Sygnatura
III OSK 6107/21
III OSK 6107/21 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 18 grudnia 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Olga Libiszewska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Instytutu [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2441/20 w sprawie ze skargi Instytutu [...] w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z września 2020 r. (bez określonej daty dziennej i numeru) w przedmiocie odmowy wpisu na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Nauki na rzecz Instytutu [...] w [...] kwotę 1257 (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2441/20 oddalił skargę Instytutu [...] we W. (dalej jako Instytut) na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z września 2020 r. (bez określonej daty dziennej i numeru) w przedmiocie odmowy wpisu na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej przedsięwzięcia pod nazwą "[...]". Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 24 czerwca 2020 r. nr DIR/PMIB/2020/21 Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie art. 374 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85) zwanej dalej P.s.w.n., odmówił Instytutowi wpisu infrastruktury badawczej pod nazwą "[...]" na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej. Na skutek wniosku Instytutu o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z września 2020 r. (bez określonej daty dziennej i numeru) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 24 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że podjęto wszelkie przewidziane prawem środki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - materiał dowodowy jest kompletny i został oceniony przy wykorzystaniu wiedzy specjalistycznej. Powołując właściwy Zespół doradczy, Minister przyjął, że przedkładane przez przedmiotowe gremium rekomendacje powstały w oparciu o rzetelną analizę i wybitną wiedzę ekspercką. Podstawą zaś oceny wniosków były kryteria określone w stosownym rozporządzeniu, uwzględniano jednak oceny wszystkich wniosków złożonych w ramach naboru. Ostateczna ocena wniosku Instytutu o wpisanie przedsięwzięcia pn. "[...]" na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, ustalona zgodnie z zasadą określoną w § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie wpisywania infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej oraz sposobu jej przeglądu (Dz. U. z 2019 r. poz. 661) zwanego dalej rozporządzeniem, wyniosła 3,53 pkt na 5,00 pkt możliwych, tym samym przedmiotowy wniosek zajął 109. miejsce na liście rankingowej (na 146 rozpatrywanych wniosków). Skargę na powyższą decyzję wniósł Instytut, zarzucając naruszenie: art. 107 § 3 w związku z art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) zwanej dalej K.p.a.; art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a.; art. 80 K.p.a.; § 5 ust. 2 rozporządzenia; art. 374 ust. 5 P.s.w.n. w związku z w § 5 ust. 2 rozporządzenia; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 6 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił uznając, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie kwalifikacyjne dotyczące oceny wniosku Instytutu o wpis przedsięwzięcia pod nazwą [...]" na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą określoną w przepisach P.s.w.n. oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie wpisywania infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej oraz sposobu jej przeglądu. W postępowaniu tym nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Podkreślono w szczególności, że oceny wniosku dokonał Zespół doradczy powołany zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 czerwca 2019 r. oraz dwóch ekspertów, w tym jeden zagraniczny. Zespół doradczy oraz eksperci dokonali oceny wniosku według kryteriów określonych w art. 374 ust. 5 P.s.w.n. oraz stosując zasady punktacji i wagi określone w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Przy obliczaniu oceny końcowej wzięto pod uwagę wszystkie wagi kierując się zasadami określonymi w § 5 ust. 3 rozporządzenia. Ocena ta wyniosła 3,53 pkt na 5,00 pkt możliwych. Tym samym przedmiotowy wniosek zajął 109. miejsce na liście rankingowej (na 146 rozpatrywanych wniosków) i nie został rekomendowany przez Zespół doradczy do wpisu na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, wniosek został oceniony przez Zespół doradczy oraz przez ekspertów w oparciu o wszystkie kryteria określone w ustawie, co potwierdzają formularze ocen załączone do akt sprawy, a treść tych ocen jest znana Instytutowi. Z faktu, że Minister przytoczył w uzasadnieniu decyzji argumenty oceniających, które uznał za szczególnie istotne, dotyczące tylko trzech kryteriów, w żadnym razie nie można wywodzić, że pozostałe kryteria nie były brane pod uwagę przy ocenie wniosku. Nieuzasadniony jest też zarzut, że oceniający zastosowali kryterium oceny wniosku, który nie wynika z przepisów ustawy, tj. kryterium współpracy z innymi ośrodkami w Polsce