III OSK 5213/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Stowarzyszenia [..] z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 577/20 w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [..] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: dopuścić Stowarzyszenie [..] z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu.

Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 577/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. J. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [..] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich. Pismem z dnia 23 czerwca 2021 r. Stowarzyszenie [.] wniosła o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podniosło, że jego misją jest działalność na rzecz upowszechniania i realizacji idei dobrego rządzenia przez doprowadzenie do przejrzystości i rozliczalności instytucji publicznych oraz wzmocnienie obywatelskiej świadomości własnych praw. Jednym z podstawowych elementów zapewniających rozliczalność działania władz jest jawność życia publicznego. W ramach jednego z głównych celów organizacji jest nadzór obywatelski nad realizacją art. 61 Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stowarzyszenie prowadzi poradnictwo w zakresie spraw związanych z prawem do informacji publicznej. Podniosło, że było wielokrotnie stroną postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, jak również uczestnikiem tych postępowań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W świetle art. 33 § 2 P.p.s.a. każdy cel działania określony w statucie nadanym, czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie (regulaminie) organizacji społecznej, uzasadniającym dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym, może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności, czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. Organizacja społeczna może działać na rzecz jednej ze stron, wzmacniając jej pozycję w postępowaniu, może też nie wiązać swoich czynności procesowych z interesami żadnej ze stron, mając na uwadze tylko zachowanie wymagań interesu społecznego. Jak wynika ze Statutu Stowarzyszenia [..] (§ 8), jak również z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego (Dział III rubryka 3), celem Stowarzyszenia jest upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji oraz wspieranie działań monitorujących i edukacyjnych na rzecz zwiększania przejrzystości i uczciwości życia publicznego, w tym: 1. działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, 2. działanie na rzecz efektywnego, praworządnego, przejrzystego i otwartego na kontrolę obywatelską gospodarowania majątkiem publicznym i zarządzania politykami publicznymi, 3. wspieranie merytoryczne i finansowe osób i organizacji w sprawowaniu kontroli obywatelskiej, 4. podejmowanie działań na rzecz propagowania etyki życia publicznego i aktywności służących przeciwdziałaniu korupcji. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane zostało skargą J. J. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z powyższego wynika, że sprawa dotyczy statutowej działalności Stowarzyszenia [..], a zakres dotychczasowej powszechnie znanej oraz znanej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu działalności Stowarzyszenia wskazuje, iż w sposób aktywny uczestniczy ono w sprawowaniu kontroli społecznej i realizacji w ten sposób celu publicznego, a zatem zaistniały przesłanki dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu określone w art. 33 § 2 P.p.s.a. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.