III OSK 5817/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 278/20 o odrzuceniu skargi S. S. na zarządzenie Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia funkcjonowania przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w okresie stanu epidemii postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 13 maja 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 278/20 odrzucił skargę S. S. (dalej: "skarżący") na zarządzenie Wójta Gminy K. z [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia funkcjonowania przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w okresie stanu epidemii. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wójt Gminy K. zaskarżonym zarządzeniem z [...] maja 2020 r. zobowiązał dyrektorów przedszkoli i szkół podstawowych z oddziałami przedszkolnymi w zakresie organizacji opieki nad dziećmi do stosowania się do wytycznych przeciwepidemicznych Głównego Inspektora Sanitarnego z 4 maja 2020 r. dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkole podstawowej i innych form wychowania przedszkolnego oraz instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, wydanych na podstawie art. 8a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59 ze zm.) (§1). Ustalił, że do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w pierwszej kolejności przyjmowane są dzieci pracowników systemu ochrony zdrowia, służb mundurowych, pracowników handlu i przedsiębiorstw produkcyjnych realizujących zadania związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (§2 ust. 1). Potwierdzeniem zapisów ust. 1 jest złożenie przez rodzica/opiekuna prawnego oświadczenia stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia (ust. 2). Do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w drugiej kolejności przyjmowane są dzieci rodzica/opiekuna prawnego, który przedstawi oświadczenie pracodawcy o konieczności jego powrotu do pracy (ust. 3). Do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w trzeciej kolejności przyjmowane są dzieci na podstawie indywidualnej decyzji dyrektora przedszkola lub szkoły podstawowej z oddziałami przedszkolnymi podjętej po uwzględnieniu sytuacji rodzinnej dziecka w stanie epidemii (ust.4). Do przyprowadzania i odbierania dzieci uprawniony jest wyłącznie rodzic/opiekun prawny (ust. 5). Ponadto Wójt zobowiązał rodzica/opiekuna prawnego pozostawiającego dziecko w przedszkolu lub oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej do złożenia oświadczenie stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszego zarządzenia (ust.6). Zobowiązał dyrektorów przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych do opracowania: 1) Procedury przyprowadzania i odbioru dziecka wyłącznie przez rodzica/ opiekuna prawnego; 2) Procedury postępowania na wypadek podejrzenia zakażenia; 3) Procedury przebywania dzieci na świeżym powietrzu; 4) Procedury bezpieczeństwa w przedszkolu lub oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej; 5) Procedury szybkiej ścieżki komunikacji z rodzicami (§3 ust. 1). Polecił o wszystkich procedurach powiadomić rodziców/opiekunów prawnych i umieścić je na stronie internetowej przedszkola lub oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej (ust. 2). Wykonanie zarządzenia powierzył Kierownikowi Referatu Edukacji Kultury i Sportu (§4). Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem skargi S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713) wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia w zakresie postanowień zawartych w § 2 ust. 1, 3 i 4 oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie: 1) art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, polegające na przyjmowaniu do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych: - w pierwszej kolejności wyłącznie dzieci, których rodzice są pracownikami systemu ochrony zdrowia, służb mundurowych, handlu oraz przedsiębiorstw produkcyjnych realizujących zadania związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem oraz zwalczaniem COVID-19; - w drugiej kolejności wyłącznie dzieci pracowników, którzy przedstawią oświadczenie pracodawcy o konieczności ich powrotu do pracy - co doprowadziło do bezprawnego dyskryminowania pracowników zatrudnionych w branżach niewskazanych w treści tego zarządzenia, jak również osób prowadzących działalność gospodarczą, które w przeciwieństwie do pracowników nie są w stanie udokumentować konieczności ich powrotu do pracy; 2) art. 2 Konstytucji RP, polegające na zaniechaniu wskazania kryteriów, którymi dyrektor przedszkola lub szkoły podstawowej, z oddziałami przedszkolnymi powinien się kierować przy podejmowaniu decyzji o przyjmowaniu dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w trzeciej kolejności, a w konsekwencji naruszenie zasady jednoznaczności prawa i przyzwoitej legislacji, prowadzące do upoważnienia podmiotu niebędącego organem gminy do arbitralnego decydowania o kolejności przyjęć dzieci do przedszkoli oraz oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że w przestrzeni publicznej funkcjonują różnego rodzaju wytyczne, które sugerują właściwym organom uzależnianie przyjmowania dzieci do szkół i przedszkoli od tego czym zajmują