posiadającymi kolekcje mikroorganizmów. Kwestia współpracy z innymi ośrodkami w Polsce została bowiem zaakcentowana w ramach oceny kryterium unikatowości infrastruktury w skali krajowej oraz w ramach oceny kryterium stopnia zainteresowania infrastrukturą ze strony krajowego środowiska naukowego. Wyjaśniono, że w świetle przepisów rozporządzenia, ocena merytoryczna wniosków w ramach kryteriów określonych w ustawie jest pozostawiona Zespołowi doradczemu oraz dwóm niezależnym ekspertom, gdyż niezbędna do takiej oceny jest wiedza specjalistyczna. Uzasadnienie decyzji Ministra z dnia 24 czerwca 2020 r. może wprawdzie budzić pewien niedosyt, gdyż ograniczono się w nim do przestawienia procedury rozpoznawania wniosku oraz przytoczenia argumentów oceniających sformułowanych w ramach oceny trzech kryteriów, które Minister uznał za szczególnie istotne. Minister wydając tę decyzję opierał się na ocenie wniosku wraz z uzasadnieniem przedstawionej przez Zespół doradczy oraz jego rekomendacji dotyczącej wpisu infrastruktury na Mapę. Minister nie prowadził samodzielnej merytorycznej oceny wniosku. Dlatego też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Ministra, zgodnie z art. 369 ust. 2 w związku z art. 374 ust. 11 P.s.w.n., przysługuje tylko w zakresie naruszenia procedury rozpoznawania wniosku, a nie jego merytorycznej oceny przez Zespół doradczy i ekspertów. Także sądowa kontrola musiała się ograniczyć do tego, czy w postępowaniu przed organem zachowane zostały reguły proceduralne dotyczące rozpoznawania wniosku. Sąd wskazał, że zarzuty sformułowane przez Instytut zarówno w skardze jak i wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowią de facto polemikę z merytoryczną oceną wniosku. Minister w decyzji wydanej w następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odniósł się do tych zarzutów, które dotyczyły naruszenia procedury rozpoznawania wniosku. Zarzuty dotyczące merytorycznej oceny wniosku pozostawały natomiast poza jego oceną. Sąd zaakcentował przy tym, że nie był uprawniony do merytorycznej weryfikacji ocen Zespołu doradczego oraz ekspertów, które stanowiły podstawę wydanych w sprawie decyzji o odmowie wpisu przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej. Jednocześnie Sąd dostrzegł zaistniałą wadliwość decyzji wydanej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W decyzji określono datę wydania decyzji jako wrzesień 2020 r., bez podania daty dziennej. Brak daty dziennej nie pozbawia jednak tego pisma charakteru decyzji administracyjnej, lecz stanowi wadę, która może być usunięta w trybie art. 113 K.p.a. Brak w zakresie oznaczenia daty dziennej nie miał zatem wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika nadto, że decyzja ta została doręczona stronie skarżącej w dniu 2 października 2020 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Instytut, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd skargi, mimo że uzasadnienie decyzji organu o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji sporządzone zostało z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. w sposób uniemożliwiający identyfikację merytorycznych przesłanek argumentujących wydanie takiego rozstrzygnięcia, jak również w sytuacji błędnego przyjęcia przez organ, że nie stanowi naruszenia ograniczenie do omówienia argumentów w zakresie niektórych kryteriów oceny, a z pominięciem pozostałych przesłanek oceny określonych w § 5 rozporządzenia, co w konsekwencji uniemożliwiło zweryfikowanie stanowiska organu; b) art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów art. 77 § 1 K.p.a. z związku z art. 7 K.p.a. polegającego na dwukrotnym dokonaniu przez organ oceny zgormadzonego w sprawie materiału w sposób sprzeczny z zasadami prawdy obiektywnej, normami ww. ustawy i rozporządzenia oraz w sposób uniemożliwiający rzetelną ocenę kryteriów warunkujących wpis na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej w zakresie obu zespołów powołanych do dokonania oceny; c) art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd skargi, pomimo naruszenia przez organ art. 80 K.p.a. polegającego na dokonaniu przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu w postaci (dwukrotnej) opinii Zespołu doradczego, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, mimo wskazania przez skarżącego nieprawidłowości i niejasności decyzji oraz opinii będącej jej podstawą; d) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy oraz nieustosunkowanie się przez Sąd do wszystkich podnoszonych przez skarżącego zarzutów, co w konsekwencji, wobec lakonicznego uzasadnienia wyroku, uniemożliwiło skarżącemu zapoznanie się z przesłankami zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia i uniemożliwia kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia, jak również sporządzenie uzasadnienia, które stanowi w zasadniczym zakresie powtórzenie argumentacji zaprezentowanej przez organ w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia 20 czerwca 2020 