Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 597/25

III OSK 597/25 - Wyrok NSA z 2026-05-13

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
13 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Artur Kuś sędzia delegowany WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 452/24 w sprawie ze skargi R. S. i M. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia 4 stycznia 2024 r. nr 7719/2024 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowe 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 452/24 oddalił skargę R. S. i M. S. (dalej "skarżący") na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy (dalej "Zarząd Dzielnicy" lub "organ") z dnia 4 stycznia 2024 r. nr 7719/2024 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżoną uchwałę indywidualną podjęto na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. f, § 7 ust. 2 pkt 12, § 18 ust. 2 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z ust. 8 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 z późn. zm.) zwanej dalej uchwałą nr XXIII/669/2019, która zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. W postępowaniu ustalono, że wnioskiem złożonym w dniu 12 lipca 2023 r. skarżący wystąpili o pomoc mieszkaniową poprzez zawarcie umowy najmu lokalu w związku z zajmowaniem lokalu nr [...] przy ul. G. bez tytułu prawnego po śmierci najemcy T. S. (babki skarżącej). Ww. wnioskiem został objęty również K. S. (ur. 2008 r.) - syn skarżących. Zaskarżoną uchwałą Zarząd Dzielnicy nie zakwalifikował skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji przyjął, wbrew twierdzeniom organu, że skarga została złożona w terminie. Sąd uznał bowiem, że pomimo niedoskonałości pismo z dnia 31 stycznia 2024 r. zatytułowane "Odwołanie" i skierowane do Burmistrza Dzielnicy [...] m.st. Warszawy należy uznać za prawidłowo wniesioną skargę na uchwałę. Taką ocenę Sądu uzasadnia zarówno wcześniejsze działanie skarżących, jak też to, że pismo z dnia 5 marca 2024 r., które zostało złożone w Wydziale Obsługi Mieszkańców dla Dzielnicy [...] - zgodnie z prezentatą - w dniu 5 marca 2024 r., stanowi kontynuację pisma z dnia 31 stycznia 2024 r. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że Zarząd Dzielnicy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy przyjmując zasadnie, iż z ustaleń dokonanych w toku analizy wniosku oraz zgromadzonej dokumentacji wynika, że wniosek rozpatrzony na podstawie § 4 w związku z § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1 i ust. 3, § 7 ust, 1 oraz § 32 uchwały nr XXIII/669/2019 musiał być rozpoznany negatywnie z uwagi na dotychczasowy sposób korzystania przez skarżącą z lokalu, czyli zamieszkiwanie w lokalu osób bez zgody właściciela. W sprawie ustalono bowiem, że organ uzyskał oświadczenia skarżącej, z których wynika, że skarżąca mieszkała w przedmiotowym lokalu od urodzenia lecz wyprowadziła się z niego z synem w 2014 r., a następnie powróciła do ww. lokalu w 2016 r. W okresie od 2014 r. do 2016 r., skarżąca - zgodnie z jej twierdzeniami - zamieszkiwała wraz z mężem i synem w lokalu na terenie Dzielnicy [...], jednakże skarżący odmówili wskazania adresu. Tym samym wówczas skarżąca zabezpieczyła potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie w innym miejscu, a ponownie zamieszkała w lokalu bez pisemnej zgody Miasta. Natomiast skarżący - według oświadczenia - pomieszkiwał w różnych miejscach, a do przedmiotowego lokalu wprowadził się po śmierci najemcy. W toku postępowania ustalono także, że z oświadczeń złożonych w administracji wynika, że obecnie w przedmiotowym lokalu zamieszkują skarżący wraz z synem. Natomiast w oświadczeniach z lat poprzednich poza najemczynią wykazywana była również skarżąca i jej syn. Jednakże z wywiadów przeprowadzonych przez administrację wynika, że w przedmiotowym lokalu najemczyni mieszkała sama do chwili jej śmierci. Dopiero po śmierci najemczyni w lokalu miała zamieszkać skarżąca. Nadto, pismem z dnia 28 października 2022 r. organ odmówił skarżącej potwierdzenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego z uwagi na fakt, że skarżąca nie znajduje się w kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy. W związku z tym, Zakład Gospodarowania Nieruchomościami wezwał skarżących i ich małoletniego syna do opróżnienia ww. lokalu. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ stwierdził, że w sprawie nie został spełniony główny warunek wynikający z § 18 ust. 2 uchwały nr XXIII/669/2019, czyli skarżący nie posiadają pisemnej zgody Miasta do zamieszkiwania w zajmowanym lokalu. W ocenie Sądu pierwszej instancji Zarząd Dzielnicy dokonał analizy i ocenił przesłankę, zgodnie z którą wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela. Potwierdzono też, że skarżąca aktualnie nie spełnia warunków uprawniających do udzielenia pomocy mieszkaniowej, z uwagi na niespełnienie warunków przewidzianych w przepisach uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy, co w konsekwencji dawało podstawę do odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej. Sąd uznał jednocześnie, że organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, a także rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym i dokonał jego wszechstronnej oceny. Nadto stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 K.p.a., dlatego też Sąd pierwszej instancji oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli skarżący, zaskarżając go w całości. Opierając skargę kasacyjną na podstawach wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1. § 18 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały nr XXIII/669/2019 poprzez nieprzyznanie prawa pomocy mieszkaniowej, w sytuacji gdy skarżący kwalifikują się do jej otrzymania; 2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 80 K.p.a. w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019 poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, co spowodowało uznanie, że sytuacja skarżących pozwala na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono 1. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, albo 2. uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy; 3. przyznanie kosztów zastępstwa procesowego dla pełnomocnika z urzędu wedle norm przepisanych albowiem nie zostały one pokryte w całości ani w części; 4. nieprzeprowadzanie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie solidarnie od skarżących kasacyjnie na rzecz strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów ustanowienia jednego pełnomocnika, nieprzeprowadzanie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego skutku, ponieważ zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy podnieść, że jedynym kryterium kontroli zaskarżonego wyroku jest kryterium legalności, tak jak i Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną uchwałę nie mógł zastosować innego kryterium niż zgodność z prawem. Wynika to wprost z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.). Innego kryterium niż zgodność z prawem nie mógł w tej sprawie zastosować Sąd pierwszej instancji. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 80 K.p.a. oraz § 9 ust. 1 uchwały nr XXIII/669/2019 poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, co spowodowało uznanie, że sytuacja skarżących pozwala na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Sąd pierwszej instancji nie dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego w tej sprawie. Jak wynika z treści zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując ustalenie stanu faktycznego przez Zarząd Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy wskazał na istotne w sprawie okoliczności mające znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego. Uznał za prawidłowe ustalenie okoliczności, jakim było opuszczenie przez skarżącą kasacyjnie lokalu nr [...] przy ul. G. w W. w okresie od 2014 r. do 2016 r. Tego faktu nie kwestionuje sama skarżąca, podnosząc jedynie, że tego zdarzenia nie można kwalifikować jako opuszczenia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. G. z zamiarem stałego zamieszkania w innym miejscu. Nie było wadliwym uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że wyprowadzenie się skarżącej z ww. lokalu i zamieszkanie wspólnie ze swoim mężem oraz dzieckiem w innym lokalu przez okres 2 lat stanowiło o zaspokojeniu w tym czasie potrzeb mieszkaniowych skarżącej i jej rodziny. Sama skarżąca, odmawiając podania miejsca zamieszkania w latach 2014-2016, uniemożliwiła podjęcie czynności dowodowych celem ustalenia charakteru tego zamieszkiwania. Kolejną istotną okolicznością było ustalenie przez organ, że z zebranych materiałów dowodowych wynikał brak zamieszkiwania skarżącej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. G. w W. do dnia 13 maja 2021 r., tj. daty śmierci T. S. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu, k. nr 112 akt administracyjnych). Negowanie przez stronę skarżącą treści ustaleń opartych o tak zebrany materiał dowodowy problemami alkoholowymi części sąsiadów lub dużej rotacji części sąsiadów nie znajduje uzasadnienia dla zakwestionowania tych ustaleń. Z akt nie wynika, aby skarżąca nie była znana sąsiadom. Wręcz przeciwnie np. najemczyni lokalu nr [...] przy ul. G. precyzyjnie wskazała, że do chwili śmierci T. S. opiekowała się nią jej córka G., a dopiero po jej śmierci zamieszkała jej wnuczka R. S. wraz z mężem. Podobnie oświadczyła najemczyni lokalu nr [...] wskazując, że od "czasu do czasu" odwiedzała zmarłą także jej wnuczka R. S. Tym samym skarżąca według informacji pozyskanych od sąsiadów nie zamieszkiwała w tym lokalu (nr [...] przy ul. G. w W.) przed śmiercią T. S. Jeżeli skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia te nie stwierdzają rzeczywistego stanu faktycznego, to powinna wskazać na dowody mające potwierdzić inny stan faktyczny. Nie jest skutecznym samo powołanie się w skardze kasacyjnej na brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, jeżeli