się ich rodzice, jednak mają charakter one jedynie charakter polityczny i w przeciwieństwie do opartych na ustawie wytycznych Głównego Inspektora Sanitarnego nie mają mocy wiążącej. Stąd też organ wykonawczy gminy zobowiązany był zapewnić, wydanemu przez siebie aktowi przede wszystkim zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami, jako że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP powinien działać wyłącznie na podstawie prawa i w jego granicach. Podniósł, że z wytycznych przeciwepidemicznych Głównego Inspektora Sanitarnego z 4 maja 2020 r. dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkole podstawowej i innych form wychowywania przedszkolnego oraz instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, wydanych na podstawie art. 8a ust. 5 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie wynika rekomendacja co do uzależniania kolejności przyjmowania dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkole podstawowej od tego jaki zawód wykonują ich rodzice, a jedynie ograniczenie liczebności grupy do 12 (w uzasadnionych przypadkach 14) dzieci. Przepis art. 32 ust. 2 Konstytucji RP zabrania grupowania dzieci przez wzgląd na sposób w jaki ich opiekunowie prawni zarabiają na życie. W ocenie skarżącego, przepisem, który prawdopodobnie narusza konstytucyjny zakaz dyskryminacji w jeszcze większym stopniu jest § 2 ust. 3 zaskarżonego zarządzenia, naruszający słuszne interesy rodzin, w których - jak w przypadku skarżącego - obydwoje małżonków zarabiają na życie prowadząc własną działalność gospodarczą. Ponadto skarżący jako bezprawny ocenił również przepis § 2 ust. 4 zaskarżonego zarządzenia, w którym organ zlecił podmiotowi niebędącemu demokratycznie wybranym organem gminy właściwie arbitralne decydowanie o przyjęciu do określonej placówki. Przepis ten nie zawiera katalogu okoliczności, którymi dyrektor przedszkola lub szkoły podstawowej z oddziałami przedszkolnymi powinien się kierować przy podejmowaniu takiej decyzji. Zdaniem skarżącego, wskazane uchybienia pozostają w bezpośrednim związku z jego interesem prawnym. W tym zakresie wskazał, że jako przedsiębiorca i rodzic dwójki dzieci wymagających ciągłej opieki, na skutek zaskarżonego zarządzenia, nie jest w stanie zająć się sprawami zawodowymi, tym samym narażając na szwank sytuację finansową jego i jego rodziny. Wójt Gminy K. (dalej: "organ") w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w wyniku wydania zaskarżonego zarządzenia nie został naruszony interes prawny skarżącego. Nieobjęcie dziecka skarżącego opieką w przedszkolu w czasie epidemii COVID-19 wynikało wyłącznie z niedopełnienia przez skarżącego wymogów formalnych - wypełnienia i przesłania przez skarżącego karty deklaracji za zajęcia opiekuńczo-wychowawcze i oświadczenia zamieszczonego na stronie przedszkola. Ponadto skarżący w piśmie z [...] grudnia 2020 r. wskazał, że na skutek treści zaskarżonego aktu prawnego jego syn nie mógł być przyjęty do przedszkola, jako że wszystkie miejsca zostały zajęte przez dzieci rodziców będących pracownikami określonych gałęzi gospodarki. Skarżący musiał zostać w domu, przez co nie był w stanie wykonywać w pełnym zakresie czynności wchodzących w zakres jego działalności gospodarczej. Wskazał, że związek przyczynowy pomiędzy zaskarżonym aktem, a jego indywidualną sytuacją prawną polega na tym, że w razie hipotetycznego niewejścia w życie zarządzenia mógłby posłać syna do przedszkola i w tym czasie skupić się na efektywnym prowadzeniu działalności gospodarczej. Następnie organ w piśmie procesowym z [...] lutego 2021 r. podniósł, że interes prawny skarżącego nie został naruszony. Powtórzył, że nieobjęcie dziecka opieką w przedszkolu w czasie epidemii COVID – 19 wynikało wyłącznie z niedopełnienia przez skarżącego wymogów formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w zaskarżonym postanowieniu uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że badanie zasadności skargi na zarządzenie organu jednostki samorządu terytorialnego zobowiązuje sąd administracyjny do zbadania w pierwszej kolejności jej wymogów formalnych dotyczących m.in. legitymacji do jej wniesienia. Sąd powołując się na art. 101 u.s.g. podał, że ustawa samorządowa wprowadza wymóg naruszenia interesu lub uprawnienia przez zarządzenie organu gminy w zakresie administracji publicznej, który winien mieć swoje źródło w przepisach prawa materialnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał, aby zaskarżone zarządzenie naruszało jego uprawnienia wynikające z konkretnej normy prawa materialnego, kształtującej jego sytuację prawną. Natomiast to na nim spoczywa obowiązek udowodnienia, że istnieje związek pomiędzy zaskarżonym zarządzeniem, a jego indywidualną sytuacją prawną. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że skarżący nie dowiódł, aby zaskarżone zarządzenie negatywnie wpływało na jego sferę prawno-materialną, pozbawiając go pewnych, prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. W związku z tym Sąd podkreślił, że mające powstać w przyszłości ewentualne negatywne skutki, o których mowa w skardze, nie mogą być wiązane z podjętym zarządzeniem z uwagi na jego treść i ewentualne skutki jakie może wywołać. Odnosząc się do powołanego przez skarżącego naruszenia przez organ wyrażonej w art. 20 Konstytucji RP swobodzie działalności gospodarczej, Sąd przywołał przepis art. 22 Konstytucji RP, który stanowi, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Wolność gospodarcza jest zatem konstytucyjną podstawą ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei według art. 