III OSK 6651/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. Z. o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6651/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 80/21 w sprawie ze skargi A. Z. na akt Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do służby w Policji postanawia: odmówić uzupełnienia wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 15 kwietnia 2021 r., III SA/Gl 80/21, po rozpoznaniu skargi A. Z., uchylił zaskarżony akt Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do służby w Policji. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Komendant Wojewódzki Policji w K. Odpis skargi kasacyjnej został doręczony A. Z. 5 lipca 2021 r. Jak wynika z akt sądowych, zarządzeniem z 27 lipca 2021 r., Zastępca Przewodniczącego Wydziału III WSA w Gliwicach, zarządził zwrot odpowiedzi na skargę kasacyjną jej nadawcy r.pr. [...] , wskazując jako podstawę działania - art. 66 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Pełnomocnik skarżącej przy piśmie z 2 września 2021 r. nadesłał odpowiedź na skargę kasacyjną datowaną na 12 lipca 2021 r., w której odniósł się do treści skargi kasacyjnej organu oraz zawarł wniosek o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 stycznia 2023 r., III OSK 6651/21, oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Wnioskiem z 13 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o uzupełnienie powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2023 r., poprzez orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego, podnosząc, że żądanie co do kosztów zgłosił w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jeżeli orzeczenie uzupełniające dotyczy wyłącznie kosztów, sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia (a contrario art. 157 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 193 p.p.s.a. wniosek taki można również złożyć w postępowaniu kasacyjnym. Jednym z dodatkowych orzeczeń, które według przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zamieszcza z urzędu, jest orzeczenie o kosztach postępowania, gdyż przepis art. 209 p.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i 204 p.p.s.a. W niniejszej sprawie, z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej od wyroku uwzględniającego skargę znajduje zastosowanie art. 204 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez: 1. organ – jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę albo przez 2. skarżącego – jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Zgodnie zaś z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Do niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, które mogą podlegać zwrotowi od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz strony przeciwnej, na podstawie art. 204 p.p.s.a. należy zaliczyć również zwrot kosztów związanych z przygotowaniem odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika. Stosownie bowiem do art. 179 p.p.s.a. strona, która nie wniosła skargi kasacyjnej, może wnieść do wojewódzkiego sądu administracyjnego odpowiedź na skargę kasacyjną w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. Po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi lub po zarządzeniu doręczenia odpowiedzi wnoszącemu skargę kasacyjną, wojewódzki sąd administracyjny niezwłocznie przedstawi skargę kasacyjną wraz z odpowiedzią i aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Z powyższego wynika zatem, że termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynosi 14 dni od doręczenia stronie odpisu skargi kasacyjnej. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. powoduje, że pismo to traci przymiot odpowiedzi na skargę kasacyjną i staje się zwykłym pismem procesowym, z którym na zasadach ogólnych zapoznają się sąd orzekający w sprawie, jak również strony postępowania, którym to pismo zostanie doręczone. Oznacza to, że zawarty w takim piśmie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania jest nieskuteczny i w związku z tym nie wywołuje zamierzonych skutków. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zachodzą zatem podstawy do zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Wyjaśnić bowiem należy, że do odpowiedzi na skargę kasacyjną, jako pisma procesowego, zastosowanie znajduje obowiązek wynikający z art. 66 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w toku sprawy adwokaci, radcy prawni, doradcy podatkowi i rzecznicy patentowi doręczają sobie nawzajem pisma bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty lub przesyłką poleconą. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą. Pisma niezawierające powyższego oświadczenia podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku. Obowiązek ten nie dotyczy wniesienia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu, skargi o wznowienie postępowania i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (§ 2). Obowiązek ten zachodzi w przypadku wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika. Niezamieszenie takiego oświadczenia w odpowiedzi na skargę kasacyjną, stanowi brak formalny pisma, który jednak nie podlega wezwaniu do uzupełnienia na zasadzie art. 49 § 1 p.p.s.a., lecz, jak stanowi zd. 2 art. 66 § 1 p.p.s.a., podlega zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku. Z akt sprawy wynika, że odpowiedź na skargę kasacyjną zawierała brak formalny w postaci braku oświadczenia o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą na adres drugiej strony. W związku z tym odpowiedź na skargę kasacyjną została zwrócona pełnomocnikowi skarżącego stosownie do art. 66 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Wobec tego, pismo to nie mogło wywierać skutków przewidzianych dla pisma stanowiącego odpowiedź na skargę kasacyjną w rozumieniu art. 179 p.p.s.a. Nadesłana przy piśmie procesowym z 2 września 2021 r. odpowiedź na skargę kasacyjną nie mogła wywołać skutków procesowych, bowiem została ona wniesiona po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. W konsekwencji nie można zatem przyjąć, że za sporządzenie tego pisma przysługuje wynagrodzenie, co jednocześnie uniemożliwiło przyjęcie, że strona poniosła w ramach postępowania kasacyjnego koszty podlegające zwrotowi. Tym samym pomimo oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji uwzględniającego skargę, wniosek skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa nie mógł skutkować ich przyznaniem, bowiem zwrot kosztów przysługuje jedynie za terminowe sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez profesjonalnego pełnomocnika (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2021 r., II GSK 224/21; postanowienie NSA z 23 marca 2021 r., III OSK 3342/21). Powyższe oznacza, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2023 r., orzeczono o całości sprawy, a brak orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego wynikał z tego, że brak było podstaw do ich przyznania. Tym samym wniosek strony o uzupełnienie wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 157 § 1, 2 i 3 w związku z art. 193 p.p.s.a, orzekł jak w postanowieniu.