracy do recenzji. Według Sądu I instancji zaistnienie "uzasadnionych okoliczności" wynikało ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd stwierdził bowiem, że zgodnie z treścią przedstawionych recenzji, z występującą w nich merytoryczną argumentacją i z wnioskami, które zostały podzielone przez organy obu instancji, osiągnięcia naukowe skarżącego, będące podstawą nadania stopnia naukowego (w Ukrainie), nie są równoważne wymaganiom stawianym kandydatom do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk społecznych w dyscyplinie pedagogika określonych prawem polskim. Ponadto, przedłożona praca ma szereg wad merytorycznych i formalnych, szczegółowo opisanych w trzech recenzjach. Na poparcie przedstawionego stanowiska organ drugiej instancji w wydanej decyzji przywołał obszerne ich fragmenty. Rektor mając na względzie przedmiotowe recenzje, jak też opinię zawartą w uchwale Rady Dyscypliny Pedagogika (...), nie przekroczył, w ocenie Sądu, zasady swobodnej oceny dowodów. Podjęta przez niego decyzja nie nosiła także cech dowolności. Ilość i rozmiar wad oraz waga sformułowanych zarzutów, uzasadniały podzielnie opinii Rady, zgodnie z którą poziom merytoryczny i warsztatowy pracy nie spełniał polskich wymagań w zakresie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dyscyplinie pedagogika. Konkluzja organu nie była zatem dowolna, gdyż znajdowała oparcie w zgromadzonym i ocenionym przez organ materiale dowodowym. Przedłożone zaś recenzje nie budziły wątpliwości. Były wnikliwe, opracowane rzetelnie i obiektywnie, a ich treść oraz konkluzje są spójne. Wszystkie kończyły się odmową poparcia wniosku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości. Skarżący kasacyjnie wniósł o: 1. przeprowadzenie rozprawy kasacyjnej; 2. uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji oraz poprzedzających go decyzji i ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji, ze wskazaniem w orzeczeniu kończącym sprawę konieczności wydania zaświadczenia potwierdzającego nostryfikacją stopnia naukowego skarżącego w związku ze spełnieniem przez niego wszelkich prawem przewidzianych przesłanek do dokonania takiej nostryfikacji; 3. uchylenie postanowienia - uchwały 87 Rady Dyscypliny Pedagogiki Uniwersytetu (...) z dnia 9 czerwca 2022 r. o skierowaniu dokumentów dołączonych do wniosku skarżącego do recenzji, z uwagi na brak uzasadnionych wątpliwości, które pozwalałyby na przeprowadzenie recenzji; 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. Skarżący kasacyjnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 328 ust. 1-3 ustawy poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi administracyjnej na decyzję o odmowie nostryfikacji (uznania za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego) stopnia doktora nauk nadanego skarżącemu zgodnie z prawem ukraińskim w S., z uwagi na stwierdzenie przez Sąd, że wydanie zaświadczenia o nostryfikacji ma charakter uznaniowy, podczas gdy przepis art. 328 ust 3 ustawy nie wskazuję na możliwość uznaniowego charakteru tej decyzji, a jedynie wskazuję poprzez użycie sformułowania "może być uznany za równoważny", że wydanie zaświadczenia o nostryfikacji nie jest konieczne, a odbywa się na wniosek zainteresowanego; 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami § 3 ust. 1 i 2 ppkt 1 lit b) i ppkt 2 rozporządzenia poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że wniosek skarżącego i dokumenty do niego załączone nie dają podstaw do nostryfikacji uzyskanego przez skarżącego tytułu naukowego na terenie Ukrainy, podczas gdy wniosek był kompletny co umożliwiało organowi wydanie zaświadczenia o nostryfikacji; 3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisem § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez ich zastosowanie i skierowanie dokumentów załączonych do wniosku skarżącego do recenzji, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły "szczególne przypadki uzasadnione wątpliwościami dotyczącymi osiągnięć stanowiących podstawę nadania wnioskodawcy stopnia naukowego" a z całą pewnością za uzasadnione wątpliwości nie można uznać skierowania do recenzji z uwagi na brak pracowników organu posiadających odpowiednią wiedzę i doświadczenie w tej dziedzinie nauki do przeprowadzenia tej recenzji, jak i konieczność oceny osiągnięć naukowych stanowiących podstawę nadania stopnia za granicą z oceną dokonywaną w postępowaniu o nadaniu tytułu doktora habilitowanego w prawie polskim; 4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisem § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i oddalenie skargi administracyjnej w sytuacji nieprzeprowadzenia przez Sąd I instancji weryfikacji czy przeprowadzenie przez organ recenzji było uzasadnione z uwagi na brak podania przez organ w postanowieniu o skierowaniu dokumentów do recenzji uzasadnienia "uzasadnionych wątpliwości", które pozwalałyby skorzystać przy procedurze nostryfikacji z recenzji, a Sąd ograniczył się jedynie do stwierdzenia na podstawie recenzji osób (które w uprzednio prowadzonej procedurze nie posiadały wiedzy i doświadczenia w dziedzinie nauki skarżącego do przeprowadzenia recenzji), że wynik recenzji wskazuję na istnienie uzasadnionych wątpliwości w sytuacji gdy organ sam uprzednio wskazywał na brak osób posiadających odpowiednią wiedzę aby w ogóle dokonać recenzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rektor, działający osobiście, wniósł o jej oddalenie. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu Rektor w pełnił podzielił stanowisko Sadu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należało, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. I tak, nie zasługiwał na uwzględnienie pierwszy zarzut skargi kasacyjnej, który miałby polegać na oddaleniu skargi na mocy art. 151 p.p.s.a. ze względu na nieprawidłowe zastosowanie przepisów art. 328 ust. 1-3 ustawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie przepis art. 328 ust. 3 ustawy nie wskazuje na możliwość uznaniowego charakteru tej decyzji, a jedynie, poprzez użycie sformułowania "może być uznany za równoważny", wskazuje, że wydanie zaświadczenia o nostryfikacji nie jest konieczne, a odbywa się na wniosek zainteresowanego. Przedstawioną w skardze kasacyjną wykładnię przepisu art. 328 ust. 3 ustawy należało uznać za wykładnię contra legem, a skarżący kasacyjnie pominął trzy różne normatywne ścieżki uznania stopnia naukowego za równoważny, które ustawodawca przewidział w ustawie, a które to ścieżki umożliwiają korzystanie przez beneficjenta z uprawnień wynikających z nadania mu stopnia naukowego, bądź stopnia w zakresie sztuki przez instytucję zagraniczną. Pierwszą z nich jest uznanie ustawowe równoważności tych stopni ze stopniami przewidzianymi w polskim porządku prawnym. Drugą ścieżką uznania stopnia naukowego oraz stopnia w zakresie sztuki za równoważny z polskim stopniem jest uznanie na podstawie umowy międzynarodowej. Natomiast trzecią ścieżką uzyskania tych uprawnień jest przeprowadzenie procedury nostryfikacyjnej, którą ustawodawca przewidział dla stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki, które z mocy prawa (na podstawie art. 328 ust. 2 i 3 ustawy) nie mogą być uznane za równoważne z polskimi stopniami naukowymi i stopniami w zakresie sztuki [zob. J.M. Zieliński, w: H. Izdebski, J.M. Zieliński (red.), Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, 2019, kom. do art. 328, Nb 4, cyt. za W. Kiełbasiński, B. Pietrzyk-Tobiasz, M. W. Kuliński (red.), Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz [w:] Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dla studenta i doktoranta – komentarz praktyczny, wyd. 1, 2024, Legalis, komentarz do art. 328). Wszystkie te ścieżki zostały odrębnie uregulowane w poszczególnych jednostkach redakcyjnych przepisu art. 328 ustawy, przy czym tryb ustawowy, bez konieczności prowadzenia nostryfikacyjnego został przewidziany w ust. 1 tego przepisu w brzmieniu: "Stopień naukowy i stopień w zakresie sztuki nadany przez uprawnioną instytucję działającą w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym jest równoważny z odpowiednim stopniem naukowym lub stopniem w zakresie sztuki, o których mowa w ustawie". To dlatego ustawodawca użył w ust. 1 przepisu art. 328 ustawy sformułowania "jest równoważny", a zatem jednoznacznie wskazał, że stwierdzenie równoważności nie jest ustalane w ramach postępowania nostryfikacyjnego, ale objęte jest skutkiem ex lege. W sposób zbliżony, ale już nie tożsamy oraz stricte kazuistyczny, ustawodawca unormował uznanie stopnia doktora (i tylko tego stopnia) nadanego przez Europejski Instytut Uniwersytecki, zgodnie z Konwencją powołującą Europejski Instytut Uniwersytecki, sporządzoną we Florencji dnia 19 kwietnia 1972 r. (at. 328 ust. 2 ustawy) Natomiast w art. 328 ust. 3 ustawy przewidział łącznie dwa przypadki, inne niż w ust. 1 i 2 ustawy, co wyraźnie podkreśla sama treść tego przepisu. Brzmi ona następująco: "Stopień naukowy i stopień w zakresie sztuki nadany przez instytucję inną niż ta, o której mowa w ust. 1 i 2, może być uznany za równoważny z odpowiednim polskim stopniem na podstawie umowy międzynarodowej, a w przypadku jej braku - w drodze postępowania nostryfikacyjnego." Do przypadków tych należy zatem - po pierwsze - uznanie stopnia naukowego za równoważny na podstawie umowy międzynarodowej oraz - pod drugie – uznanie tego stopnia w drodze postępowania nostryfikacyjnego. W przypadku umowy międzynarodowej ustawodawca dał możliwość uznania za równoważny stopnia naukowego na podstawie umowy międzynarodowej tak obowiązującej, ale również i każdej przyszłej, zawartej w takim właśnie przedmiocie. Dlatego w odniesieniu do umowy międzynarodowej użyte sformułowanie "może być uznany za równoważny" należy odczytywać jako możliwość uznania stopnia naukowego za równoważny na mocy zawartej i wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej o takim właśnie przedmiocie. Natomiast w przypadku braku obowiązującej umowy międzynarodowej ustawodawca przewidział ww. ścieżkę trzecią, tzn. uznanie stopnia naukowego w drodze postępowania nostryfikacyjnego, z tą z kolei uwagą, że w odniesieniu do postępowania nostryfikacyjnego użyte sformułowanie "może być uznany za równoważny" należy już odczytywać jako możliwość (ale nie obowiązek) takiego uznania w wyniku przeprowadzonego w tym przedmiocie postępowania nostryfikacyjnego na wniosek zainteresowanego (art. 328 ust. 3 i 4 ustawy). W tym ostatnim przypadku nie ma bowiem normy ogólnej będącej źródłem uznania stopnia naukowego (normy ustawowej albo normy międzynarodowej), ale konieczne staje się rozstrzyganie kwestii uznania stopnia naukowego każdorazowo in concreto - na indywidualny wniosek i w indywidualnej sprawie. Z tych właśnie przyczyn, wbrew treści ww. zarzutu, nie można było przyjąć, że do nostryfikacji (wydania zaświadczenia) wystarczało samo tylko złożenie wniosku wraz z dokumentami wymienionymi w § 3 ust. 1 i 2 ppkt 2 rozporządzenia, a naruszenie tych właśnie przepisów wykonawczych w zw. z art. 151 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie uczynił przedmiotem 2. zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie także i z innej, niezależnej przyczyny, tkwiącej nie tyle w ustawie (jej przepisie art. 328), ale w spójnej regulacji rozporządzenia. Rozporządzenie to wprost przewiduje merytoryczną ocenę złożonego wniosku i załączonych do niego dokumentów, a nie tylko ich proste przyjęcie i ocenę formalną (vide § 4 ust. 2 rozporządzenia). Natomiast skarżący kasacyjnie błędnie wywiódł, że to sama ocena formalna (kompletność złożonej dokumentacji) miałaby zawsze prowadzić do pozytywnej dla strony nostryfikacji. Taka merytoryczna ocena wynika nie tylko z oceny dokumentacji nostryfikacyjnej przewidzianej wprost w § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia (skierowanie dokumentów do recenzji i wyznaczenie recenzentów), ale także z przewidzianych w rozporządzeniu dwóch możliwych i zarazem przeciwstawnych końcowych rozstrzygnięć całego