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 650) podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej są wolne dla każdego na równych prawach. Konkludując Sąd uznał, że w niniejszej sprawie skarżącemu nie przysługuje legitymacja skargowa na podstawie art. 101 ust.1 u.s.g. Z kolei ustalenie braku legitymacji procesowej powoduje, że Sąd nie może badać legalności zaskarżonego zarządzenia w kontekście merytorycznych zarzutów skargi. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę kasacyjną. Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zarzucił nieważność postępowania, polegającą na pozbawieniu go możliwości obrony swoich praw, tj. przyjęcie, że nie wykazał naruszenia interesu prawnego, na co miała wskazywać okoliczność, że nie kwestionował faktu, że nie złożył deklaracji w sprawie przyjęcia dziecka do przedszkola i odrzucenie skargi zaledwie po 17 dniach od doręczenia skarżącemu pisma organu, w którym po raz pierwszy w sprawie podniesiono taką okoliczność, bez oczekiwania na ustosunkowanie się do prawdziwości tego twierdzenia, wyznaczenia mu terminu na złożenie odpowiedzi na stanowisko organu, czy choćby poinformowania o zamiarze wydania orzeczenia w najbliższych dniach na posiedzeniu niejawnym. Skarżący podniósł, że w rzeczywistości złożył deklarację w sprawie przyjęcia syna do przedszkola w terminie zakreślonym przez Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Wysokiej i po doręczeniu mu pisma organu przygotowywał wniosek dowodowy zmierzający do wykazania nieprawdziwości zawartych tam twierdzeń. W związku ze stwierdzonym wyżej uchybieniem, skarżący na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 zdanie 1 in principio oraz art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., wniósł o: 1) dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci: a) wydruku korespondencji mailowej pomiędzy skarżącym a sekretariatem Przedszkola Samorządowego w W., na okoliczność faktu i terminowego złożenia stanowczej deklaracji w sprawie przyjęcia syna do przedszkola i poinformowania go o rzekomo jedynie informacyjnym charakterze tej deklaracji dopiero po upływie czasu, w ciągu którego można było składać takie oświadczenia b) wydruku ze strony internetowej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w W., na okoliczność braku możliwości ustalenia przez skarżącego w dniu złożenia deklaracji w sprawie przyjęcia syna do przedszkola w oparciu o informacje dostępne na stronie internetowej przedszkola, że złożenie takiej deklaracji nie będzie wystarczające dla podjęcia decyzji o przyjęciu jego syna do przedszkola, jak również usunięcia z tej strony internetowej komunikatów dotyczących sposobu zgłaszania chęci korzystania z usług przedszkola (zarówno tych dostępnych w chwili składania wskazanej deklaracji, jak i tych, które rzekomo udostępniono później) oraz związanej z tym braku możliwości udowodnienia twierdzeń zawartych w piśmie organu z [...] lutego 2021 r., a także wprowadzenia przez organ przy użyciu tych twierdzeń Sądu pierwszej instancji w błąd, co do przysługiwania skarżącemu legitymacji do wniesienia skargi, Ponadto skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, ewentualnie rozpoznanie sprawy przez Sąd pierwszej instancji w trybie art. 179a zdanie 1 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonego postanowienia bez przedstawiania skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Jednocześnie zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący oświadczył, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę oraz pismach procesowych składanych w toku postępowania. Skarżący w piśmie procesowym z [...] sierpnia 2021 r. podniósł, że Sąd pierwszej instancji był w błędzie twierdząc, że nie zadeklarował objęcia syna opieką przedszkolną, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jednocześnie wskazał, że ustalenie czy przysługuje mu interes prawny do zaskarżenia konkretnego aktu organu jednostki samorządu terytorialnego przez pryzmat niezastosowania się do procedury, której legalność nie jest przedmiotem postępowania jest całkowicie nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelną zasadą postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związanie sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi zarówno przez podstawy skargi kasacyjnej, jak i jej wniosków. Związanie zarzutami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który jej zdaniem, został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu. W związku z powyższym związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami kasacyjnymi wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze przez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym uchybił wojewódzki sąd administracyjny, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania, że