III OSK 639/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2283/24 odrzucającego skargę M. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wniosku do Prezydenta m.st. Warszawy o odwołanie ze stanowiska dyrektora postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2283/24, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i 6 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej zwanej p.p.s.a.) odrzucił skargę M. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie wniosku do Prezydenta m.st. Warszawy o odwołanie ze stanowiska dyrektora (pkt I) oraz zwrócił skarżącej ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt II). W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu, albowiem zaskarżona uchwała nie wpływa na indywidualną sytuację prawną skarżącej. Zaskarżona uchwała dotyczy jedynie skierowania wniosku do Prezydenta m.st. Warszawy za pośrednictwem Biura Edukacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy o odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora. Została ona podjęta w oparciu o § 45 pkt 7 Statutu Dzielnicy [...], a więc w zakresie sprawowanego nadzoru. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu I instancji zaskarżona uchwała nie posiada cech rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej ani w znaczeniu procesowym, ani w znaczeniu materialnym. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 5a i pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. polegające na uznaniu, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, w związku z oceną, iż zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] w przedmiocie wniosku do Prezydenta m.st. Warszawy o odwołanie M. C. ze stanowiska dyrektora nie spełnia przesłanek niezbędnych do uznania jej za jakikolwiek z aktów/czynności określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (w tym za akt, o którym mowa z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), do których kontroli uprawniony jest sąd administracyjny, co doprowadziło do odrzucenia skargi, podczas gdy uchwała w zakresie, w jakim wnioskuje o odwołanie M. C. z funkcji dyrektora szkoły ze względu na wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy jest sprawą z zakresu działalności administracji publicznej oddziałującą na indywidualną sytuację prawną skarżącej i jako taka powinna zostać rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, 2. art. 132 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie istoty sprawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, ponieważ godzi ona w jej prawa przez wywołanie negatywnych następstw prawnych w postaci odwołania jej ze stanowiska dyrektora, w czasie ustawowo zagwarantowanej, pięcioletniej kadencji. Zarząd Dzielnicy [...] w zaskarżonej uchwale wyraźnie wskazał personalia skarżącej oraz tryb odwołania w postaci z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Skarżąca dodała, że na skutek uchwały Zarządu Dzielnicy [...], Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wydał zarządzenie nr [...] z [...] sierpnia 2024 r. w sprawie odwołania M. C. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] z dniem 31 sierpnia 2024 roku. Odpowiedź na skargę kasacyjną Zarządu Dzielnicy [...] została stronie zwrócona zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 2 kwietnia 2025 r., wydanym na podstawie art. 66 § 1 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Nie zachodzi też żadna z przesłanek z art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, kontrolując zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Należy podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że zaskarżona w tej sprawie uchwała Nr [...] w sprawie wniosku do Prezydenta m.st. Warszawy o odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora nie należy do kategorii aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uchwała ta nie posiada cech rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej ani w znaczeniu procesowym, ani materialnym. Kluczowe znaczenie należy przypisać ustaleniu, iż zaskarżoną uchwałą Zarząd Dzielnicy [...] wyłącznie zwrócił się do Prezydenta m.st. Warszawy z wnioskiem o odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...]. Nietrafna jest argumentacja skargi kasacyjnej, jakoby bez znaczenia pozostawał fakt, że akt Zarządu Dzielnicy [...] nie odwoływał bezpośrednio skarżącej z funkcji, tylko pośrednio skłonił do tego inny organ - Prezydenta m. st. Warszawy. Skarżąca przyznaje, iż w następstwie wydania zaskarżonej uchwały Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wydał zarządzenie nr [...] z [...] sierpnia 2024 r. w sprawie odwołania M. C. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] z dniem 31 sierpnia 2024 roku. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest tylko taki akt, który ma charakter władczy i dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc bezwarunkowo wywołuje skutek prawny w zakresie sytuacji adresata aktu. W uchwale z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że akty lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są to takie akty lub czynności, które: a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.; b) są podejmowane w sprawach indywidualnych; c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych; d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Tylko akt odwołania ze stanowiska, przez definitywne odebranie skarżącej uprawnienia związanego z pełnioną funkcją dyrektora szkoły, w sposób władczy ingeruje w sytuację prawną skarżącej. Należy podkreślić, iż niedopuszczalność uczynienia przedmiotem skargi do sądu administracyjnego uchwały o złożeniu wniosku do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego o odwołanie ze stanowiska dyrektora nie wyklucza możliwości kontroli zgodności z prawem tego wniosku. Kontrola taka jest możliwa za pośrednictwem skargi na akt odwołania. Zgodnie bowiem z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach sprawy i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy", której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Tym samym w granicach sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej kontroli aktu odwołania ze stanowiska dyrektora pozostaje również analiza podstaw faktycznych i prawnych do podjęcia tego rozstrzygnięcia, na wszelkich etapach prowadzących do wydania wiążącego rozstrzygnięcia o uprawnieniach lub obowiązkach z zakresu administracji publicznej. Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd art. 132 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 5a i pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. nie mogły zostać uznane za uzasadnione. Sąd I instancji rozważył i prawidłowo uznał, iż zaskarżona uchwała nie posiada cech rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie administracyjnej ani w znaczeniu procesowym, ani w znaczeniu materialnym, a w konsekwencji trafnie odrzucił przedmiotową skargę. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.