postępowania (uznania lub odmowy uznania stopnia naukowego - § 7 rozporządzenia). Na powyższe, normatywne okoliczności trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, stwierdzając, że: "Wbrew oczekiwaniom skarżącego, postępowanie nostryfikacyjne nie zostało ograniczone przez ustawodawcę do wydania zaświadczenia w trybie administracyjnym". Sąd I instancji przypomniał również, że już na wstępnie rozporządzenia prawodawca określa jego przedmiot jako unormowanie szczegółowego trybu postępowania nostryfikacyjnego (§ 1 rozporządzenia), co stanowi przedmiot szerszy niż tylko ten ograniczony do określenia rodzajów dokumentów dołączanych do wniosku o uznanie stopnia naukowego nadanego za granicą za równoważny (§ 1 pkt 1 rozporządzenia). Przechodząc zatem do zarzutu naruszenia § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenie, które miałoby w ocenie skarżącego kasacyjnie skutkować nieprawidłowym oddaleniem skargi, trzeba było przypomnieć, że "szczególne przypadki uzasadnione wątpliwościami" to, jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, przedmiot wiedzy eksperckiej podmiotu posiadającego kategorię naukową A+ albo A w dyscyplinie, której dotyczy wniosek. Jest to zatem zakres wiadomości specjalnych, które mieszczą się w gwarantowanej normatywnie autonomii uczelni i z tego powodu nie mogą być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, w tym kontroli instancyjnej sądu kasacyjnego. Kwestia ta umknęła z pola widzenia skarżącego kasacyjnie. Nie dostrzegł on bowiem faktu, że postępowanie nostryfikacyjne jest prowadzone właśnie przez uczelnię o określonej kategorii naukowej, a zatem przez podmiot o wiedzy specjalnej. Zakres tej wiedzy ma charakter autonomiczny w tym znaczeniu, że to uczelni pozostawiono chronioną Konstytucją RP i przywołaną ustawą sferę wolności w ocenie wartości osiągnięć wynikających z nostryfikowanego stopnia naukowego (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 in fine i art. 9 ust. 2 ustawy). Oczywiście zarówno art. 70 ust. 5 Konstytucji RP, jak też art. 9 ust. 2 ustawy wyraźnie stanowi o autonomii na zasadach określonych w ustawie i to dlatego ustawodawca, w ramach przepisu art. 328 ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych w oparciu o delegację zamieszczona w jego ust. 8, nałożył na uczelnię określoną procedurę, ze szczegółową regulacją dotycząca m.in. kwalifikacji recenzentów i ich ilości. To tylko zatem te wymagania, a nie kwestie ściśle związane z wartością naukową określonych prac naukowych (i uzyskanych w ich oparciu stopni naukowych) w określonych dyscyplinach naukowych podlegają kontroli co do ich zgodności z prawem. Słusznie zatem Sąd I instancji powołał się na zasadę autonomii uczelni, zwracając za organem uwagę na ekspercki aspekt postępowania nostryfikacyjnego, który już takiej kontroli nie podlega. Skarga kasacyjna nie miała też usprawiedliwionych podstaw w części obejmującej zarzut naruszenia § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez brak wskazania przyczyn uznania "uzasadnionych wątpliwości" przez organ i to w sytuacji gdy, jak stwierdził skarżący kasacyjnie, w uprzednio prowadzonej procedurze recenzenci nie posiadali wiedzy i doświadczenia w dziedzinie nauki skarżącego (zarzut 4. skargi kasacyjnej). Z zarzutem tym nie można się zgodzić, ponieważ w uprzednio kontrolowanym przez Sąd I instancji postępowaniu w ogóle nie doszło do skierowania dokumentów do recenzji, a przedmiotem oceny Sądu I instancji był brak właściwości Rady Dyscypliny Naukowej, a nie sposób powołania, czy też wyniki pracy recenzentów. Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny, w pkt. 2. sentencji wyroku, oddalił wniosek organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 (ONSA i WSA 2013 nr 3, poz. 38, str. 36), przepisy art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W tej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, lecz osobiście przez piastuna organu, a zatem brak było podstaw do zwrotu kosztów w tym zakresie.