podniesione naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 183 § 1 oraz art. 174 i 176 p.p.s.a. wynika, że to na stronie wnoszącej skargę kasacyjną ciąży obowiązek takiego zredagowania środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, postępowanie przed Sądem pierwszej instancji zostało obarczone wadą nieważności, polegającą na pozbawieniu skarżącego możliwości obrony swoich praw, tj. przyjęcie, że nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego i odrzucenie skargi po 17 dniach od doręczenia skarżącemu pisma organu, w którym po raz pierwszy podniesiono okoliczność braku złożenia stosownej deklaracji w sprawie przyjęcia dziecka do przedszkola, bez oczekiwania na ustosunkowanie się do prawdziwości tego twierdzenia, wyznaczenia jakiegokolwiek terminu na złożenie odpowiedzi na stanowisko organu, czy choćby poinformowania skarżącego o zamiarze wydania orzeczenia na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się to tak sformułowanego zarzutu skargi kasacyjnej wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Zwrot normatywny "pozbawiona możliwości obrony swych praw" nie został w ustawie zdefiniowany, jednakże z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że należy go rozumieć jako pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw, gdy na skutek uchybień procesowych sądu nie brała ona udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na kolejnych rozprawach poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. wyrok NSA z 17 maja 2018 r., II GSK 20/18). Generalnie rzecz ujmując, pozbawienie strony możności obrony swych praw w procesie stwarza sytuację, w której sąd nie powinien w ogóle przystępować do ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2021 r., III FSK 3586/21). Ponadto zaznaczyć należy, że co do zasady skarżący nie musi wykazywać związku przyczynowego między uchybieniem procesowym powodującym nieważność postępowania a wynikiem sprawy, ponieważ o nieważności postępowania decyduje przede wszystkim waga zaistniałych uchybień procesowych, a poza tym sąd tę przesłankę obowiązany jest wziąć z urzędu. Skutki, które wynikają lub mogą być następstwem danego uchybienia, są nieistotne dla oceny, czy w konkretnym przypadku doszło do nieważności postępowania. Przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, należy najpierw rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, a w drugiej kolejności – czy uchybienie to wpłynęło na możliwość działania strony w postępowaniu, a w końcu – czy pomimo realizacji tych przesłanek, strona mogła bronić swych praw mimo stwierdzonych uchybień procesowych. Tylko w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich trzech przesłanek można odpowiedzieć twierdząco, że strona została pozbawiona możności działania (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2012 r., I OSK 1746/12, B. Dauter, Art. 183 [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII. Wolters Kluwer Polska, 2018). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. Skarga S. S. została odrzucona postanowieniem, które zostało wydane na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na brak legitymacji procesowej skarżącego do wniesienia skargi (art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.). W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący miał możliwość realizacji uprawnień procesowych, z czego skorzystał. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dotyczące wskazania przez skarżącego, w jaki sposób postanowienia zaskarżonego zarządzenia naruszyły sferę gwarantowanych mu uprawnień, skarżący w piśmie procesowym z [...] grudnia 2020 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Natomiast podnoszona przez organ w piśmie procesowym z [...] lutego 2021 r. okoliczność, że nieobjęcie dziecka skarżącego opieką w przedszkolu w czasie pandemii COVID-19 wynikało wyłącznie z braku złożenia przez skarżącego stosownej deklaracji, pozostaje bez związku z niniejszą sprawą. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bowiem zarządzenie Wójta Gminy K. w sprawie wznowienia funkcjonowania przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych w okresie stanu epidemii, ustalające kryteria przyjęć dziecka, a nie decyzja o odmowie przyjęcia dziecka skarżącego do przedszkola. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie doszło do uniemożliwienia stronie działania w sprawie, więc nie zaszła przesłanka z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Dodatkowo Sąd stwierdza, że żadne przepisy prawa nie przewidują zawiadamiania stron postępowania o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego, na którym badana będzie dopuszczalność wniesienia skargi. Wobec tego też w sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 91 § 2 i 3 p.p.s.a., art. 106 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz inne, określające uprawnienia procesowe stron związane z udziałem w rozprawie. Obowiązkiem Sądu było natomiast doręczenie skarżącemu orzeczenia wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 163 § 2 p.p.s.a.). Z obowiązku tego Sąd pierwszej instancji wywiązał się. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.