III OSK 621/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "A." sp. z o.o. z siedzibą w Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Go 125/23 odrzucającego skargę "A." sp. z o.o. z siedzibą w Z. na bezczynność Rady Miasta Zielona Góra w przedmiocie udostępnienia usług organizacji komunikacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz "A." sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z 29 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę "A." sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: skarżąca) na bezczynność Rady Miasta Zielona Góra w przedmiocie udostępnienia usług organizacji komunikacji publicznej. Odpis postanowienia z 29 listopada 2023 r. został doręczony na adres skarżącej 5 grudnia 2023 r. W dniu 12 grudnia 2023 r. do Sądu I instancji wpłynęło drogą elektroniczną pismo skarżącej zatytułowane zażalenie. Zarządzeniem z 15 grudnia 2023 r. Sąd I instancji uznał zażalenie za skargę kasacyjną od postanowienia z 29 listopada 2023 r. i skierował sprawę w tym przedmiocie na posiedzenie niejawne. Następnie do Sądu I instancji wpłynęło za pośrednictwem poczty odręcznie sporządzone pismo z 5 stycznia 2024 r. (nadane w tym samym dniu) zatytułowane "skarga kasacyjna". W treści pisma wskazano: "skarżę na odrzucenie skargi "A." sp. z o.o. w Z. na bezczynność Rady Miasta Zielona Góra w przedmiocie udostępnienia usług organizacji komunikacji publicznej - dokument skargi podpisałem podpisem zaufanym, kopię dokumenty dołączam. Nie wzywano mnie do uzupełnienia braków". Pismo zostało podpisane przez przedstawiciela skarżącej. W piśmie znajduje się również odręczna adnotacja: "Niniejsza skarga została sporządzona i sprawdzona [słowo nieczytelne] merytorycznie przez pełnomocnika procesowego strony dnia 05.01.2023 oraz [słowo nieczytelne] drogą elektroniczną". Pod adnotacją znajduje się pieczątka oraz podpis adwokata P.P. Do pisma załączono plik załączników, w tym pełnomocnictwo procesowe. Postanowieniem z 10 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę kasacyjną skarżącej (pismo zatytułowane "Zażalenie"), która wpłynęła do tego Sądu 12 grudnia 2023 r. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarga kasacyjna nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie Sąd I instancji wyjaśnił, że skardze kasacyjnej z 5 stycznia 2024 r. "zostanie nadany odrębny bieg". Zarządzeniem z 10 stycznia 2024 r. Sąd I instancji wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez: a) wskazanie, czy orzeczenie zaskarżone jest w całości, czy w części; b) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; c) złożenie wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany; d) złożenie wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy; e) wskazanie stron postępowania i ich pełnomocników; f) złożenie odpisu pisma uzupełniającego, własnoręcznie podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem; - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 178 p.p.s.a.). Pismem z 22 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił braki skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Poza wymaganiami, o których stanowi art. 176 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a). Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 p.p.s.a., innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z kolei zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, z czym wiąże się między innymi obowiązek sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika (tzw. przymus adwokacko-radcowski z art. 175 p.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że w dacie wniesienia skargi kasacyjnej, pismo to musi już zawierać określone elementy tj. przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Pozostałe elementy składowe skargi kasacyjnej mają charakter braków formalnych i mogą zostać uzupełnione na skutek wezwania Sądu. Natomiast przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie nie jest tego rodzaju brakiem i w tym zakresie skarga kasacyjna nie może zostać uzupełniona. Skarga kasacyjna, które nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia jest skargą kasacyjną z innych przyczyn niedopuszczalną w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. i na tej podstawie podlega odrzuceniu. Oznacza to, że w tej sprawie Sąd I instancji nie miał podstaw prawnych do wezwania pełnomocnika skarżącej do przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, tak jak to uczynił w zarządzeniu z 10 stycznia 2024 r. Skarga kasacyjna nie zawierała tego istotnego elementu, więc brak było również podstaw do wzywania pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia pozostałych braków o charakterze formalnym, ponieważ już tylko z powodu braku przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Pismo zatytułowane "Usunięcie braków formalnych skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim" złożone 22 stycznia 2023 r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji stanowiło więc w istocie nową skargę kasacyjną, złożoną jednak z uchybieniem terminu, który upływał 4 stycznia 2024 r. Zgodnie z art. 180 in principio p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W tej sprawie Sąd I instancji nieprawidłowo wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, podczas gdy podlegała ona odrzuceniu jako z innych przyczyn niedopuszczalna. W związku z tym konieczne było odrzucenie skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów i na podstawie art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.