r., 2) prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie art. 374 ust. 5 P.s.w.n. w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, iż postępowanie kwalifikacyjne, dotyczące oceny wniosku skarżącego o wpis na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą określoną w ww. przepisach ustawy i rozporządzenia, mimo naruszenia przez organ ww. przepisów i wydania decyzji o odmowie wpisu przy przyjęciu kryterium oceny, które nie zostało sformułowane w ww. przepisach, a odnoszące się do braku współpracy z innymi ośrodkami w Polsce, jak również dokonanie przez organ rozróżnienia kryteriów pod względem ich istotności dla oceny wniosku z pominięciem wagi ustalonej na mocy ww. rozporządzenia, co ostatecznie doprowadziło do wadliwej oceny wniosku. W oparciu o wskazane zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych. W przypadku zaś oddalenia skargi kasacyjnej wniesiono o odstąpienie od zasądzenia zwrotów kosztów postępowania kasacyjnego w całości. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Edukacji i Nauki wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sadem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest zasadna. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jak i na zarzutach naruszenia prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu powinny podlegać zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13). Warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania jest stwierdzenie istotnego wpływu zaistniałego naruszenia na wynik sprawy. W analizowanej sprawie zarzuty naruszenia prawa procesowego są wprost powiązanie z zarzutami naruszenia prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie co powoduje, że tak zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego zostaną rozpoznane razem. Zasadnie strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że uzasadnienie decyzji organu o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji sporządzone zostało z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. w sposób uniemożliwiający identyfikację przesłanek argumentujących wydanie takiej decyzji, jak również w sytuacji błędnego przyjęcia przez organ, że nie stanowi naruszenia ograniczenie do omówienia argumentów w zakresie niektórych kryteriów oceny, a z pominięciem pozostałych przesłanek oceny określonych w art. 374 ust. 5 P.s.w.n. w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia, co w konsekwencji uniemożliwiło zweryfikowanie stanowiska organu. Podstawą prawną oceny wniosków o wpisanie infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej jest art. 374 ust. 5 P.s.w.n., zgodnie z którym przy ocenie takich wniosków uwzględnia się: 1) unikatowość infrastruktury w skali krajowej i międzynarodowej; 2) zgodność celów i założeń infrastruktury z krajowymi i międzynarodowymi politykami w zakresie badań naukowych, rozwoju i innowacji; 3) potencjał instytucjonalny oraz kadrowy wnioskodawcy; 4) stopień zainteresowania infrastrukturą ze strony krajowego i międzynarodowego środowiska naukowego i przedsiębiorców; 5) zasadność kosztów związanych z infrastrukturą; 6) możliwość powstania infrastruktury w perspektywie krótko- i średniookresowej i 7) perspektywę powstania infrastruktury we współpracy międzynarodowej. Zgodnie z art. 374 ust. 11 P.s.w.n. do postępowań w sprawie wpisania infrastruktury na Mapę stosuje się odpowiednio art. 369 ust. 2 tej ustawy, w takim postępowaniu nie stosuje się art. 10, art. 35-37, art. 61 § 4, art. 79a, art. 81 oraz art. 96a-96n K.p.a. Zgodnie zaś z odwołaniem do stosowania art. 369 ust. 2 P.s.w.n. stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku naruszenia procedury przyznawania środków finansowych. Trafnie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie, że zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Ponieważ w postępowaniu o przyznanie finansowania infrastruktury wpisanej do Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej składane wnioski poddawane są ocenie, to w zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji powinna być zawarta całościowa ocena wniosku strony skarżącej kasacyjnie. Sposób oceny zawiera § 5 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym ocena wniosku polega na przyznaniu od 1 do 5 punktów w ramach każdego z kryteriów oceny, o których mowa w powołanym art. 374 ust. 5 P.s.w.n. z uwzględnieniem następujących wag: 1) unikatowość infrastruktury w skali krajowej i międzynarodowej - 20%; 2) zgodność celów i założeń infrastruktury z krajowymi i międzynarodowymi politykami w zakresie badań naukowych, rozwoju i innowacji - 12%; 3) potencjał instytucjonalny oraz kadrowy wnioskodawcy - 18%; 4) stopień zainteresowania infrastrukturą ze strony krajowego i międzynarodowego środowiska naukowego i przedsiębiorców - 15%; 5) zasadność kosztów związanych z infrastrukturą - 15%; 6) możliwość powstania infrastruktury w perspektywie krótko i średniookresowej - 8% i 7) perspektywa powstania infrastruktury we współpracy