stan ten wynika z zebranych i poddanych przez Sąd pierwszej instancji ocenie dowodów. Strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać na dowody, które istniały w czasie prowadzenia postępowania administracyjnego, a które nie zostały zebrane w toku postępowania dowodowego. Takich jednak dowodów skarżąca kasacyjnie także nie wskazała. Trafnie Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przez organ art. 7 K.p.a. Stan faktyczny został ustalony na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego bez naruszenia zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 K.p.a. oraz bez naruszenia zasady obligującej organ do ustalenia okoliczności w tej sprawie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Nie został również naruszony § 9 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019. Przepis ten nie był podstawą do odmowy zakwalifikowania skarżących kasacyjnie do udzielenia im pomocy mieszkaniowej z zasobów Miasta Stołecznego Warszawy. Zgodnie z tym przepisem jeżeli z analizy wniosku oraz załączonych dokumentów i sytuacji życiowej, rodzinnej oraz materialnej ustalonej w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że faktyczne warunki mieszkaniowej wnioskodawcy lub osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową nie potwierdzają sytuacji wskazanej we wniosku, a w ocenie zarządu dzielnicy wnioskodawca ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, to wówczas odmawia się pomocy mieszkaniowej. W tej sprawie to nie § 9 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały, ale § 18 ust. 2 pkt 1 uchwały nr XXIII/669/2019 był podstawą do odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 18 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały nr XXIII/669/2019 poprzez nieprzyznanie prawa pomocy mieszkaniowej skoro skarżąca kwalifikuje się do takiej pomocy. Samo sformułowanie tego zarzutu zawiera wady. Skarga kasacyjna powinna, stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Pod pojęciem przytoczenia podstaw kasacyjnych należy rozumieć wskazanie, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Podstawę tą stanowią wyłącznie te przepisy, które zastosował Sąd pierwszej instancji lub które powinien był zastosować, lecz je - wskutek błędu - pominął. Skarga kasacyjna winna być skierowana przeciwko przyjętej w zaskarżonym wyroku podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym - dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem strony skarżącej, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Uzasadnienie skargi kasacyjnej natomiast ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04; wyrok NSA z 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; wyrok NSA z 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06). Takiego doprecyzowania tego zarzutu nie zawiera skarga kasacyjna. Jednak w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego braki w zakresie prawidłowego wskazania przepisów mających być wzorcem kontroli nie uzasadniają stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 P.p.s.a. i podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z 11 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 684/05). Jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny może, na podstawie analizy uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji, to wówczas taka skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu. Istnieje zatem możliwość rozpoznania skargi kasacyjnej, jeżeli na podstawie jej uzasadnienia da się ustalić zakres naruszenia prawa. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Mimo więc wadliwości w samej konstrukcji skargi kasacyjnej, istotą zarzutu skarżących kasacyjnie jest naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego w zakresie obejmującym § 18 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały nr XXIII/669/2019 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że należy do kręgu osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. G. w W. Taka argumentacja w tej sprawie nie stanowi o niewłaściwym zastosowaniu ww. przepisów i pozostaje poza przedmiotem tej sprawy. W odrębnym trybie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o potwierdzenie wstąpienia przez nią w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. G. w W. i pismem z dnia 28 października 2022 r. organ odmówił jej wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego. W tej sprawie objętej zaskarżonym wyrokiem Sądu pierwszej instancji postępowanie przez Zarządem Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy zostało wszczęte wnioskiem skarżących z dnia 24 listopada 2022 r., uzupełnionym kolejnymi pismami. Przedmiotem tej sprawy nie jest zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego lub ustalenie, czy skarżący posiadają prawo do zawarcia takiej umowy. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019 pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która za pisemną zgodą Miasta lub na podstawie odrębnych przepisów była uprawniona do zamieszkiwania i nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, jeżeli najemca lub były najemca wspólnie zamieszkujący z wnioskodawcą zmarł, a osoba, która pozostała w lokalu nie wstąpiła w najem na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego. Nie nastąpiło niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez Sąd pierwszej instancji, skoro stan faktyczny w tej sprawie wskazywał, że skarżąca nie wstąpiła w stosunek najmu lokalu na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego, a także ustalono brak spełnienia przesłanki nieprzerwanego zamieszkiwania skarżącej w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. G. w W. i ani Miasto Stołeczne Warszawa nie wyraziło zgody na udzielenie pomocy mieszkaniowej w tej sprawie, ani też na podstawie odrębnych przepisów nie przysługuje skarżącej prawo do pomocy mieszkaniowej na tej podstawie. Przy tak ustalonym stanie faktycznym tej sprawy, prawidłowo ocenionym przez Sąd pierwszej instancji nie nastąpiło niewłaściwe zastosowanie § 18 ust. 1 pkt 2 ww. uchwały. § 18 ust. 3 uchwały nr XXIII/669/2019 stanowi, że udzielenie pomocy mieszkaniowej jest możliwe w przypadku braku zaległości związanych z zajmowanym lokalem albo braku zaległości, za które odpowiadają osoby pozostałe w lokalu. Powołany przepis nie stanowi samodzielnej podstawy przyznania pomocy mieszkaniowej. Zawiera jeden z warunków, jakie dodatkowo musi spełnić wnioskodawca zakwalifikowany do takiej pomocy na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 tej uchwały. Jeżeli danej osobie nie może być udzielona pomoc mieszkaniowa na podstawie powołanego § 18 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019, to kwestia zaległości lub braku zaległości związanych z zajmowanym lokalem nie ma znaczenia. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały nr XXIII/669/2019. Z tego przepisu wynika, że wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy oraz zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela. Z treści § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. uchwały nie wynika, aby dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu, wywiązywanie się z obowiązków najemcy lub zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela stanowiły samodzielne przesłanki kwalifikowania takiej osoby do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Powyższy przepis określa jedynie, jakie okoliczności są uwzględniane w toku rozpoznawania wniosków w zakresie udzielenia pomocy mieszkaniowej. Sąd pierwszej instancji wskazał na zgodność z prawem zaskarżonej uchwały z § 32 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały nr XXIII/669/2019. Takiego stanowiska Sądu w tej sprawie nie zakwestionowała strona skarżąca kasacyjnie. W szczególności nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie ma zawartej umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. G. w W. i nie ma zgody właściciela (Miasta Stołecznego Warszawy) na zamieszkiwanie w tym lokalu. Okoliczności wskazane w tym przepisie zostały przez organ ustalone i uznane za prawidłowe przez Sąd pierwszej instancji, a tym samym negowanie w tym zakresie stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zmierza w istocie do podważania prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała jednak w zarzutach skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania będących podstawą do ustalenia stanu faktycznego tej sprawy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro skutecznie strona skarżąca kasacyjnie nie zarzuciła naruszenia przez Sąd pierwszej instancji żadnego przepisu, a w tej sprawie jedynym kryterium kontroli zarówno zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwały, jak i zaskarżonego wyroku jest kryterium zgodności z prawem, to zaskarżony wyrok nie podlega uchyleniu. Nie może Naczelny Sąd Administracyjny, stosując kryterium celowości lub zasad współżycia społecznego, kontrolować zaskarżonego orzeczenia. W związku z powyższym skarga kasacyjna w tej sprawie podlega, stosownie do treści art. 184 P.p.s.a., oddaleniu. W odniesieniu do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy wyjaśnić, że o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu rozstrzyga zawsze wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu uregulowanym w art. 250 i następnych Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 254 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stąd w postępowaniu kasacyjnym wniosek ten nie podlegał rozpoznaniu. W punkcie drugim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stosując art. 207 § 2 P.p.s.a. uznał, że w tej sprawie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający odstąpienie od zasądzenia w całości od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 kwietnia 2025
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Zarząd Dzielnicy
Sędziowie
Artur Kuś Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny