III OSK 596/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Syndyka masy upadłości C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 919/21 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W skardze kasacyjnej z 30 grudnia 2021 r. Syndyk masy upadłości C. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w S. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał, że oddalenie poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie tworzy powagi rzeczy osądzonej i nie uniemożliwia ponowienia wniosku. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przedmiotowy wniosek jest uzasadniony z tego powodu, że zdaniem skarżącego w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do zasadności oraz legalności nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w znacznej wysokości. Dalej wskazano, że brak wstrzymania wykonania decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący jest podmiotem w upadłości. Każdy nadmierny wydatek albo uszczuplenie masy upadłości może spowodować brak możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniami sądowymi lub z prowadzoną działalnością gospodarczą, czego oczywistą konsekwencją będzie zmniejszenie aktywów masy upadłości oraz negatywny wpływ na prowadzone postępowanie upadłościowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 lipca 2021 r. prawomocnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że skoro wobec skarżącego ogłoszono upadłość, to w rozpatrywanym przypadku trudno uznać, że wykonanie decyzji spowoduje realną groźbę wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) zwanej dalej "p.p.s.a." Po dniu ogłoszenia upadłości niedopuszczalne jest bowiem skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia na majątku upadłego, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych oraz roszczeń o rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę. Ponadto WSA w Warszawie podkreślił, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie bada zasadności skargi. Jakkolwiek skarżący kasacyjnie nie wniósł wprost o zmianę powyższego postanowienia, to wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy kwestii, która została już ostatecznie rozstrzygnięta. W tym stanie rozpoznanie ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi nastąpić z uwzględnieniem art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Wynikającą z powyższego przepisu przesłanką zmiany lub uchylenia orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zmiana okoliczności sprawy. Podstawą do zmiany nie jest natomiast kwestionowanie stanowiska zajętego przez sąd, ponieważ wniosek strony o zmianę postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być traktowany jak środek zaskarżenia takiego postanowienia (szerzej zob. postanowienia NSA: z 23 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1353/18, LEX nr 2578493 i z 28 lutego 2012 r. sygn. akt I GZ 24/12, LEX nr 1125340). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności podane w ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie świadczą o zaistnieniu przesłanki zmiany okoliczności sprawy. Przede wszystkim wiążące pozostaje stanowisko przedstawione w postanowieniu odmawiającym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z 26 lipca 2021 r., gdzie wskazano, iż fakt, że skarżący jest podmiotem w upadłości, nie przekłada się na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że wbrew wywodom zawartym w skardze kasacyjnej złożenie ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie powoduje, iż postanowienie poprzednio wydane w tym przedmiocie przestaje być wiążące. Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Zważywszy, że na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przysługuje zażalenie (art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), skarżący kasacyjnie uprawniony był do kwestionowania stanowiska zawartego w ww. postanowieniu tylko w drodze zażalenia na te orzeczenie. Na obecnym etapie skarżący – wobec prawomocności ww. postanowienia – może zmierzać wyłącznie do wykazania, że zaistniała zmiana okoliczności uprawniająca sąd do zmiany postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – art. 61 § 4 p.p.s.a. Ponieważ uzasadnienie ponownego wniosku argumentacji takiej nie zawiera, Sąd kasacyjny uznał, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zmianę postanowienia WSA w Warszawie z 26 lipca 2021 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.