międzynarodowej - 12%. Dodatkowo § 5 ust. 3 rozporządzenia wskazuje, że ocenę wniosku ustala się sumując 60% oceny ważonej przyznanej przez zespół doradczy oraz 40% średniej arytmetycznej ocen ważonych przyznanych przez ekspertów. Mając powyższe na uwadze powyższe należy stwierdzić, że decyzje wydawane w przedmiocie zakwalifikowania danego wniosku do finansowania infrastruktury poprzez jej wpisanie na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej powinny zawierać punktację w przedziale od 1 do 5 w ramach każdego z kryteriów oceny, o których mowa w powołanym art. 374 ust. 5 P.s.w.n. z uwzględnieniem wag procentowych wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia. W szczególności dotyczy to tych decyzji, w których odmówiono wpisania danej infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, a więc i jej finansowania. Wnioskodawca winien wiedzieć, ile punktów otrzymał zgłoszony projekt. Tego w tej sprawie nie zawiera ani decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 czerwca 2020 r., ani też decyzja tego Ministra z września (bez daty dziennej) 2020 r. Decyzje te zawierają tylko wybiórcze parametry i łączną liczbę punktów przyznaną wnioskowi strony skarżącej kasacyjnie wynoszącą 3,53 na 5 punktów możliwych. Tym samym ewidentnie wydane w sprawie decyzje zawierają jedynie częściowe uzasadnienie, które nie pozwala na kontrolę liczby uzyskanych punktów przez stronę skarżącą kasacyjnie. Sąd pierwszej instancji zauważył tę wadę, ale stwierdził, że wprawdzie wydane decyzje nie zawierają wszystkich ocen, lecz w toku postępowania zostały sformułowane na odrębnych formularzach oceny obejmujące wszystkie kryteria wynikające z art. 374 ust. 5 P.s.w.n. a tym samym brak ich pełnego odzwierciedlenia w wydanych decyzjach nie ma istotniejszego znaczenia. Minister miał bowiem prawo zawarcia w zaskarżonej decyzji tylko trzy z siedmiu kryteriów i ich omówienie, ponieważ mają one najważniejsze znaczenie w sprawie i na uzasadnienie swojego stanowiska Sąd pierwszej instancji stwierdził nadto, że Minister wydając decyzję opierał się na ocenie wniosku przedstawionej wraz z uzasadnieniem przez zespół doradczy oraz rekomendację tego zespołu co do odmowy wpisu na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej. Z akt sprawy wynika jednak, że sporządzone karty oceny wniosku zawierają odmienne końcowe punktacje wniosku (końcowa ocena zespołu doradczego 3,35; końcowa ocena recenzenta M. O. 3,77 i końcowa ocena recenzenta J. I. 3,83). Z tych trzech ocen w jednej znajduje się rekomendacja o niewpisywaniu projektu na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, a drugiej (zagranicznej) rekomendacja o wpisaniu na ww. Mapę, a trzecia recenzja nie zawiera w tym zakresie żadnej konkluzji. Ani Sąd pierwszej instancji, ani też Minister nie wyjaśnili, skąd pochodzi łączna ocena projektu strony skarżącej kasacyjnie wynosząca 3,53 punktu, skoro np. suma punktów końcowych z trzech kart zawierających ocenę projektu jest wyższa i wynosi 3,65 punktu. Tym samym wadliwe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym ze sporządzonych kart oceny projektu będzie wynikało, dlaczego strona skarżąca kasacyjnie otrzymała taką a nie inną sumaryczną liczbę punktów oraz jak oceniono poszczególne kryteria. Jeżeli, tak jak to miało miejsce w tej sprawie, w sposób odmienny oceniono dany projekt, to obowiązkiem organu wydającego w tej sprawie decyzje było zawarcie w ich uzasadnieniach pełnej oceny złożonego wniosku w zakresie wyjaśnienia zasad przyznawania za poszczególne kryteria punktacji wraz z uwzględnieniem ich wag procentowych. W postępowaniach objętych tą sprawą wyłączone zostały przepisy zapewniające wnioskodawcy pełny udział w postępowaniu administracyjnym, a w tym wyłączono stosowanie art. 10 K.p.a. oraz art. 79a K.p.a. Oznacza to przede wszystkim, że z wydanej decyzji wnioskodawca jako strona powinien dowiedzieć się, ile punktów uzyskał jego wniosek przy ocenie każdego z kryteriów i dlaczego przyznano taką a nie inną ilość tych punktów. Skoro w tej sprawie pominięto jakiekolwiek uzasadnienie co do większości kryteriów oceny wniosku, to Sąd pierwszej instancji nie mógł dokonać prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić. Obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było dostrzeżenie zarówno naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., jak i art. 11 K.p.a. zawierającego zasadę przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W związku z tym zasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 151 P.p.s.a. polegający na oddaleniu skargi mimo naruszenia przez organ art. 77 § 1 K.p.a. z związku z art. 7 K.p.a. Trafnie podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że mimo dwukrotnego prowadzenia postępowania, Minister dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału w sposób sprzeczny z zasadą prawdy obiektywnej oraz w sposób uniemożliwiający rzetelną ocenę kryteriów warunkujących wpis na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej. Brak wyjaśnienia w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji oceny wniosku na podstawie wszystkich kryteriów oznacza wadliwe przeprowadzenie postępowania i brak obiektywnej oceny tego wniosku. Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji oceny tej nie zastępuje niejednolita rekomendacja zespołu doradczego i ekspertów. To organ rozstrzyga o wpisaniu lub odmawia wpisania wskazanej we wniosku infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej, a więc i organ ma obowiązek pełnej oceny materiału dowodowego zebranego w danej sprawie nie pomijając żadnych istotnych okoliczności. Odzwierciedlenie tej oceny powinno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, a nie być rekonstruowane wraz z decyzją na podstawie innych jeszcze dokumentów i to uwzględnianych w sposób niepoddający się kontroli. Nie jest natomiast zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo niedostrzeżenia naruszenia przez organ art. 80 K.p.a. polegającego na dokonaniu przez organ dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu w postaci opinii zespołu doradczego. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia oceny wniosku dokonuje zespół doradczy oraz dwaj eksperci, a w tym jeden zagraniczny powoływani na podstawie art. 341 P.s.w.n. Stosownie do treści § 5 ust. 3 rozporządzenia ocenę wniosku ustala się sumując 60% oceny ważonej przyznanej przez zespół doradczy oraz 40% średniej arytmetycznej ocen ważonych przyznanych przez ekspertów. Zespół doradczy przedstawia ministrowi ocenę wniosku wraz z uzasadnieniem oraz rekomendacją dotyczącą wpisu infrastruktury na Polską Mapę Infrastruktury Badawczej (§ 6 rozporządzenia). Tym samym Minister wydając decyzję nie dokonuje swobodnej oceny wniosku, ale po ustaleniu formalnej i logicznej poprawności samej oceny wniosku przez zespół badawczy i ekspertów, powinien taką ocenę zaakceptować jako podstawę do wydania w danej sprawie decyzji. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione zwięźle przedstawionego stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera nie dające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd (por. wyrok NSA z 7 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 1329/19). Jeśli w uzasadnieniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego znajduje się ocena ustaleń stanu faktycznego dokonana na podstawie akt, to nawet w sytuacji, gdy jest ona odmienna od oceny prezentowanej przez stronę, nie można zasadnie twierdzić, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a., w tym także ustosunkowanie się do zarzutów strony skarżącej. Jeszcze raz należy podnieść, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie pozwala na ocenę sposobu kontroli ustalenia stanu faktycznego w danej sprawie przez Sąd administracyjny. Przepis ten dotyczy jedynie formalnych elementów wyroku i jego uzasadnienia. Nie jest natomiast zasadna ta argumentacja strony skarżącej kasacyjnie, która dotyczy możliwości dokonania kontroli przez sąd administracyjny zasadności oceny wniosku na podstawie jednego z kryteriów zawartych w zaskarżonej decyzji. Wykracza to poza kryterium badania zgodności z prawem. Mając na uwadze powyższe względy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i stosując art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. rozpoznał skargę uchylając zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 24 czerwca 2020 r. nr DIR/PMIB/2020/21. Decyzje te zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie uzasadnił w uchylonych decyzjach zastosowania przesłanek wynikających z powołanych przepisów prawa, w oparciu o które następowała ocena wniosku strony skarżącej i tym samym nie wskazał na sposób ustalenia łącznej punktacji. Ponownie rozpoznając sprawę właściwy Minister powinien ocenić stan prawny obowiązujący w tej sprawie i przy uznaniu za dopuszczalne dalsze merytoryczne załatwienie sprawy zastosować się do treści art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej stronie, która wniosła skargę kasacyjną należy się zwrot poniesionych niezbędnych kosztów postępowania od organu. Na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od Ministra Nauki na rzecz strony skarżącej kasacyjnie kwotę 1257 złotych obejmującą zwrot kwoty uiszczonego wpisu od skargi (200 złotych), wpisu od skargi kasacyjnej (100 złotych), zwrot kwoty opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji (100 złotych), zwrot opłaty skarbowej za udzielenie pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika za postępowanie sądowe w wysokości 840 złotych obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 sierpnia 2021
- Symbol z opisem
- 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
- Hasła tematyczne
- Szkolnictwo wyższe
- Skarżony organ
- Minister Edukacji i Nauki
- Sędziowie
- Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
art. 374 ust. 5, art. 369 ust. 2 · Dz.U. 2020 poz. 85
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny